Ο Λαφαζάνης με τον Χαμενεΐ και το πρόβλημα του να μην μπορούμε να πιστέψουμε πια στα μάτια μας

Από το αντιπολεμικό συλλαλητήριο που έλαβε χώρα το βράδυ της Πέμπτης (12/3) στο κέντρο της Αθήνας και κατέληξε στην αμερικανική πρεσβεία, πολλά θα μπορούσαμε να κρατήσουμε. Τελικά αυτό που έμεινε ήταν μια φωτογραφία.

Η φωτογραφία δεν είναι άλλη από εκείνη του φωτορεπόρτερ της Eurokinissi, Γιώργου Κονταρίνη, στην οποία φαίνεται ο πρώην υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ και ιδρυτής της Λαϊκής Ενότητας Παναγιώτης Λαφαζάνης να κρατά ένα τεράστιο πορτρέτο του πρώην και πλέον νεκρού θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.

Η εικόνα έκανε γρήγορα τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνοδευόμενη από σχόλια πως πρόκειται για μια φωτογραφία προϊόν της τεχνητής νοημοσύνης, αμφισβητώντας το κλικ του φωτορεπόρτερ. Η δικαιολογημένη αντίδραση και απάντηση του Γιώργου Κονταρίνη ήρθε άμεσα μέσα από ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Facebook:

«Σταματήστε να ψάχνετε για τεχνική νοημοσύνη AI εκεί που υπάρχει ο μόχθος του φωτορεπόρτερ. Είναι λυπηρό να πρέπει να αποδείξουμε τα αυτονόητα. Η χθεσινή μου φωτογραφία από τη συγκέντρωση δεν είναι αποτέλεσμα κάποιου αλγορίθμου, αλλά αποτέλεσμα παρουσίας στο δρόμο. Αυτός είναι ο ρόλος του φωτορεπορτάζ: να είμαστε οι "μάρτυρες" της πραγματικότητας. Η αλήθεια χρειάζεται μόνο έναν φακό και έναν άνθρωπο πίσω από αυτόν».

Δεν θα αναφερθώ ούτε στο παρασκήνιο της εικόνας και στο γιατί απόρησε ο κόσμος που ο Παναγιώτης Λαφαζάνης επέλεξε να κρατά τη συγκεκριμένη φωτογραφία και θεώρησε ότι πρόκειται για AI ούτε στην εργαλειοποίησή της για άλλους σκοπούς. Το πιο προβληματικό κομμάτι που αναδύεται μέσα από αυτό το περιστατικό, είναι κάτι που έχει κατακάτσει για τα καλά στην καθημερινότητά μας. 

Διαβάστε ακόμα: Πώς επηρεάζει την καθημερινότητα στην Ελλάδα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή

Κάποτε, όταν λέγαμε ότι δεν μπορούμε να πιστέψουμε στα μάτια μας, εννοούσαμε την έντονη έκπληξή μας σε κάτι που είδαμε. Σήμερα, η φράση έχει γίνει πιο κυριολεκτική από ποτέ καθώς περνάμε την πιο βαθιά κρίση εμπιστοσύνης των όσων συμβαίνων γύρω μας. 

Το πρόβλημα με εικόνες, βίντεο ή ηχητικά ντοκουμέντα που δημιουργούνται, τροποποιούνται ή παραποιούνται από το AI, είναι πιο έντονο από ποτέ. Περιηγούμαστε καθημερινά σε πλατφόρμες όπου καταναλώνουμε παραποιημένο περιεχόμενο και fake news που αφορούν από τον Τραμπ μέχρι βιντεάκια με ζωάκια στο Instagram. Όταν το 2017 πρωτοεμφανίστηκε ο όρος deepfake, φάνταζε σαν ένα μικρό αγκάθι του ίντερνετ που όποτε το συναντούσαμε θα ξέραμε να το αποφύγουμε. Ήταν κάτι τρανταχτό, δεν χρειαζόταν ένα έμπειρο μάτι για να το ξεσκεπάσει.

Σήμερα, τα deepfakes έχουν καταστεί ένα εξαιρετικό εργαλείο προπαγάνδας και παραπληροφόρησης που κρύβονται μέχρι και στις πιο ακίνδυνες γωνιές του διαδικτύου. Έτσι και εμείς, χρειάστηκε να γίνουμε πιο υποψιασμένοι από ποτέ.

Διανύουμε την παράξενη εποχή που ερχόμαστε από τη μία αντιμέτωποι με το βαθύ πρόβλημα του να χρειάζεται να βγαίνει ένας φωτογράφος ή ο εκάστοτε επαγγελματίας ώστε να ξεκαθαρίσει πως πρόκειται για αληθινό προϊόν της δουλειάς του, και από την άλλη του να έχουμε έναν Πρόεδρο μιας από τις ισχυρότερες χώρες του πλανήτη που να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο πολιτικής επικοινωνίας. Και όλο αυτό έχει κόστος, που μάς επιβαρύνει ήδη σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.