Το Κονκλάβιο από τον Μεσαίωνα έως και σήμερα: Ποιος Πάπας το καθιέρωσε και ποιος εξελέγη πρώτος

Το απόγευμα της Τετάρτης (7/5) αναμένεται να συγκληθεί στο Βατικανό το Κονκλάβιο, όπου 133 καρδινάλιοι αναμένεται να επιλέξουν τον επόμενο Πάπα μετά τον θάνατο του Φραγκίσκου τη Δευτέρα του Πάσχα σε ηλικία 88 ετών.

Ως προς την ετυμολογία του, το Κονκλάβιο προέρχεται από δύο λατινικές λέξεις: cum (με) και clavis (κλειδί). Στην εκκλησιαστική ορολογία, προσδιορίζει τόσο τον απομονωμένο χώρο όπου διεξάγεται η παπική εκλογή, όσο και το σώμα των καρδιναλίων που συγκαλείται εκεί για να εκλέξει τον νέο Πάπα.

Κονκλάβιο: Ποιος Πάπας το καθιέρωσε

Το επερχόμενο κονκλάβιο που θα ξεκινήσει σήμερα για την εκλογή του 267ου Πάπα θα είναι το 76ο με τη σημερινή του μορφή, η οποία καθιερώθηκε από τον Πάπα Γρηγόριο Χ το 1274, και το 26ο που διεξάγεται υπό το βλέμμα της Τελευταίας Κρίσης του Μιχαήλ Άγγελου στην Καπέλα Σιξτίνα.

Με την πάροδο των αιώνων, διάφορες μεταρρυθμίσεις διαμόρφωσαν σταδιακά τη διαδικασία εκλογής του Πάπα. Οι πρώτες σημαντικές αλλαγές εισήχθησαν από τον Πάπα Νικόλαο Β' το 1059 με τη βούλα In nomine Domini, η οποία όριζε ότι μόνο οι καρδινάλιοι μπορούσαν να εκλέγουν τον Ρωμαίο Ποντίφικα.

Πριν από αυτό, ο διάδοχος του Πέτρου επιλέγονταν με τη συμμετοχή της εκκλησιαστικής κοινότητας: ο κλήρος αξιολογούσε τους υποψηφίους που πρότειναν οι πιστοί και οι επίσκοποι επέλεγαν τον Πάπα. Οι εξωτερικές επιρροές και οι παρεμβάσεις των πολιτικών δυνάμεων έπαιζαν βέβαια σημαντικό ρόλο στην εκλογή, εμποδίζοντας συχνά την εκλογική διαδικασία.

Το 1179 ο Πάπας Αλέξανδρος Γ' δημοσίευσε το Σύνταγμα Licet de vitanda εισάγοντας την απαίτηση της πλειοψηφίας των δύο τρίτων - ένα βασικό στοιχείο που παραμένει μέχρι σήμερα.

Κονκλάβιο: Ποιος Πάπας εξελέγη πρώτος

Μετά το Ubi periculum (σ.σ. τη σύγχρονη μορφή για την επιλογή του νέου Πάπα), το πρώτο επίσημο κονκλάβιο πραγματοποιήθηκε στο Αρέτσο της Τοσκάνης το 1276 με την εκλογή του Ιννοκέντιου Ε΄.

Το 1621, ο Πάπας Γρηγόριος ΙΒ΄ εισήγαγε την απαίτηση για μυστικές και γραπτές ψηφοφορίες. Το 1904, ο Πίος Χ κατάργησε κάθε διεκδικούμενο δικαίωμα αποκλεισμού και επέβαλε τη μυστικότητα για όλα όσα συμβαίνουν στο Κονκλάβιο - ακόμη και μετά την ολοκλήρωσή του.

Το μακροβιότερο κονκλάβιο στην ιστορία 

Τον 13ο αιώνα, χρειάστηκαν σχεδόν τρία χρόνια - για την ακρίβεια 1.006 ημέρες - για να επιλεγεί ο διάδοχος του Πάπα Κλήμη Δ', καθιστώντας το κονκλάβιο το μεγαλύτερο σε διάρκεια στην ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας.

Σύμφωνα με το Associated Press, από εκεί προέρχεται και ο όρος κονκλάβιο - «κάτω από λουκέτο και κλειδί», επειδή οι καρδινάλιοι που συνεδρίαζαν στο Βιτέρμπο, βόρεια της Ρώμης, χρειάστηκαν τόσο πολύ χρόνο, ώστε οι απογοητευμένοι πολίτες της πόλης τους κλείδωσαν στο δωμάτιο.

Η μυστική ψηφοφορία που εξέλεξε τον Πάπα Γρηγόριο Χ διήρκεσε από τον Νοέμβριο του 1268 έως τον Σεπτέμβριο του 1271. Ήταν το πρώτο παράδειγμα παπικής εκλογής με «συμβιβασμό», έπειτα από μακρόχρονο αγώνα μεταξύ των υποστηρικτών των δύο κύριων γεωπολιτικών μεσαιωνικών παρατάξεων - εκείνων που ήταν πιστοί στον παπισμό και εκείνων που υποστήριζαν την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.