Καισαριανή: Τι σημαίνει η ανακήρυξη σε μνημείο - Συγκλονιστικές οι μαρτυρίες συγγενών

Η εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 αποτελεί μία από τις πιο δραματικές και εμβληματικές στιγμές της ελληνικής Αντίστασης.

Οι αφηγήσεις των απογόνων τους, όπως παρουσιάστηκαν από το ΕΡΤnews, φωτίζουν το μεγαλείο ψυχής, την αξιοπρέπεια και την αυταπάρνηση εκείνων που στάθηκαν αλύγιστοι απέναντι στη ναζιστική θηριωδία.

Ο Θρασύβουλος Μαράκης, εγγονός του Θρασύβουλου Καλαφατάκη, περιέγραψε μια συγκλονιστική στιγμή: την ώρα που οι Γερμανοί επέλεγαν τους νεότερους για εκτέλεση, ο παππούς του κατάφερε να απομακρύνει από το καμιόνι έναν 19χρονο, βάζοντας στη θέση του έναν ηλικιωμένο, σε μια πράξη ύψιστης αλληλεγγύης μπροστά στον θάνατο.

Παρά τη φρίκη της διαδικασίας —καθώς οι μελλοθάνατοι οδηγούνταν στον τοίχο ανά εικοσάδες και αναγκάζονταν να μετακινούν τα σώματα όσων είχαν ήδη εκτελεστεί— το ηθικό τους δεν κάμφθηκε. Ο Νικόλαος Σοφιανός μετέφερε την ιστορία του θείου του, Σπήλιου Αμπελογιάννη, ο οποίος λίγο πριν από την εκτέλεσή του πέταξε ένα μαντήλι που τελικά έφτασε στα χέρια της μητέρας του.

Εκείνη το φύλαξε κρυμμένο σε ένα μικρό κουτί στον κήπο, με κίνδυνο της ζωής της, και το διατήρησε για δεκαετίες, μέχρι που σε ηλικία 95 ετών το παρέδωσε ως ιερό κειμήλιο. Οι άνθρωποι αυτοί βάδισαν προς τον θάνατο με αξιοπρέπεια και περηφάνια, αφήνοντας μια παρακαταθήκη που επιβιώνει μέσα από τις μνήμες των οικείων τους.

Η πιστοποίηση και η πρωτοβουλία επαναπατρισμού

Η απόφαση του Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων να χαρακτηρίσει ως μνημείο τις φωτογραφίες των «200» προσδίδει νέα βαρύτητα στην υπόθεση.

Η προσπάθεια διεκδίκησης και επαναπατρισμού των ιστορικών φωτογραφιών από την εκτέλεση στην Καισαριανή εισέρχεται στην τελική της φάση. Έχει προγραμματιστεί για το πρωί της Παρασκευής κρίσιμη συνάντηση της ελληνικής αποστολής με τον συλλέκτη, στο πλαίσιο μιας συντονισμένης επιχείρησης του Υπουργείο Πολιτισμού.

Εξειδικευμένα στελέχη και εμπειρογνώμονες θα μεταβούν στα γραφεία της εταιρείας του κατόχου, φέροντας τον απαραίτητο τεχνικό εξοπλισμό, προκειμένου να ελέγξουν τη γνησιότητα και την εγκυρότητα των φωτογραφιών. Μετά την ολοκλήρωση της επιστημονικής τεκμηρίωσης, η ελληνική πλευρά θα προχωρήσει στην επίσημη αναγνώριση της συλλογής ως μνημείου.

Το νομικό πλαίσιο 

Ο χαρακτηρισμός των φωτογραφιών ως μνημείων μεταβάλλει ουσιαστικά το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης, καθώς επιβάλλει αυστηρούς νομικούς περιορισμούς. Ουσιαστικά, αποκλείεται οριστικά το ενδεχόμενο πώλησης ή δημοπράτησης της συλλογής σε τρίτους. Το ζήτημα που απομένει να διευκρινιστεί είναι αν η απόκτησή τους θα γίνει μέσω απευθείας αγοράς ή αν, λόγω του μνημειακού τους χαρακτήρα, θα προκύψει υποχρέωση παραχώρησης.

Παρά το αυστηρό θεσμικό πλαίσιο, πηγές κάνουν λόγο για θετικό κλίμα μεταξύ των δύο πλευρών, με τον κάτοχο να αναγνωρίζει τη σπουδαιότητα των τεκμηρίων για την ελληνική ιστορική μνήμη. Η διαδικασία της αυτοψίας εκτιμάται ότι θα διαρκέσει πέντε έως έξι ώρες και θα ολοκληρωθεί έως το μεσημέρι της επόμενης ημέρας, οπότε και αναμένονται οι επίσημες ανακοινώσεις από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.