Για την κατάσταση στην κάθε Ομόνοια και Μεταξουργείο, θα φταίνε τα ΜΜΕ

Εκφορά του λόγου, πραγματική συνθήκη, αντίστροφες πραγματικότητες. Μία από τις πιο κλασικές ιδέες που ακούγονται, και εν τέλει πραγματοποιούνται στα δημοσιογραφικά γραφεία -παραδοσιακά- είναι η λεγόμενη «αυτοψία» σε πιάτσες ναρκωτικών. Ο ρεπόρτερ, είτε μόνος του, επιτελώντας παράλληλα τον ρόλο του φωτογράφου μία διάσταση του ελληνικού δημοσιογραφικού «ελβετικού σουγιά», είτε με πληρωμένο από το μέσο του φωτογράφο, κατεβαίνει στο κέντρο της Αθήνας.

Στο κάθε «Μεταξουργείο» η κατάσταση μιλάει από μόνη της, και ας «σηκώνεται» αχρείαστα φακός για την οπτικοποίησή της. Εκατοντάδες εξαθλιωμένοι χρήστες περιφέρονται στους γύρω δρόμους και οι κάτοικοι, απεγνωσμένοι, λένε πως θα πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους, καθώς φοβούνται να γυρίσουν στα σπίτια τους, τα παιδιά τους δεν μπορούν να πάνε σχολείο ενώ οι επιχειρήσεις τους υπολειτουργούν.

Το θέμα, συνήθως, κλείνει με τη φράση ότι οι παραπάνω εικόνες δεν ταιριάζουν σε μία ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Ανάλογα τον προσανατολισμό του κάθε μέσου, «γεννιέται» φυσικά το εκάστοτε αφήγημα χαϊδεύοντας και τα αντίστοιχα διαθέσιμα αυτιά. Από τον ναζιστικό χαρακτηρισμό μίας περιοχής ως «κατσαρίδα» ή «γειτονιά ναρκωτικών», μέχρι και την εφεύρεση νέων ουσιών, όπως την «κοκαΐνη των φτωχών», τα ΜΜΕ θεωρούν λήξαν το ρεπορτάζ τους μετά την παρέμβαση της εκάστοτε δημοτικής αρχής.

Γραφειοκρατία. Ο Δήμος απευθύνεται στα συναρμόδια υπουργεία, ΠΡΟΠΟ και Υγείας, αλλά καμία ανταπόκριση κατά τα λεγόμενά του. Τα ΜΜΕ, τηρώντας σωστά τον κώδικα δεοντολογίας προσπαθώντας να εμπλέξουν όλους τους εμπλεκόμενους φορείς -σπάνια ομάδες που βρίσκονται στον δρόμο και επικοινωνούν σχεδόν καθημερινά με τους χρήστες- πιστεύουν πως έκαναν το καθήκον τους. Ασυνείδητα, ενισχύοντας την καταστολή και τους «υπεράριθμους vigilantes» του TikTok και του YouTube, που για το περιεχόμενο, τυχαίνει να ταυτίζονται με τις ιδέες και το «όραμα» ενός φυλακισμένου υπαρχηγού της Χρυσής Αυγής.

Μισή αλήθεια. Μία από τις μεγάλες παθογένειες του μιντιακού χώρου είναι να παρουσιάζει τα πράγματα αποσπασματικά, δηλαδή να μην απευθύνεται σε άτομα, πέρα από τους κατοίκους που το ζουν πραγματικά, τα οποία ξέρουν την κατάσταση γιατί αλληλεπιδρούν καθημερινά με τους ανθρώπους του δρόμου. Εξάλλου, οι υπόλοιποι φορείς λειτουργούν με ωράριο δημοσίου. Η μιντιακή πρακτική δεν είναι συνειδητά κακοπροαίτερη, αλλά είναι πάντα ελλιπής.

Λέξεις, όπως υποστελέχωση, μη επαρκής κατάρτιση και γραφειοκρατία, απόρροια και του οικονομικού συστήματος, λείπουν από τα δημοσιογραφικά κείμενα -συνήθως οι τρεις πρώτες. Το θέμα γίνεται ανθρωποκεντρικό, εστιαζόμενο στον χρήστη και στις επιπτώσεις της χρήσης σε ένα εν δυνάμει «τουριστικό φιλέτο», συγγνώμη γειτονιά της πρωτεύουσας, αλλά σπάνια καλύπτει όλες τις πτυχές του ίδιου προβλήματος.

Όπως, για παράδειγμα, ότι σχεδόν κανένα από τα νοσηλευτικά ιδρύματα δεν έχει υποκατάστατο, με αποτέλεσμα ένας χρήστης που διακομίζεται στο νοσοκομείο να μην μπορεί να «βγάλει» την ημέρα και να εκδηλώσει στερητικά. Αν πάλι το ΕΣΥ απευθυνθεί στον ΟΚΑΝΑ, ο Οργανισμός θα απαντήσει ότι δεν μπορεί να του το χορηγήσει, εάν δεν είναι στο πρόγραμμά του ή οροθετικός. 

Μία πραγματική συνθήκη έχει ως εξής όπως είχαν πει στο Reader, σε προηγούμενη συνέντευξη, εθελοντές/τριες της ομάδας STEPS: Άνθρωποι του δρόμου δικαιούνται επίδομα, και στα απαραίτητα δικαιολογητικά τούς ζητούν ταυτότητα και φορολογική δήλωση. Εάν χάσουν την προθεσμία για να την κάνουν, θα πρέπει να πληρώσουν 50, ενώ εάν δεν έχουν υποβάλλει από πρόπερσι, χρειάζεται να δώσουν 150 την ώρα που το επίδομα αγγίζει το υπερποσό των 200 ευρώ.

Αντίστροφες πραγματικότητες, αποσπασματικές και σπασμωδικές λύσεις από τη δημοτική αρχή: «Πρέπει να δημιουργηθεί ένας νέος χώρος, έστω προσωρινός, για την υποστήριξη χρηστών, ο οποίος να είναι εκτός αστικού ιστού. Έχουμε βρει αυτόν τον χώρο, είναι κοντά στον Βοτανικό, στο τέλος της Διπλής Ανάπλασης, αρκετά μακριά από τα σπίτια. Εκεί, θα έχουμε χημικές τουαλέτες, ειδικό προσωπικό, χώρους ελεγχόμενης χρήσης» είχε προτείνει ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας.

Το ζήτημα, όσο και αν «κρύβεται» και απομακρύνεται από την τουριστική Disneyland της Αθήνας, άλλο τόσο θα επανέρχεται ανεξαρτήτως της δημοτικής Αρχής. Για τους ευνόητους λόγους λειτουργίας της αγοράς, της -σύγχρονης- ποιότητας ζωής και της συρρίκνωσης του κοινωνικού κράτους. Υποστήριξη, στελέχωση, κατάρτιση, θα πρέπει να αντικαθιστούν την καταστολή (και ας μην αναφέρεται σε δημοσιογραφικά κείμενα), τις τιμωρητικές προτάσεις και τα «τι κρίμα ο άνθρωπος».

Ας μιλήσουν μία φορά και τα άτομα που έχουν γνώση της κατάστασης, προτού σπάσει και πάλι «το αυγό του φιδιού». Εκτός και αν οι δημοτικές παρατάξεις της Αθήνας θέλουν να συνομιλούν με ανθρώπους που «ονειρεύονται τις δικές τους καθαρές γειτονιές», χωρίς να αναγνωρίζουν τον ευάλωτο και ρευστό αντικείμενο, που ονομάζεται ανθρώπινος εγκέφαλος. Όπως το 2012.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.