Οι φράσεις που χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας έχουν συχνά (χωρίς να το γνωρίζουμε) ιδιαίτερες ιστορίες από πίσω τους. Μια τέτοια είναι κι αυτή η χαριτωμένη φράση που αφορά...τις πάπιες. Η βασική διαφορά εν προκειμένω είναι όμως πως τελικά δεν τις αφορά! Από πού προήλθε το «κάνει την πάπια» και τι σχέση έχει με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία;
Το αξίωμα του «παπία»
Ένα αξίωμα με διαφορετικό τονισμό. Αν ψάξει κανείς τη λέξη «παπίας», θα δει ότι ετυμολογικά συγγενεύει με τον «παπά» και τον «πάππο». Παράλληλα, η λέξη συνδέεται και με έναν τίτλο που αφορούσε το αυτοκρατορικό παλάτι στην Κωνσταντινούπολη. Ο τίτλος εντοπίζεται για πρώτη φορά περίπου τον 6ο αιώνα. Ο παπίας ήταν ουσιαστικά ο κλειδοκράτορας του παλατιού, εκείνος που είχε υπό τον απόλυτο έλεγχό του το ποιος έμπαινε (και ποιος όχι) στα ανάκτορα. Κατά κανόνα, ο κάτοχος του τίτλου έπρεπε να είναι ευνούχος, ώστε να μην έχει οικογένεια και κάποιος απόγονός του διεκδικήσει τον τίτλο για τον εαυτό του.
Κι αν ακούγεται πεζός ο τίτλος του κλειδοκράτορα, μέσα σε τόσες συνωμοσίες που ανέτρεπαν αυτοκράτορες και έφερναν άλλους στη θέση τους, ο παπίας έπαιζε συνήθως κεντρικό ρόλο ως ο κάτοχος των κλειδιών όλων των εισόδων και της φυλακής του παλατιού. Με το πέρασμα των αιώνων και μέχρι την εποχή των Παλαιολόγων, το αξίωμα ατόνισε σε σημασία και ο παπίας είχε πλέον ρόλο καθαρά τυπικό.
Ο πονηρός αξιωματούχος που εκμεταλλεύτηκε τη θέση του
Η φράση που χρησιμοποιούμε σήμερα οφείλεται στη δράση ενός ανθρώπου που είχε το αξίωμα του παπία. Αυτός ήταν ο Ιωάννης Χανδρινός, αξιωματούχος πονηρός και ύπουλος, σαν βγαλμένος από το Game of Thrones! Έχοντας κερδίσει την εμπιστοσύνη του αυτοκράτορα Βασιλείου Β', ξεκίνησε να διαβάλλει αρκετούς υπαλλήλους του παλατιού. Ήταν ο φόβος και ο τρόμος όσων βρίσκονταν κοντά στον αυτοκράτορα. Το σημαντικό όμως είναι πως όταν κάποιος τον πλησίαζε για να του ζητήσει τον λόγο γι' αυτές τις πράξεις, ο Χανδρινός βούρκωνε και με τρόπο υποκριτικό τον διαβεβαίωνε πως όλα ήταν ψέματα!
Αυτή του η υποκριτική στάση υπήρξε παροιμιώδης στα χρόνια της αυτοκρατορίας και ο τίτλος του αξιώματος έγινε συνώνυμο της διπροσωπίας. Με την πάροδο των χρόνων, ο τόνος μετακινήθηκε και έτσι γεννήθηκε η φράση που δεν αφορά τις πάπιες, αλλά τους ύπουλους Βυζαντινούς!
- Το απόκοσμο οδικό πέρασμα μέσα από τα σύννεφα: Αυτός είναι ο ψηλότερος ασφαλτωμένος δρόμος στην Ελλάδα
- Ο στρατηγός που έχασε τον γιο του και απειλεί να γκρεμίσει τον Νετανιάχου από την εξουσία
- Ο «διπλός πράκτορας» Ακριβογιάννης, η CIA, το μετεμφυλιακό κράτος και η Δίκη των Αεροπόρων
- Καύσωνας διαρκείας «ψήνει» τη χώρα: Πού θα φτάσει τους 42 βαθμούς – Οι πιο δύσκολες ημέρες
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
