Το πρώτο συμβόλαιο θανάτου: Η δολοφονία του Μαρίνου Αντύπα

«Η γη ανήκει στους καλλιεργητές, όχι στους τσιφλικάδες» ήταν ένα από τα βασικά προτάγματα του Μαρίνου Αντύπα. Το όνομά του, στα τέλη του 19ου αιώνα, δεν ήταν γνωστό. Ένας διδάκτωρ νομικής (έτσι περιγράφεται από τις εφημερίδες) που εμφορείται από σοσιαλιστικές ιδέες. Τρόμος για το συντηρητικό κατεστημένο της εποχής, περιέργεια από όσους στενάζουν εξαιτίας αυτού.

Από τις σπουδές νομικής στον σοσιαλισμό

Η Θεσσαλία εκείνης της εποχής είναι το πρόσφορο έδαφος για μια σύγκρουση ανάμεσα στους γαιοκτήμονες και τους εργάτες γης. Η δολοφονία του Μαρίνου Αντύπα είναι η πρώτη πιστολιά αυτού του «πολέμου» που θα οδηγήσει στην εξέγερση του Κιλελέρ. Ο Αντύπας, χωρίς να το γνωρίζει ο ίδιος, έγινε ο άγριος σπόρος που έπεσε στην πνιγμένη από εκμετάλλευση θεσσαλική γη.

Ο Μαρίνος Αντύπας γεννήθηκε στην Κεφαλονιά το 1872 σε μια φτωχική οικογένεια. Οι γονείς του δυσκολεύονταν να τα βγάλουν πέρα και η ανέχεια ήταν κομμάτι της οικογενειακής ζωής. Ο πατέρας του ήταν μαραγκός και ξυλογλύπτης. Παρά τις δυσκολίες, ο Αντύπας τελείωσε το σχολείο και συνέχισε στη Νομική της Αθήνας. Εκεί ήρθε σε επαφή με τις σοσιαλιστικές ιδέες της εποχής. Το 1900 γύρισε πίσω στην Κεφαλονιά και ξεκίνησε να ασχολείται με τον Τύπο. 

Ήταν όμως τόσο έντονο το μίσος του για την εξουσία που συχνά κατέληγε στη φυλακή με την κατηγορία της εξύβρισης. Έτσι κι αλλιώς, είχε γίνει σχετικά γνωστός στις αρχές εξαιτίας της δραστηριότητάς του κατά τη διάρκεια των σπουδών του. Συμμετείχε συχνά σε εργατικά συλλαλητήρια ως ομιλητής. Ταυτόχρονα, είχε βρεθεί στην Κρήτη το 1896 όταν ξέσπασε η επανάσταση στο νησί. Ήταν ένα πνεύμα ανήσυχο, ένας διαπρύσιος κήρυκας της ελευθερίας και των δικαιωμάτων των εργατών.

Για λίγο καιρό έφυγε στο Βουκουρέστι όπου βρισκόταν ο θείος του, Γεώργιος Σκιαδαρέσης. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, έπεισε τον θείο του να αγοράσει ένα κομμάτι γης στη Θεσσαλία, κοντά στην περιοχή των Τεμπών. Ο θείος του ως ευκατάστατος ομογενής προχώρησε στην αγορά και όρισε επιστάτη τον ανιψιό του. Ο Αντύπας εκμεταλλεύτηκε αυτή την ευκαιρία για τον ακριβώς αντίθετο σκοπό.

Η δουλειά στα χωράφια της Θεσσαλίας και το χαστούκι στον Σλήμαν

Περιδιάβαινε τα χωριά της περιοχής μιλώντας για απαλλοτρίωση της γης, για τα δικαιώματα των εργατών, για τη διεκδίκηση καλύτερων συνθηκών εργασίας στα χωράφια. Όπως ήταν αναμενόμενο, τα κηρύγματά του δεν ήταν ευχάριστα στους τσιφλικάδες της Θεσσαλίας. Ο Αγαμέμνων Σλήμαν, γιος του θρυλικού αρχαιολόγου Ερρίκου Σλήμαν, ήταν βουλευτής της περιοχής. Προσπάθησε να κάνει τον Αντύπα να σιωπήσει με διαμαρτυρίες στην κυβέρνηση της Αθήνας. 

Όταν ο Αντύπας πληροφορήθηκε τη δραστηριότητά του, κατέβηκε έξαλλος στην Αθήνα για να ζητήσει τον λόγο από τον βουλευτή. Ο Σλήμαν του απάντησε με ειρωνεία και ο Αντύπας τον χαστούκισε. Όπως ήταν αναμενόμενο, οδηγήθηκε σε δίκη. Μέσα στην αίθουσα του δικαστηρίου, ο Αντύπας έγινε κάτι σαν λαϊκός ήρωας. Περιέγραψε τις άθλιες συνθήκες που βιώνουν οι αγρότες της Θεσσαλίας και κατήγγειλε την ντόπια εξουσία για την εκμετάλλευση στην οποία τους υποβάλλει.

Ο χρόνος είχε αρχίσει να μετράει αντίστροφα για εκείνον. Οι προτάσεις του ήταν ριζοσπαστικές για την εποχή. Προσπαθούσε απεγνωσμένα να πείσει τον θείο του να μοιράσει τη γη στους φτωχούς αγρότες, ενώ δεν σταμάτησε να πηγαίνει από χωριό σε χωριό για να μιλάει στους αγρότες για τα δικαιώματά τους. Οι τσιφλικάδες της περιοχής αποφάσισαν να τον βγάλουν από τη μέση.

Στις 9 Μαρτίου, ο Μαρίνος Αντύπας γυρνούσε από τη δουλειά στα χωράφια. Πήγαινε στο ξύλινο οίκημα που ήταν το σπίτι των επιστατών. Σε αυτό βρισκόταν και ο Ιωάννης Κυριακός, επιστάτης του διπλανού κτήματος που ανήκε σε έναν τσιφλικά από την Κεφαλονιά. Με την καραμπίνα του, πυροβόλησε δύο φορές πισώπλατα τον Αντύπα και τον σκότωσε, εκπληρώνοντας τη θέληση των τσιφλικάδων. 

Ο θείος του ζήτησε να ταφεί το σώμα του στο Λασποχώρι, εκεί που ήταν το επίκεντρο της δραστηριότητάς του. Ως δικαιολογία, ο Κυριακός είπε πως βρισκόταν σε αυτοάμυνα γιατί ο Αντύπας του επιτέθηκε πρώτος. Ήταν όλα ένα σχέδιο για να παρουσιάσουν τον νεκρό ως τον πραγματικά ένοχο. Η δολοφονία του όμως πέτυχε τον αντίθετο σκοπό. Η μνήμη του διατηρήθηκε ζωντανή και οι ιδέες του αποτέλεσαν τη βάση για την εξέγερση του Κιλελέρ και τη διεκδίκηση μιας καλύτερης ζωής εκ μέρους των αγροτών.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.