Ο αντισημιτισμός, ο αντισιωνισμός και η σκόπιμη σύγχυση των δύο εννοιών

Είσαι υπέρ του δοκιμαζόμενου Παλαιστινιακού λαού; Τότε είσαι υπέρ της Χαμάς. Ασκείς κριτική στις δολοφονικές πρακτικές της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου; Τότε είσαι αντισημίτης.

Όσο το δράμα στη μαρτυρική Λωρίδα της Γάζας εντείνεται τόσο περισσότερο απόψεις όπως οι παραπάνω κερδίζουν έδαφος στον δημόσιο διάλογο.

Ο λόγος είναι απλώς. Χτυπάνε στο θυμικό. Θυμίζουν συστηματικά το Ολοκαύτωμα των Εβραίων από τους Ναζί. Συνδέουν σε απόλυτο βαθμό τους Εβραίους με το κράτος του Ισραήλ και ταυτόχρονα αποσιωπούν το γεγονός ότι πάρα πολλοί Εβραίοι (ακόμα και μέσα στο Ισραήλ) είναι εντελώς αντίθετοι με τα όσα συμβαίνουν στη Γάζα.

Κάθε φορά που κάποιος εκφράζει μία κριτική άποψη ενάντια στο Ισραήλ και τονίζει πως ο IDF βομβαρδίζει δίχως έλεος αμάχους και δολοφονεί παιδιά, γυναίκες και ηλικιωμένους, εμφανίζεται ως διά μαγείας ο «αντισημιτισμός» ως αντεπιχείρημα.

Αυτή η σκόπιμη εξίσωση επιχειρεί να λειτουργήσει σαν μόνιμο «πλυντήριο» σε κάθε εγκληματική πράξη του κράτους του Ισραήλ σε βάρος του Παλαιστινιακού λαού. Είναι ένας τρόπος να νομιμοποιείς a priori κάθε ισραηλινή πολιτική όσο εξόφθαλμα απάνθρωπη και αν είναι αυτή.

Στις 26 Μαΐου 2016 η Διεθνής Συμμαχία για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος (IHRA) ενέκρινε έναν (μη νομικά δεσμευτικό) ορισμό του αντισημιτισμού τον οποίο, μάλιστα, υπέγραψαν 31 χώρες.

Σύμφωνα με αυτόν «αντισημιτισμός είναι μια συγκεκριμένη αντίληψη για τους Εβραίους, η οποία ενδέχεται να εκφράζεται ως μίσος προς τους Εβραίους. Οι ρητορικές και φυσικές εκδηλώσεις του αντισημιτισμού στρέφονται κατά Εβραίων ή μη Εβραίων και/ή της περιουσίας τους, κατά θεσμών της εβραϊκής κοινότητας και θρησκευτικών εγκαταστάσεων»!

Σύμφωνα με την IHRA οι εκδηλώσεις του αντισημιτισμού θα μπορούσαν να συμπεριλαμβάνουν τη στοχοποίηση του κράτους του Ισραήλ, το οποίο νοείται ως εβραϊκή συλλογικότητα. «Παρά ταύτα, κριτική εις βάρος του Ισραήλ, όμοια με την κριτική που δέχεται οποιοδήποτε άλλο κράτος, δεν μπορεί να θεωρηθεί αντισημιτισμός»!

Τι είναι ο αντισημιτισμός

Ο αντισημιτισμός (αν και σε μία πρωτόγονη μορφή του που είχε σαν βάση τον αντι-ιουδαϊσμό των Αιγυπτίων υπήρχε ήδη από την αρχαιότητα) ξεκινάει λίγο μετά την εκδίωξη (από τους Ρωμαίους, το 132-135 μΧ) των Εβραίων από τη Μέση Ανατολή και την έλευση τους στην Ευρώπη. Όπου και αν ίδρυσαν τις δικές τους κοινότητες, επιχείρησαν να διατηρήσουν τις παραδόσεις τους.

Όσο ο Χριστιανισμός κέρδιζε έδαφος τόσο περισσότερο οι Εβραίοι περιχαρακώνονταν σε μικρές κοινότητες που ολοένα και πιο πολύ αποκτούσαν τα χαρακτηριστικά του γκέτο χωρίς, όμως, ακόμα να είναι γκέτο με την κυριολεκτική έννοια του όρου.

Όταν, πλέον, η Ευρώπη ήταν μια ήπειρος όπου ο Χριστιανισμός είχε γίνει η κυρίαρχη θρησκεία, οι Εβραίοι – που, προφανώς, δε δέχονταν ότι ο Ιησούς είναι ο Υιός του Θεού – αντιμετωπίζονταν ως ένας λαός που δολοφόνησε τον Ιησού.

Μεγάλο μερίδιο ευθύνης σε αυτό έχει η Εκκλησία που μέσω των κηρυγμάτων της παρουσίαζε τους Εβραίους σαν... μιάσματα. Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο που ξεκινάει ο αντισημιτισμός.

Τον Μεσαίωνα ο αντισημιτισμός έλαβε αδιανόητες διαστάσεις. Η βασική αιτία δεν ήταν τόσο θρησκευτική, όπως θα φανταζόταν κάποιος, όσο οικονομική.

Η Εκκλησία απαγόρευε στους χριστιανούς να δανείζουν με τόκο. Το κενό αυτό στην αγορά ήρθαν να το καλύψουν οι Εβραίοι που δεν είχαν τέτοιο περιορισμό. Όπως γίνεται και σήμερα, ωστόσο, δεν ήταν όλα τα δάνεια «πράσινα». Υπήρχαν και τα «κόκκινα». Και κάπως έτσι οι Εβραίοι δανειστές απέκτησαν μέσα στα χρόνια τη χειρότερη δυνατή φήμη.

Παράλληλα με το οικονομικό σκέλος, υπήρχε πάντα και το θρησκευτικό και κάπως έτσι δημιουργήθηκαν «οι αδίστακτοι τοκογλύφοι Εβραίοι, που σταύρωσαν τον Χριστό και σκοτώνουν τα παιδιά τους για να παρασκευάσουν τον άζυμο άρτο»!

Στην Ευρώπη του Μεσαίωνα οι Εβραίοι είχαν κατηγορηθεί ακόμα και για την πρόκληση της πανώλης. Σταδιακά άρχισαν να πληθαίνουν τα πογκρόμ ενάντια στις Εβραϊκές κοινότητες με κάποια από αυτά να μετατρέπονται σε δίχως έλεος σφαγές.

Την περίοδο του Διαφωτισμου οι Εβραίοι απέκτησαν ίσα δικαιώματα με τους υπόλοιπους πολίτες των κρατών που διέμεναν, ωστόσο, η εναντίον τους προκατάληψη ήταν, πλέον, βαθιά ριζωμένη στις συνειδήσεις των περισσότερων Ευρωπαίων και αυτό ήταν κάτι που περνούσε από γενιά σε γενιά.

Κάπως έτσι από τον θρησκευτικό και οικονομικό αντισημιτισμό φτάσαμε στον φυλετικό που διαχώριζε τους Εβραίους ως «φυλή ανθρώπων» ακόμα και αν κάποιοι είχαν ασπαστεί τον χριστιανισμό! Φυσικά, αυτή η «φυλή» ήταν κατώτερη και έπρεπε να αντιμετωπιστεί ως τέτοια.

Τη δεκαετία του 1890 προέκυψε και η περίφημη ιστορία με τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών (η πεποίθηση ότι υπάρχει μία εβραϊκή συνωμοσία που αποσκοπεί σε παγκόσμια κυριαρχία) ενώ εμφανίστηκε στο προσκήνιο ο Καρλ Λούγκερ ο οποίος εκλέχθηκε δήμαρχος της Βιέννης (Απρίλιος του 1897).

Ο Λούγκερ με τη σκληρή προπαγάνδα κατά των Εβραίων ήταν εκείνος που στην πραγματικότητα, «έστρωσε» το έδαφος πάνω στο οποίο «περπάτησε» λίγες δεκαετίες αργότερα ο Αδόλφος Χίτλερ και το Ναζιστικό κόμμα κάτι που φυσικά οδήγησε το Ολοκαύτωμα, τη συστηματική εξόντωση έξι εκατομμυρίων Εβραίων από το ναζιστικό καθεστώς, τους συμμάχους και συνεργάτες του.

Το σιωνιστικό κίνημα

Με βάση όλα τα παραπάνω, διαπιστώνουμε πως για πάνω από 2.000 χρόνια οι Εβραίοι (ιδιαίτερα στην Ευρώπη) ζούσαν στιγματισμένοι και διωκόμενοι. Υπέστησαν διωγμούς, σφαγές, αιματηρά πογκρόμ και φυσικά βίωσαν τη βαθιά πληγή του Ολοκαυτώματος.

Κάθε δράση φέρνει και αντίδραση, ωστόσο. Όλο αυτό έκανε τους Εβραίους να περιχαρακωθούν και κάποιοι από αυτούς να περάσουν στην αντεπίθεση δημιουργώντας το σιωνιστικό κίνημα το οποίο εμφανίστηκε και άνθισε τον 19ο αιώνα.

Βασική διεκδίκηση του συγκεκριμένου κινήματος ήταν ο επαναπατρισμός των απανταχού Εβραίων στη γη της Παλαιστίνης. Μικρή... λεπτομέρεια σε αυτό ήταν πως η γη αυτή δεν ήταν ακατοίκητη. Ζούσαν εκεί Άραβες. Το βασικό – πρώτο – σύνθημα του σιωνιστικού κινήματος ήταν τρομακτικά επικίνδυνο: «Μια γη χωρίς λαό, σ’ έναν λαό χωρίς γη» κάτι που αγνοούσε παντελώς τους Άραβες που ζούσαν στην περιοχή που υποτίθεται ότι, σύμφωνα με τους Σιωνιστές, είναι η γη που είχε υποσχεθεί ο Γιαχβέ (ο Θεός) μέσω του μωσαϊκού νόμου στον εκλεκτό του λαό!

Έχοντας δημιουργήσει ένα πανίσχυρο εβραϊκό λόμπι στην Ευρώπη, οι Σιωνιστές με μπροστάρη τον «πατέρα» του Σιωνισμού τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Θίοντορ Χερτζλ πρέσβευαν πως οι Εβραίοι πρέπει να γυρίσουν πίσω και να φτιάξουν εκεί το κράτος του Ισραήλ. Ο ίδιος ο Χερτζλ, μάλιστα, σε μια έκρηξη κυνισμού (ή διορατικότητας, κατά άλλους), έλεγε πως οι διώξεις των Εβραίων θα... βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση!

Από τα παράδοξα (ή όχι και τόσο) της ιστορίας είναι πως την ίδια ακριβώς άποψη είχαν και διάφοροι αντισημίτες που έβλεπαν σαν μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για να ξεφορτωθούν τους Εβραίους τη δημιουργία δικού τους κράτους.

Το ιδιαίτερο στην ιστορία της «γέννησης» του Σιωνισμού είναι πως ήδη από τον πρώτο καιρό βρήκε αντίθετους πάρα πολλούς Εβραίους οι οποίοι θεωρούσαν πως η συγκέντρωση του διασκορπισμένου λάου στη Σιών (την Ιερουσαλήμ) πρέπει να είναι έργο του Θεού και όχι του ανθρώπου και πως αυτό θα ήταν βλασφημία!

Σε κάθε περίπτωση από την αρχή το σιωνιστικό σχέδιο στηριζόταν στο διώξιμο των αραβικών πληθυσμών από τη γη τους. Αυτό, όμως, δεν ήταν εύκολο και έτσι οι Σιωνιστές επιχείρησαν να κερδίσουν την εύνοια των μεγάλων αποικιοκρατικών δυνάμεων της εποχής τονίζοντας πως το κράτος αυτό θα είναι (κατά τον Χερτζλ) «ο προμαχώνας της Ευρώπης απέναντι στην Ασία και ένα προκεχωρημένο φυλάκιο του πολιτισμού απέναντι στη βαρβαρότητα»!

Η περίφημη «Διακήρυξη Μπάλφουρ»

Και κάπως έτσι φτάνουμε στον Νοέμβριο του 1917 και την περίφημη «Διακήρυξη Μπάλφουρ» σύμφωνα με την οποία ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Άρθουρ Τζέιμς Μπάλφουρ,  έκανε γνωστό στον Λόρδο Γουόλτερ Ρότσιλντ, τον ηγέτη, δηλαδή, της εβραϊκής κοινότητας της Μεγάλης Βρετανίας, πως «η κυβέρνηση της Αυτού Μεγαλειότητας είναι ευνοϊκά διακείμενη στην ίδρυση στην Παλαιστίνη μιας εθνικής εστίας για τον εβραϊκό λαό»! 

Στην πραγματικότητα η αποικιοκρατική Βρετανία ήθελε να «πατήσει πόδι» στη Μέση Ανατολή  προκειμένου να εξυπηρετούνται πιο εύκολα τα (οικονομικά) συμφέροντά της.

Αυτό που ουσιαστικά απέμενε ήταν να επιστρέψουν οι Εβραίοι στην Παλαιστίνη. Σε αυτό «βοήθησαν» τα πογκρόμ εναντίον τους και ο διαρκώς αυξανόμενος αντισημιτισμός στην Ευρώπη. Οι Εβραίοι της Διασποράς ενθαρρύνθηκαν να μεταναστεύσουν κατά χιλιάδες στη «Γη της Επαγγελίας». Τα κύματα μετανάστευσης ήταν συνεχόμενα αλλά όχι ιδιαίτερα μεγάλα.

Οι Εβραίοι επέστρεφαν και με δεδομένο πως οι περισσότεροι είχαν και αρκετά (έως πολλά χρήματα) άρχισαν να αγοράζουν εκτάσεις. Με την άνοδο του Ναζισμού, το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και το Ολοκαύτωμα, τα μεταναστευτικά κύματα προς την Παλαιστίνη συνέχισαν στους ίδιους ρυθμούς αλλά, πλέον, ο αριθμός των Εβραίων που μετακινούταν προς τη Μέση Ανατολή ήταν τόσο μεγάλος που οι πληθυσμιακές ισορροπίες στην περιοχή άρχισαν να διαταράσσονται... επικίνδυνα. 

Αφού μετέτρεψαν την περιοχή σε πυριτιδαποθήκη, οι Βρετανοί εγκατέλειψαν τη Μέση Ανατολή και το 1947 ζήτησαν από τον νεοσύστατο τότε Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών να αποφασίσει αυτός για την τύχη της Παλαιστίνης. Ο ΟΗΕ κατέληξε σε δυο σχέδια. Το πρώτο ήταν η «διχοτόμηση» της Παλαιστίνης σε δυο κράτη, το Εβραϊκό και το Παλαιστινιακό (το οποίο και πλειοψήφησε) και το δεύτερο ήταν η δημιουργία ενός ομόσπονδου κράτους – ένωσης με κοινή εξωτερική και αμυντική πολιτική (το οποίο και μειοψήφησε).

Οι Εβραίοι δέχθηκαν το σχέδιο που εγκρίθηκε από την πλειοψηφία, ενώ οι Άραβες απέρριψαν και τα δυο. Στις 14 Μαΐου του 1948, ο Νταβίντ Μπεν Γκουριόν πρόλαβε τις εξελίξεις. Ανακήρυξε την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ. Η 15η Μαΐου έχει καταγραφεί από τους Παλαιστίνιους ως η «Νάκμπα», «η Καταστροφή», καθώς είδαν να εγκαθιδρύεται στην ιστορική Παλαιστίνη το εβραϊκό κράτος.

Από εκεί και πέρα η ιστορία είναι γνωστή. Το Ισραήλ σε κάθε ευκαιρία αφαιρεί και ένα κομμάτι γης από τους Παλαιστίνιους με αποτέλεσμα σήμερα, πλέον, οι Άραβες να διατηρούν (άγνωστο για πόσο ακόμα) τη Λωρίδα της Γάζας και μέρος της Δυτικής Όχθης.

Και κάθε φορά που γίνεται αυτό το αντισιωνιστικό κίνημα παγκοσμίως «φουντώνει» καταγγέλλοντας την επεκτατική πολιτική του Ισραήλ.

Οι κίνδυνοι από τη σκόπιμη σύγχυση των δύο εννοιών

Απ' όσα διαβάσατε παραπάνω (θεωρητικά, τουλάχιστον, θα) πρέπει να είναι σαφές πως ο διαχωρισμός ανάμεσα στους όρους «αντισημιτισμός» και «αντισιωνισμός» – η άποψη ότι το Ισραήλ είναι ένα ρατσιστικό, αποικιακό κράτος – είναι ξεκάθαρος. Ακόμα και αν ο Σιωνισμός «γεννήθηκε» ως απάντηση στον αντισημιτισμό είναι δύο έννοιες εντελώς αντίθετες μεταξύ τους.

Το πρόβλημα, ωστόσο, ξεκινάει από τη στιγμή που υπάρχει η σκόπιμη σύγχυση των δύο εννοιών. Προκειμένου να αμυνθεί απέναντι στην κατακραυγή για τα εγκλήματα που γίνονται στη Λωρίδα της Γάζας, το κράτος τους Ισραήλ χαρακτηρίζει οποιαδήποτε κριτική ως «αντισημιτισμό» και την απορρίπτει.

Η παγίδα την οποία λίγοι βλέπουν είναι πως όσο το Ισραήλ καταδικάζει την αντισιωνιστική κριτική ως αντισημιτική επίθεση τότε υπάρχει ο κίνδυνος να αναδυθεί ένας νέος αντισημιτισμός. Πραγματικός αυτή τη φορά.

Το επικίνδυνο κομμάτι της σύγχυσης αυτής βέβαια είναι να επικρατήσει το αφήγημα της ακροδεξιάς που αναφέρει πως αν κάποιος είναι Εβραίος είναι και εξ ορισμού σιωνιστής κάτι που φυσικά δεν ισχύει σε καμία περίπτωση.

Ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο, άλλωστε, ακόμα και μέσα στο Ισραήλ έχουν πολλαπλασιαστεί οι φωνές που υποστηρίζουν ότι η μόνη λύση στο μεσανατολικό είναι η ειρηνική συνύπαρξη Ισραηλινών και Παλαιστινίων.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.