Λουκάς Τριάντης: «Τι σημαίνει σήμερα να σχεδιάζεις μια πόλη όπως η Αθήνα;»

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι, ποιες οι ευκαιρίες και ποια κατεύθυνση θα καθορίσει την ποιότητα ζωής της Αθήνας τις επόμενες δεκαετίες;  Για όλα αυτά συνομιλούν ο Κώστας Μπακογιάννης με τον Λουκά Τριάντη, Πρόεδρο του Συλλόγου Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών, στο podcast «Αθήνα 2050: Το μέλλον της πόλης σήμερα».

Η συζήτηση ξεκινά από το πιο βασικό στοιχείο της ζωής στην πόλη: το βίωμα. Για τον Λουκά Τριάντη, η Αθήνα δεν είναι πρωτίστως ένα πολεοδομικό σχήμα, αλλά μια εμπειρία ζωής. Στην ερώτηση ποιο είναι το πρώτο πράγμα που του έρχεται στο μυαλό όταν ακούει τη λέξη Αθήνα, απαντά ότι είναι «κάτι συναισθηματικό που έχει να κάνει με την εμπειρία, με τη ζωή που έχουμε ζήσει όλες και όλοι μας εδώ», περιγράφοντας μια μητρόπολη που ορίζεται από την καθημερινότητα στον δημόσιο χώρο.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στις κεντρικές συνοικίες γύρω από το ιστορικό κέντρο, από τα Εξάρχεια και το Παγκράτι έως την Κυψέλη και τα Πατήσια, τις οποίες περιγράφει ως μια πολύ ξεχωριστή, ίσως και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ζώνη περιοχών με έντονη πυκνότητα χρήσεων, δραστηριοτήτων και κατοίκων, που διακρίνονται για τον ελκυστικό τους χαρακτήρα.

Η έννοια της γειτονιάς, όπως επισημαίνει, δεν έχει χαθεί, αλλά έχει μετασχηματιστεί. Μπορεί να μην παραπέμπει στην εικόνα του παρελθόντος, ωστόσο παραμένει ζωντανή μέσα από πιο σύγχρονα χαρακτηριστικά. «Υπάρχει μια αίσθηση γειτονιάς που πλέον έχει πιο πολυπολιτισμικά στοιχεία, λιγότερο στατική, πιο δυναμική», σημειώνει, τονίζοντας τη σημασία της οικειότητας και της καθημερινής συναναστροφής.

Κεντρικό θέμα της συζήτησης είναι και οι παρεμβάσεις που μπορούν να διευκολύνουν τη ζωή στην πόλη. Ο Λουκάς Τριάντης εστιάζει στην κινητικότητα και στη σχέση της Αθήνας με το αυτοκίνητο. «Οι δρόμοι μας σε μεγάλο βαθμό αφιερώνονται στη ροή των αυτοκινήτων», αναφέρει, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να επαναπροσδιοριστεί ο δρόμος ως δημόσιο πεδίο, με προτεραιότητα στους πεζούς, στα άτομα με αναπηρία και στις πιο ήπιες μορφές μετακίνησης.

Ο δημόσιος χώρος αποτελεί, όπως λέει, βασικό πεδίο πολιτικής και σχεδιασμού. Αναγνωρίζει τις σημαντικές παρεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών, όπως την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων και τις μεγάλες πεζοδρομήσεις, επισημαίνοντας παράλληλα και τις χαμένες ευκαιρίες. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει το πάρκο στο Γουδί, το οποίο — όπως σημειώνει — «θα μπορούσε να υπάρξει ως ένα πραγματικό μητροπολιτικό πάρκο».

Η πυκνότητα της Αθήνας και η έλλειψη πρασίνου οδηγούν σε ένα κρίσιμο ερώτημα: υπάρχει αρκετός δημόσιος χώρος; Η απάντηση του Λουκά Τριάντη είναι σαφής. «Νομίζω ποτέ δεν είναι αρκετός», τονίζει, προσθέτοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι η άρνηση της πυκνότητας, αλλά η βελτίωση των όρων διαβίωσης μέσα σε αυτήν, με περισσότερο πράσινο και καλύτερο περιβαλλοντικό σχεδιασμό.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις πιέσεις της τουριστικής ανάπτυξης. «Φτάνουμε σε μια δεκαετία περίπου εντατικής τουριστικοποίησης» λέει, περιγράφοντας τις επιπτώσεις στην κατοικία, στα ενοίκια και στις μεικτές χρήσεις. Παράλληλα, αναγνωρίζει τη θετική οικονομική συμβολή του τουρισμού, υπογραμμίζοντας την ανάγκη πολιτικών που θα περιορίσουν τις αρνητικές συνέπειες και θα προστατεύσουν τον χαρακτήρα της πόλης.

Κλείνοντας, ο Λουκάς Τριάντης δηλώνει συγκρατημένα αισιόδοξος. Παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες, διακρίνει στην Αθήνα μια ζωντάνια και μια δημιουργική δυναμική που παραμένουν ισχυρές. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, όπως επισημαίνει, είναι «η απώλεια μιας πολύ ενδιαφέρουσας ταυτότητας» και η αλλοίωση του ανοιχτού, μεσογειακού χαρακτήρα της πόλης.

Τη συζήτηση ολοκληρώνει ο Κώστας Μπακογιάννης, συνοψίζοντας το βασικό συμπέρασμα: ότι ο χώρος δεν είναι ποτέ ουδέτερος. Είναι πεδίο δύναμης, σύγκρουσης και συναλλαγής, αλλά ταυτόχρονα και δυνατότητας. Ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζουμε πόλεις, κτίρια και γειτονιές επηρεάζει τις ζωές μας πολύ πιο βαθιά απ’ όσο συχνά συνειδητοποιούμε. Και, τελικά, το μέλλον της Αθήνας θα εξαρτηθεί από το αν θα συνεχίσουμε να μιλάμε για σχεδιασμό χωρίς κοινωνία ή αν θα τολμήσουμε το αντίστροφο.

Ακούστε ολόκληρη τη συζήτηση εδώ: 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.