Τι ακριβώς χωρίζει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες από την Αθήνα όταν ξεσπά ένα σκάνδαλο παραποίησης ακαδημαϊκών προσόντων; Η απάντηση, δεν κρύβεται στους νομικούς κώδικες, αλλά στα πολιτικά αντανακλαστικά και στο αίσθημα της ντροπής.
Η περίπτωση της απομάκρυνσης του Μακάριου Λαζαρίδη από το Υφυπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έθεσε ξανά στο μικροσκόπιο το φαινόμενο των «πειραγμένων» βιογραφικών.
Ερευνώντας ωστόσο τη διεθνή πρακτική, διαπιστώνει κανείς πως η διαφορά μας με την Ευρώπη δεν έγκειται στο αν οι πολιτικοί λένε ψέματα για τα πτυχία τους -το κάνουν, και μάλιστα με εντυπωσιακή συχνότητα, πάσχοντας από αυτό που διεθνώς ονομάζεται «titulitis» (τιτλομανία).
Η ειδοποιός διαφορά εντοπίζεται στο τι ακολουθεί μετά την αποκάλυψη. Εκεί που οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι οδηγούνται σε ακαριαίες παραιτήσεις υπό το βάρος των αδιάσειστων στοιχείων, στην Ελλάδα το σύστημα προσπαθεί να εφεύρει υπερασπιστικές γραμμές, δοκιμάζοντας τις αντοχές της κοινής λογικής.
Ας δούμε, πώς αντιμετωπίστηκαν αντίστοιχες κρίσεις στην Ευρώπη, καταγράφοντας τέσσερις εμβληματικές περιπτώσεις όπου το ψέμα οδήγησε αναπόδραστα στην πολιτική έξοδο.
Ο «Βαρώνος του Copy-Paste»: Η πτώση του Καρλ-Τέοντορ Γκούτενμπεργκ
Το 2011, ο Καρλ-Τέοντορ Γκούτενμπεργκ ήταν ο Γερμανός Υπουργός Άμυνας και ένας δημοφιλέστατος αριστοκράτης, τον οποίο πολλοί αναλυτές προόριζαν για μελλοντικό Καγκελάριο.
Η καριέρα του, ωστόσο, κατέρρευσε θεαματικά όταν αποκαλύφθηκε πως η 475 σελίδων διδακτορική του διατριβή νομικής, με βαθμό «άριστα», περιείχε εκτενέστατη λογοκλοπή.
Διαβάστε ακόμα: Το μυθικό meltdown του Μακάριου, η αδιαφορία της Ντόρας και οι συμβολισμοί πίσω από τον Μακρόν
Η έρευνα έδειξε ότι ο Γκούτενμπεργκ είχε αντιγράψει αυτούσια κείμενα από εφημερίδες, ακαδημαϊκά άρθρα και ομιλίες, χωρίς να κάνει την παραμικρή αναφορά στις πηγές.
Όπως κατέγραψε αναλυτικά το BBC σε εκτενή ρεπορτάζ του της εποχής, η δημόσια κατακραυγή ήταν τεράστια, με τον Τύπο να του αποδίδει το ειρωνικό προσωνύμιο «Baron von Googleberg». Το Πανεπιστήμιο του Μπαϊρόιτ κινητοποιήθηκε άμεσα και του αφαίρεσε επίσημα τον τίτλο του διδάκτορα.
Παρά την αρχική στήριξη της Άνγκελα Μέρκελ, τα διεθνή δίκτυα, όπως το Al Jazeera English, κατέγραψαν την αδιαπραγμάτευτη συνέπεια του σκανδάλου.
Ο Γκούτενμπεργκ παραιτήθηκε από κάθε πολιτικό αξίωμα εντός ολίγων ημερών, εγκαταλείποντας τη χώρα για τις ΗΠΑ.
Η ειρωνεία της αριστείας: Η περίπτωση της Ανέτε Σαβάν
Δύο χρόνια αργότερα, η γερμανική κυβέρνηση βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με το φάντασμα της ακαδημαϊκής απάτης, αυτή τη φορά στο πρόσωπο της καθ' ύλην αρμόδιας Υπουργού Παιδείας, Ανέτε Σαβάν.
Η περίπτωση της Σαβάν ανέδειξε τη θεσμική αυστηρότητα της χώρας. Μια ανώνυμη καταγγελία σε ένα blog οδήγησε το Πανεπιστήμιο του Ντίσελντορφ να επανεξετάσει τη διδακτορική της διατριβή, η οποία είχε εγκριθεί 33 ολόκληρα χρόνια πριν, το 1980.
Το πανεπιστημιακό συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η υπουργός είχε συμπεριλάβει αποσπάσματα στο κείμενό της χωρίς να παραθέσει τις σωστές πηγές, ακυρώνοντας τον τίτλο της.
Διαβάστε ακόμα: Πρώην καθαρίστρια Βόλου για υπόθεση Λαζαρίδη: «Όπως δικάστηκα εγώ, πρέπει και αυτός»
Σύμφωνα με τα τηλεγραφήματα του Reuters και τις αναλύσεις της DW News, η Ανέτε Σαβάν αρνήθηκε τις κατηγορίες περί εσκεμμένης απάτης και δήλωσε ότι θα προσφύγει στα δικαστήρια.
Ωστόσο, αναγνωρίζοντας το πολιτικό βάρος της θέσης της, υπέβαλε άμεσα την παραίτησή της στη Μέρκελ, δηλώνοντας ρητά: «Το αξίωμα δεν πρέπει να υποστεί ζημιά».
Το πτυχίο της Κριστίνα Θιφουέντες «χάθηκε» στη μετακόμιση
Στην Ισπανία, το σκάνδαλο της Κριστίνα Θιφουέντες, Προέδρου της Περιφέρειας της Μαδρίτης και προβεβλημένου στελέχους του Λαϊκού Κόμματος, έλαβε διαστάσεις πολιτικού θρίλερ.
Η ισπανική εφημερίδα El Pais έφερε στο φως αδιάσειστα στοιχεία που αποδείκνυαν ότι η Κριστίνα Θιφουέντες είχε λάβει ένα μεταπτυχιακό δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο Rey Juan Carlos (URJC) με σωρεία παρατυπιών. Βαθμοί είχαν αλλοιωθεί στο σύστημα του πανεπιστημίου, οι υπογραφές των καθηγητών στην επιτροπή αξιολόγησης ήταν πλαστογραφημένες, και η ίδια δεν είχε πατήσει σχεδόν ποτέ στις παραδόσεις.
Όταν πιέστηκε να παρουσιάσει την πτυχιακή της εργασία, η Κριστίνα Θιφουέντες ισχυρίστηκε αρχικά ότι την... «έχασε σε μια μετακόμιση». Η δημοσιογραφική έρευνα, ωστόσο, ήταν αμείλικτη, φέρνοντας καθημερινά νέα στοιχεία στην επιφάνεια.
Το τελειωτικό χτύπημα ήρθε όταν η εφημερίδα El Mundo δημοσιοποίησε ένα βίντεο ασφαλείας από το 2011, που έδειχνε την Κριστίνα Θιφουέντες να έχει συλληφθεί για κλοπή καλλυντικών σε σούπερ μάρκετ. Η δημόσια ταπείνωση ήταν απόλυτη και η παραίτησή της άμεση και αναντίρρητη.
Ο Υπουργός «φάντασμα» Φλόριν Ρόμαν
Μια περίπτωση εγγύτερα στα βαλκανικά μας δεδομένα είναι αυτή του Ρουμάνου Υπουργού Έρευνας και Ψηφιοποίησης, Φλόριν Ρόμαν. Το 2021, ο Φλόριν Ρόμαν εμφανιζόταν στο επίσημο βιογραφικό του ως απόφοιτος του έγκριτου Πανεπιστημίου Babes-Bolyai, έχοντας παρακολουθήσει μαθήματα μεταξύ 1992 και 1996.
Την αποκάλυψη πυροδότησε η επίμονη έρευνα της ρουμανικής εφημερίδας Libertatea. Οι δημοσιογράφοι ανακάλυψαν ότι η ακαδημαϊκή εργασία που επικαλούνταν ο υπουργός δεν υπήρχε πουθενά καταχωρημένη.
Διαβάστε ακόμα: Λαζαρίδης: Μετά την παραίτηση έκανε retweet ανάρτηση για «φοβική κυβέρνηση» και για τα «σοκολατάκια της Ντόρας»
Το σκάνδαλο γιγαντώθηκε όταν ο ίδιος ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Babes-Bolyai προέβη σε δημόσια διάψευση, αποκαλύπτοντας ότι ο Roman δεν υπήρξε ποτέ φοιτητής τους, αλλά είχε παρακολουθήσει μαθήματα σε ένα μη διαπιστευμένο κολέγιο, δίνοντας απλώς κάποιες εξετάσεις στις εγκαταστάσεις του πανεπιστημίου.
Όπως μετέδωσε τότε το Associated Press, ο υπουργός προσπάθησε αρχικά να αποδώσει το θέμα σε «λάθος διατύπωση» του βιογραφικού του, αλλά η πίεση ήταν συντριπτική. Παραιτήθηκε λιγότερο από έναν μήνα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, αφήνοντας την πολιτική του καριέρα στα συντρίμμια ενός κατασκευασμένου CV.
Το μεγαλείο της εγχώριας φαιδρότητας
Και κάπου εδώ, φτάνουμε στα δικά μας, τα ωραία, τα βαλκανικά, τα ανεπανάληπτα.
Η έξοδος του Μακάριου Λαζαρίδη δεν είναι συγκλονιστική επειδή ανακαλύψαμε αίφνης ότι ένα στέλεχος βαφτίζει το «The College of Southeastern Europe» (ένα Εργαστήριο Ελευθέρων Σπουδών) σε πανεπιστημιακό τίτλο επιπέδου Χάρβαρντ για να πιάσει το στασίδι του Ειδικού Επιστήμονα. Αυτά, στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας, είναι σχεδόν ρουτίνα.
Το αληθινό, το μεγαλειώδες σοκ δεν κρύβεται στην παρατυπία καθαυτή. Κρύβεται στην σχεδόν καλλιτεχνικής φύσεως θρασύτητα της υπεράσπισης της απάτης.
Εκεί που ο Γκούτενμπεργκ της Γερμανίας εξαφανίστηκε από προσώπου γης από ντροπή, ο δικός μας, ο αυτοδημιούργητος αστέρας, βγήκε στα κανάλια να μας νουθετήσει. Μας κοίταξε στα μάτια και, με μια έπαρση που θα ζήλευε και Ρωμαίος αυτοκράτορας. Διαθέτει «ένσημα της πιάτσας».
Τι να τα κάνεις τα πτυχία όταν έχεις... εκτόπισμα; Γιατί να καθίσουν τα παιδιά του κόσμου να φτύσουν αίμα στα αμφιθέατρα, να περάσουν από ΔΟΑΤΑΠ, να μαζέψουν χαρτιά και πιστοποιήσεις, όταν η εξουσία αυτοανακηρύσσεται υπεράνω της νομιμότητας, επικαλούμενη το «ξέρεις ποιος είμαι εγώ ρε;».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
