Ιράκ: Υποψήφια βουλευτής στη σκιά – Ο σύζυγος παίρνει τη θέση της στις αφίσες

Στην καρδιά της πολιτικής σκηνής του Ιράκ, ένα περιστατικό που μοιάζει μικρό αλλά είναι βαθιά αποκαλυπτικό έχει προκαλέσει σοκ και συζητήσεις: η υποψήφια βουλευτής Σάιμα Σάμι εμφανίζεται στις αφίσες της προεκλογικής της εκστρατείας… χωρίς να εμφανίζεται.

Αντί για το δικό της πρόσωπο, οι πολίτες βλέπουν τον σύζυγό της, Σεΐχη Αχμέτ Ιμπραήμ.

Μια εικόνα που δεν είναι απλώς «παράδοση», αλλά μια κραυγαλέα υπενθύμιση του πώς η γυναικεία παρουσία εξακολουθεί να λογοκρίνεται, να περιορίζεται και να «αντιπροσωπεύεται» από άνδρες σε μια χώρα που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοκρατία και τις βαθιά ριζωμένες πατριαρχικές δομές.

«Δεν χρειάζεται φωτογραφία, έχουμε φυλή»

Ο Ιμπραήμ, που διευθύνει το εκλογικό γραφείο της συζύγου του, δήλωσε στο Rudaw ότι η επιλογή αυτή έγινε για να «σεβαστεί τις κοινωνικές παραδόσεις».

«Αυτή είναι απλώς μια πινακίδα για να δείξει τα στοιχεία του γραφείου της. Δεν προσπαθείς να κερδίσεις βάζοντας τη φωτογραφία σου. Έχεις όνομα, φυλή, ανθρώπους και συγγενείς», είπε.

Με άλλα λόγια, η εικόνα της γυναίκας εξαφανίζεται για να μην προκαλέσει, για να μην «ξεβολέψει» μια κοινωνία που ακόμα θεωρεί ότι η πολιτική είναι ανδρική υπόθεση.

Η εκστρατεία χωρίς την ίδια

Δεν είναι μόνο οι αφίσες. Ο σύζυγος και άλλα μέλη της οικογένειας αναλαμβάνουν να δεχτούν τους υποστηρικτές, να μιλήσουν, να πείσουν, να κάνουν εκστρατεία για λογαριασμό της. Η Σάιμα Σάμι, αν και υποψήφια, παραμένει σιωπηλή, σχεδόν αόρατη.

Ο Ιμπραήμ επιμένει ότι η σύζυγός του «σκοπεύει να υπηρετήσει το έθνος» αν εκλεγεί.

«Η φυλή μας είναι πολύ μεγάλη. Έχουμε υποστηρικτές σε όλη την επαρχία Κιρκούκ», τόνισε.

Όμως η ερώτηση παραμένει: πώς μπορεί να υπηρετήσει το έθνος μια γυναίκα που δεν της επιτρέπεται ούτε να δείξει το πρόσωπό της;

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Ο Σρουντ Μοχάμεντ, επικεφαλής του Ιρακινού Οργανισμού Ελπίδας, ήταν καυστικός:

«Από την κουζίνα μέχρι το κοινοβούλιο, είναι πολύ ατυχές. Αν είναι η εκπρόσωπός μου, πρέπει να σταθεί όρθια, να μπορεί να μιλήσει.

Πώς μπορεί να υπερασπίζεται τα δικαιώματά μου όταν δεν ξέρω ποια είναι; Αυτό μας λέει ότι έχει χρησιμοποιηθεί».

Η φράση αυτή συνοψίζει την αγωνία πολλών Ιρακινών: η πολιτική συμμετοχή των γυναικών κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια τυπική «ποσόστωση», χωρίς πραγματική φωνή, χωρίς ορατότητα.

Η Σάιμα Σάμι και η γυναικεία ποσόστωση

Η Σάιμα είναι κόρη του Σεΐχη Σάμι Μπατούσι, αρχηγού της φυλής Batushi στην πόλη Ριάντ. Ο σύζυγός της είναι εργολάβος στο Κιρκούκ. Η ίδια είναι μία από τις έξι γυναίκες που διεκδικούν την έδρα της γυναικείας ποσόστωσης στην επαρχία.

Το Ιράκ θα διεξαγάγει βουλευτικές εκλογές στις 11 Νοεμβρίου. Και ενώ η ποσόστωση θεωρητικά ανοίγει τον δρόμο για περισσότερες γυναίκες στο κοινοβούλιο, η περίπτωση της Σάιμα δείχνει ότι η πραγματική μάχη δεν είναι οι αριθμοί, αλλά η ορατότητα και η ανεξαρτησία.

Η πολιτική σκηνή του Ιράκ και η σκιά της πατριαρχίας

Το Ιράκ βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή: προσπαθεί να οικοδομήσει θεσμούς, να ενισχύσει τη δημοκρατία, να δώσει χώρο σε νέες φωνές. Όμως η πατριαρχία παραμένει πανίσχυρη. Οι γυναίκες συχνά αντιμετωπίζονται ως «εκπρόσωποι» οικογενειών και φυλών, όχι ως αυτόνομες πολιτικές προσωπικότητες.

Η αφίσα με το πρόσωπο του συζύγου αντί της υποψήφιας είναι μια πολιτική δήλωση: ότι η γυναίκα μπορεί να είναι υποψήφια, αλλά η εικόνα της δεν έχει θέση στον δημόσιο χώρο.

Η ιστορία της Σάιμα Σάμι δεν είναι μεμονωμένη. Είναι ο καθρέφτης μιας κοινωνίας που ακόμα παλεύει να αποδεχτεί τη γυναικεία παρουσία στην πολιτική. Και όσο οι γυναίκες παραμένουν «αόρατες», η δημοκρατία του Ιράκ θα παραμένει μισή.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.