Το «διαίρει και βασίλευε» του Τραμπ: Θέλει να διαλύσει την Ευρώπη και να τη φτιάξει στα μέτρα του

Ο Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησε και απέτυχε να βρει μια χαραμάδα στην πανοπλία της ΕΕ μέσω ενός εμπορικού πολέμου στην πρώτη του θητεία, γράφει το Politico περιγράφοντας το δόγμα του «διαίρει και βασίλευε» που εφαρμόζει, κατά τα συνήθη πρότυπτα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Αλλά τώρα βρήκε ένα πιο ευάλωτο σημείο: Η τεράστια κρίση ασφαλείας που δημιούργησε αποσύροντας την αμερικανική υποστήριξη προς την Ουκρανία αποκαλύπτει δυνητικά θανατηφόρες ρωγμές στο μπλοκ των 27 χωρών.

Λίγα πράγματα θα μπορούσαν να τον ευχαριστήσουν περισσότερο, προσθέτει το διεθνές μέσο ενημέρωσης περιγράφοντας εν ολίγοις της στρατηγική του Τραμπ στην Ευρώπη, πριν καν συμπληρώσει δύο μήνες θητείας.

Το «διαίρει και βασίλευε» του Τραμπ

Ο Αμερικανός πρόεδρος εδώ και καιρό ξεχειλίζει από απροκάλυπτη περιφρόνηση για την ΕΕ, για την οποία έχει δηλώσει -ανακριβώς- ότι δημιουργήθηκε «για να πηδήξει τις Ηνωμένες Πολιτείες». Για τον Τραμπ, η ΕΕ βρίσκεται μαζί με άλλα υπερεθνικά bêtes noires του, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, τα οποία πρέπει να χτυπηθούν επειδή, κατά τον ίδιο, ξεζουμίζουν την Αμερική.

Μόλις τις πρώτες εβδομάδες της δεύτερης θητείας του, η κυβέρνησή του έδειξε ότι θα δώσει μικρή σημασία στις Βρυξέλλες. Ο επικεφαλής του εμπορικού τμήματος της ΕΕ επισκέφθηκε την Ουάσιγκτον, μόνο και μόνο για να αυξήσει ο Τραμπ τα σχέδια δασμών του (σ.σ. ο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της σνομπάρεται βάναυσα από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο) και οι κοινοβουλευτικοί της ΕΕ αναγκάστηκαν να πετάξουν στην πατρίδα τους με το τιμωρό μήνυμα ότι η Αμερική θα αψηφήσει τους κανόνες τεχνολογίας τους ως ευρωπαϊκή «λογοκρισία».

Το μήνυμα είναι σαφές: ο Τραμπ θα παραγκωνίσει την ΕΕ και θα παίξει το «διαίρει και βασίλευε» με τους εθνικούς ηγέτες. Αυτό δεν ήταν δυνατό στον εμπορικό πόλεμο της πρώτης θητείας του, όταν η Ευρώπη ενώθηκε για να του ανταποδώσει το χτύπημα. Και τώρα, οι διαιρέσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία θέτουν υπαρξιακά ερωτήματα για την ενότητα του μπλοκ.

Η αντιευρωπαϊκή ώθηση της κυβέρνησης Τραμπ ευθυγραμμίζεται τώρα με τη μακροχρόνια εχθρότητα του Κρεμλίνου προς το μπλοκ και προκαλεί κρίση στα θεσμικά όργανα των Βρυξελλών.

Η ΕΕ ως μπλοκ αγωνίζεται να αποδείξει τη σημασία της, καθώς οι εθνικοί της ηγέτες, όπως ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ, βγαίνουν στο προσκήνιο για να αναλάβουν την ευθύνη της ευρωπαϊκής απάντησης στον Τραμπ.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου οι 27 εθνικοί ηγέτες υποτίθεται ότι λαμβάνουν μεγάλες αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής με συναίνεση, εκτίθεται αγωνιωδώς ως υπερβολικά διχασμένο και ανεπαρκώς ευέλικτο για να ανταποκριθεί στην κλίμακα της καταιγίδας που ξεσηκώνει ο Τραμπ για την Ουκρανία.

Τι θα κάνει η Ευρώπη με τον Τραμπ

Πράγματι, οι διπλωμάτες της ΕΕ δεν έχουν προσδοκίες για οποιαδήποτε σημαντική πρόοδο στη σύνοδο κορυφής του Συμβουλίου έκτακτης ανάγκης στις Βρυξέλλες αυτή την εβδομάδα, λόγω της αντίθεσης της Ουγγαρίας σε περαιτέρω βοήθεια για την Ουκρανία.

Αντ' αυτού, ο Στάρμερ και ο Μακρόν πρέπει να δουλέψουν γύρω από την ΕΕ σε ad hoc διπλωματικά σχήματα, προσκαλώντας χώρες όπως η Τουρκία και ο Καναδάς, ενώ επιδεικτικά δεν προσκαλούν τους φιλορώσους ηγέτες της ΕΕ.

Η κρίση «μετακινεί το κέντρο βάρους της Ευρώπης πίσω στις εθνικές πρωτεύουσες», δήλωσε ο Mujtaba Rahman, διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στο think tank Eurasia Group. «Ο ρόλος των θεσμών σε αυτό το πλαίσιο είναι σημαντικός αλλά όχι κρίσιμος για την αποστολή».

«Αυτή είναι η νέα ισορροπία και η νέα πραγματικότητα» στην οποία οι κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα, «πρέπει να προσαρμοστούν», πρόσθεσε. Η φον ντερ Λάιεν είναι επικεφαλής της εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΕ, ενώ ο Κόστα είναι πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Ένας διπλωμάτης της ΕΕ, ο οποίος, όπως και άλλοι σε αυτό το άρθρο, έμεινε ανώνυμος για να μιλήσει ελεύθερα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι το μπλοκ θα μπορέσει να αντέξει τον τυφώνα Τραμπ, έστω και λίγο. «Η ΕΕ κρατιέται με νύχια και με δόντια, αλλά, κάθε φορά, μας κάνει πιο δυνατούς», είπαν.

Πώς ταράζει το μπλοκ ο Τραμπ

Ο Τραμπ ταράζει το μπλοκ όχι μόνο με το να κάνει παρέα στο Κρεμλίνο και να ανατρέπει τη δυτική συμμαχία, αλλά και με το να παρεμβαίνει άμεσα στην εθνική πολιτική και να υποστηρίζει την άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων.

Οι πιο απαισιόδοξοι παρατηρητές στην Ευρώπη υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι αποφασισμένη να προωθήσει λαϊκίστικες εθνικιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη για να βοηθήσει στην καταστροφή της ΕΕ και να την επαναφέρει σε μια πολύ πιο χαλαρή συνομοσπονδία χωρών, οι οποίες θα είναι περισσότερο υπόχρεες στις Ηνωμένες Πολιτείες - ή, ίσως, στη Ρωσία.

«Αυτό που έκανε [ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD] Βανς στο Μόναχο δείχνει την επιθυμία να καταστραφεί η προοδευτική Ευρωπαϊκή Ένωση για να δημιουργηθεί μια νέα που θα είναι σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών και θα είναι μια Ευρώπη εθνών με συντηρητική τάση», δήλωσε ο Tanguy Struye de Swielande, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο UCLouvain και ειδικός στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ.

«Υπήρχε πάντα ένα μικρό σόου», δήλωσε ο κ. Σχοινάς, ο οποίος ήταν επικεφαλής εκπρόσωπος Τύπου υπό τον τότε πρόεδρο της Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, πριν γίνει ο ίδιος επίτροπος υπό την Φον ντερ Λάιεν. «Αλλά το γεγονός είναι ότι του άρεσε ο Γιούνκερ. Του άρεσε ο (τότε πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ) Τουσκ. Μύρισαν ο ένας τον άλλον και είδαν ότι ήταν εντάξει».

Όταν ο Γιούνκερ ταξίδεψε στην Ουάσιγκτον τον Ιούλιο του 2018, στο αποκορύφωμα των εμπορικών εντάσεων ΕΕ-ΗΠΑ, οι συνομιλίες μεταξύ του Τραμπ και του πολύγλωσσου Λουξεμβούργιου προέδρου της ΕΕ ήταν «πολύ πολύχρωμες», με «πολλά αστεία, υπονοούμενα, μικροπρεπείς φράσεις. Ήταν αυτό το πολύ συναλλακτικό δούναι και λαβείν που λειτούργησε».

Αυτή τη φορά, ωστόσο, ο Τραμπ δεν φαίνεται να έχει καμία διάθεση να εμπλακεί με αξιωματούχους της ΕΕ. Από όλους τους ηγέτες της ΕΕ, μόνο η Τζόρτζια Μελόνι και ο Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας εξασφάλισαν επίσημη πρόσκληση για την ορκωμοσία του, όπως και άλλοι ακροδεξιοί Ευρωπαίοι πολιτικοί που κατέκλυσαν το Καπιτώλιο για την εκδήλωση.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.