Η αναπάντεχη ετυμολογία της λέξης «συκώτι» - Τι σχέση έχει με τα σύκα

Πολλές φορές θα δεις ότι γίνεται μπέρδεμα με τα όργανα του ανθρώπινου σώματος. Υπάρχουν δηλαδή πολλοί και πολλές εκεί έξω που θεωρούν ότι το συκώτι και το ήπαρ είναι δύο διαφορετικά όργανα στο ανθρώπινο σώμα. Στην πραγματικότητα, βέβαια μιλάμε για το ίδιο πράγμα το οποίο έχει απλώς δύο ονομασίες: Μία πιο αρχαιοπρεπή και μία νεότερη.

Και αν για το ήπαρ τα πράγματα είναι απλά, παρότι είναι αρκετά δύσκολο στην κλίση του (το ήπαρ - του ήπατος, εξού και το επίθετο «ηπατικός»), στην περίπτωση του συκωτιού έχουμε μία πραγματικά εντυπωσιακή ετυμολογία. Βλέπετε η λέξη «συκώτι» συνδέεται με το αγαπημένο σε πολλούς καλοκαιρινό έδεσμα, το σύκο. Συγκεκριμένα από τη φράση «συκωτόν ήπαρ».

Η σχέση που έχει το συκώτι με το σύκο

Πώς γίνεται να συνδέονται αυτά τα δύο παντελώς άσχετα πράγματα; Όχι, δεν είναι ότι το σύκο κάνει κακό στις ηπατικές λειτουργίες του ανθρώπου. Περισσότερο έχει να κάνει με μία μεσαιωνική πρακτική που μας παραδίδεται μεταξύ άλλων και από τον Γαληνό. Φαίνεται, λοιπόν, ότι οι κτηνοτρόφοι τάιζαν τα ζώα τους (κατά βάση χοίρους, πάπιες, χήνες) με σύκα.

Είχαν παρατηρήσει ότι με αυτή την πρακτική πετύχαιναν την πάχυνση και το ήπαρ τους και άμεσο αποτέλεσμα αυτό να νοστιμίσει και να γίνει πιο γλυκό. Έτσι, χάρη στην πρακτική αυτή, δημιουργήθηκε η περίφραση «συκωτόν ήπαρ», δηλαδή το ήπαρ ζώου που έχει εκτραφεί με σύκα. Σταδιακά, το επίθετο «συκωτόν» ανεξαρτητοποιήθηκε και άρχισε να σημαίνει το «συκώτι». 

Ουσιαστικά, εδώ έχουμε μία μετωνυμία, όπως στην περίπτωση της ετυμολογία της λέξης «νερό». Το συνεχές άκουσμα της φράσης «συκωτόν ήπαρ» άρχισε να εγγυάται τη συνέχεια του όρου, επομένως το δεύτερο δεν ήταν απαραίτητο να χρησιμοποιηθεί.

Να τονίσουμε ότι μέχρι σήμερα ακολουθείται αυτή η πρακτική κυρίως στις πάπιες, οι οποίες αναγκάζονται να φάνε μεγάλες ποσότητες αποξηραμένων σύκων και όχι μόνο, προκειμένου να φουσκώσει το συκώτι τους και τελικά να προκύψει το εθνικό φαγητό των Γάλλων, το περίφημο φουά γκρα. 

Η συγκεκριμένη πρακτική έχει επανειλημμένα καταγγελθεί από φιλοζωικές οργανώσεις, καθώς θεωρείται ότι είναι βασανιστική για τις πάπιες.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.