New York Times: Γιατί οι ισχυρισμοί του Τραμπ για το παγκόσμιο εμπόριο κρύβουν αλήθεια και υποκρισία

«Σεισμό» στο παγκόσμιο εμπόριο έχει προκαλέσει η επιβολή δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), ο οποίος κατηγορεί τους εμπορικούς εταίρους της Αμερικής ότι υπονομεύουν τις Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και δεκαετίες, λέγοντας ότι έχουν εμπλακεί σε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές για να κλέψουν τον πλούτο της χώρας και να πλουτίσουν τις δικές τους οικονομίες.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει βάλει στο στόχαστρό του όχι μόνο αντιπάλους, όπως η Κίνα, αλλά και παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ, όπως ο Καναδάς και η Ευρώπη. Και έχει διαμαρτυρηθεί για μια σειρά από παράγοντες, όπως οι υψηλοί δασμοί που χρεώνουν άλλες χώρες στα αμερικανικά προϊόντα και τα εμπορικά ελλείμματα που έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες με ξένες χώρες.

Διαβάστε επίσης:

Το ποσό - μαμούθ που έχασε ο Έλον Μασκ από τους δασμούς: Ποιοι άλλοι «κολοσσοί» χτυπήθηκαν

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε υποσχεθεί να διορθώσει αυτή την κατάσταση, έτσι και προχώρησε στην ανακοίνωση των δασμών σε ξένα προϊόντα που -όπως υποστηρίζει- θα εξισώσουν τους όρους ανταγωνισμού.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τους New York Times, υπάρχει αλήθεια στον ισχυρισμό του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προσφέρουν στους εμπορικούς εταίρους τους ευνοϊκότερους όρους από αυτούς που συχνά λαμβάνουν ως αντάλλαγμα. Ως υπέρμαχος των ελεύθερων αγορών, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι εδώ και καιρό πιο ανοικτές στο εμπόριο από πολλές χώρες παγκοσμίως.

Αυτό ενθάρρυνε τις Ηνωμένες Πολιτείες να βασίζονται στις εισαγωγές πολλών κρίσιμων αγαθών, αντί να τα κατασκευάζουν οι ίδιες. Και ορισμένες χώρες έχουν σκληρούς εμπορικούς φραγμούς για τις αμερικανικές εξαγωγές ή οικονομικές πολιτικές που στρεβλώνουν τις παγκόσμιες αγορές - ιδίως η Κίνα, η οποία έχει κατακλύσει τον κόσμο με βιομηχανικά προϊόντα.

Διαβάστε ακόμη: Ανακαλύφθηκε αρχαίος κήπος που «δείχνει» το σημείο ταφής του Ιησού

«Υπερβολή και υποκρισία»

Παρόλα αυτά, ειδικοί στο εμπόριο λένε ότι οι ισχυρισμοί του Τραμπ περιλαμβάνουν μια μεγάλη δόση υπερβολής, καθώς και υποκρισίας. Για παράδειγμα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεχωρίσει τους υψηλούς δασμούς που επιβάλλουν χώρες σε ορισμένες αμερικανικές εξαγωγές, όπως ο φόρος της Ευρώπης στα αυτοκίνητα και η εισφορά της Ινδίας στις μοτοσικλέτες. Αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υψηλούς δασμολογικούς συντελεστές που επιβάλλουν σε ορισμένες εισαγωγές, όπως ένα τέλος 25% στα μικρά φορτηγά.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει βάλει στο ίδιο τσουβάλι φιλικούς συμμάχους, όπως ο Καναδάς, που έχουν κάποια όρια στις αμερικανικές εξαγωγές εκτός ορισμένων τομέων, με έθνη όπως η Κίνα, που έχουν εκτεταμένους εμπορικούς φραγμούς.

Οι δασμοί που επιβάλλει τώρα ο Αμερικανός πρόεδρος αυξάνουν επίσης δραστικά τους εμπορικούς φραγμούς, ενδεχομένως σε επίπεδο μεγαλύτερο από αυτό που επιβάλλουν άλλες χώρες στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με υπολογισμούς των New York Times, τα εμπορικά μέτρα που έχει εισαγάγει μέχρι στιγμής ο Τραμπ έχουν υπερτριπλασιάσει την εκτιμώμενη αξία σε δολάρια των δασμών που πρέπει να πληρώσουν οι εισαγωγείς για να φέρουν προϊόντα στις Ηνωμένες Πολιτείες σε σύγκριση με πέρυσι. Και αυτό πριν τεθούν σε ισχύ οι νέοι αμοιβαίοι δασμοί του και οι εισφορές 25% για τα αυτοκίνητα την περασμένη εβδομάδα.

Κατά την πρώτη θητεία του, οι συλλογικές δασμολογικές δράσεις του Τραμπ σε ξένα μέταλλα, την Κίνα και άλλα προϊόντα κατέληξαν σε διπλασιασμό των αμερικανικών δασμών, αλλά οι αλλαγές αυτές χρειάστηκαν περίπου δύο χρόνια για να ξεδιπλωθούν, σύμφωνα με τον Ντάνιελ Άντονι, πρόεδρο της εταιρείας ερευνών Trade Partnership Worldwide.

Μάλιστα, απέρριψε τις όποιες ανησυχίες σχετικά με την προσέγγισή του, αναφερόμενος στο σχέδιό του να επιβάλει αμοιβαίους δασμούς ως «Ημέρα Απελευθέρωσης».

«Είναι αμοιβαίοι - οπότε ό,τι μας χρεώνουν, τους χρεώνουμε κι εμείς, αλλά είμαστε πιο ευγενικοί από ό,τι ήταν εκείνοι» δήλωσε την περασμένη Δευτέρα (31/3).

Ο William Reinsch, ανώτερος σύμβουλος του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, ενός think tank της Ουάσινγκτον, χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς του προέδρου σχετικά με το εμπόριο «τεράστια υπερβολή».

Ο κ. Reinsch δήλωσε ότι η ιδέα του Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έκαναν δώρο στον κόσμο ανοίγοντας τις αγορές τους μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και τώρα είναι εγκλωβισμένες σε μια μόνιμη ανισότητα στους δασμούς ήταν «λανθασμένη ιστορικά» και «λανθασμένη πραγματολογικά».
«Η αδικία στην οποία καταφέρεται δεν είναι αυτό που λέει ότι είναι», είπε.

Οι δασμολογικοί συντελεστές των ΗΠΑ είναι χαμηλοί, αλλά όχι και τόσο

Οι δασμοί της Αμερικής είναι, κατά μέσο όρο, χαμηλότεροι από εκείνους πολλών χωρών. Αλλά είναι αρκετά συγκρίσιμα με εκείνα άλλων πλούσιων χωρών, οι οποίες τείνουν επίσης να έχουν χαμηλούς φραγμούς στις εισαγωγές.

Τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου έδειξαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ένα σταθμισμένο για το εμπόριο μέσο δασμολογικό συντελεστή 2,2% το 2023, σε σύγκριση με 2,7% για την Ευρωπαϊκή Ένωση, 1,9% στην Ιαπωνία, 3,4% για τον Καναδά, 3% για την Κίνα και 1,7% για την Ελβετία.

Ορισμένες φτωχότερες χώρες έχουν υψηλότερους συντελεστές. Ο εμπορικά σταθμισμένος μέσος δασμολογικός συντελεστής της Ινδίας είναι 12%, ενώ του Μεξικού είναι 3,9% και του Βιετνάμ 5,1%.

«Οι δασμολογικοί συντελεστές των ΗΠΑ είναι κάπως χαμηλότεροι από τους δασμολογικούς συντελεστές σε άλλες χώρες», δήλωσε ο Ed Gresser, αντιπρόεδρος και διευθυντής για το εμπόριο και τις παγκόσμιες αγορές στο Ινστιτούτο Προοδευτικής Πολιτικής, μια δεξαμενή σκέψης. «Αλλά σε σχέση με άλλες πλούσιες χώρες, δεν είναι πολλά».

Οι δασμοί για συγκεκριμένα προϊόντα ποικίλλουν ευρέως. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν μεμονωμένους δασμούς σε περίπου 13.000 ξένα προϊόντα, σύμφωνα με τον Doug Irwin, ιστορικό του εμπορίου. Οι ΗΠΑ συναλλάσσονται με σχεδόν 200 χώρες, καθεμία από τις οποίες έχει ορίσει τους δικούς της συντελεστές για διαφορετικά προϊόντα.

Οι συντελεστές αυτοί αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου ή στον προκάτοχό του, μια συνθήκη που ονομαζόταν Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου. Οι δασμολογικοί συντελεστές που χρεώνουν οι χώρες η μία στην άλλη για προϊόντα συχνά δεν ταυτίζονται, επειδή οι διάφορες χώρες είχαν διαφορετικές προτεραιότητες όταν διαπραγματεύονταν τα επίπεδά τους.

Σε γενικές γραμμές, οι περισσότερες κυβερνήσεις επιβάλλουν υψηλότερους δασμούς στα προϊόντα που παράγουν εγχωρίως και θέλουν να προστατεύσουν, και χαμηλότερους δασμούς στα προϊόντα που δεν παράγουν και θέλουν να εισάγουν.

Ως αποτέλεσμα, οι οικονομολόγοι λένε ότι η ιδέα του Τραμπ να ταιριάζει με τους δασμούς που θέτουν άλλες χώρες δεν έχει απαραίτητα οικονομικό νόημα. Η επιβολή υψηλότερων δασμών σε προϊόντα που η Αμερική δεν παράγει πολλά - όπως ο καφές, το κοβάλτιο ή οι μπανάνες - θα ήταν αυτοκαταστροφική.
«Το να λέμε ότι κάποια άλλη χώρα έχει υψηλότερο δασμολογικό συντελεστή από εμάς και επομένως ο δικός μας θα πρέπει να είναι υψηλότερος δεν είναι καλή οικονομική σκέψη», δήλωσε ο κ. Gresser. «Πρέπει να σκεφτείτε ποια είναι η επίδραση του δασμού στην οικονομία μας».

«Η βασική προσέγγιση της δασμολογικής πολιτικής θα πρέπει να είναι, τι έχει οικονομικό νόημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες, όχι τι κάνουν κάποιοι ξένοι και πρέπει να τους αντιγράψουμε και να τους ταιριάξουμε» είπε.

Οι ΗΠΑ έχουν επίσης υψηλούς δασμούς σε προστατευόμενες βιομηχανίες

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει συχνά τονίσει τους υψηλούς δασμούς που επιβάλλουν οι ξένες χώρες σε συγκεκριμένες αμερικανικές εξαγωγές. Για παράδειγμα, η Ινδία επιβάλλει δασμό 50% στις εισαγόμενες μοτοσικλέτες, δασμό 60% στα αυτοκίνητα και δασμό 150% στα αλκοολούχα ποτά, ανέφερε το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των Ηνωμένων Πολιτειών σε έκθεσή του αυτή την εβδομάδα.

Ο πρόεδρος έχει επίσης επιτεθεί στο γαλακτοκομικό σύστημα του Καναδά, το οποίο χρεώνει υψηλό δασμό μετά την επίτευξη ενός συγκεκριμένου όγκου εισαγωγών, ένα σύστημα γνωστό ως δασμολογική ποσόστωση. Σύμφωνα με τον  Εμπορικό Αντιπρόσωπο των Ηνωμένων Πολιτειών, τα αγαθά που εισάγονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες πάνω από τα επίπεδα ποσόστωσης «υπόκεινται σε απαγορευτικά υψηλούς δασμούς», όπως 245% για το τυρί και 298% για το βούτυρο.

Προ ημερών, η Karoline Leavitt, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, αναφέρθηκε επίσης σε έναν δασμό 50% που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση στα αμερικανικά γαλακτοκομικά προϊόντα και σε έναν δασμό 700% που επιβάλλει η Ιαπωνία στο αμερικανικό ρύζι.

«Αυτό καθιστά πρακτικά αδύνατη την εισαγωγή αμερικανικών προϊόντων σε αυτές τις αγορές και έχει θέσει πολλούς Αμερικανούς εκτός επιχειρήσεων και χωρίς δουλειά τις τελευταίες δεκαετίες» δήλωσε η ίδια. «Είναι λοιπόν καιρός για αμοιβαιότητα και είναι καιρός για έναν πρόεδρο να κάνει μια ιστορική αλλαγή».

Αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επίσης υψηλούς δασμούς σε ορισμένες εισαγωγές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν δασμούς 350% στον καπνό από πολλές χώρες, δασμούς 260% στα ιρλανδικά υποκατάστατα βουτύρου και δασμούς 197% στα κινεζικά σκεύη κουζίνας από ανοξείδωτο χάλυβα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επίσης σχετικά υψηλούς δασμούς στα φιστίκια, τα ενδύματα, τα υποδήματα και τη ζάχαρη. Πρόκειται για κληροδοτήματα βιομηχανιών που η Ουάσινγκτον ήθελε να προστατεύσει κάποια στιγμή, αν και ορισμένες, όπως οι κατασκευαστές ενδυμάτων, έχουν έκτοτε εξαφανιστεί σε μεγάλο βαθμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Έχουμε κάποιες κορυφές», δήλωσε ο κ. Reinsch. «Έχουν κάποιες κορυφές». «Διαμαρτυρόμαστε για τους Καναδούς, σωστά, αλλά θα μπορούσαν να διαμαρτυρηθούν για εμάς, σωστά», είπε.

Οι δασμοί στην Κίνα έχουν περισσότερο νόημα από ό,τι στον Καναδά

Ένας τομέας στον οποίο πολλοί εμπορικοί αναλυτές συμφωνούν με τον Τραμπ είναι η στάση του απέναντι στην Κίνα. Λένε ότι η χώρα έχει ασκήσει τεράστιες επιδοτήσεις και άλλες οικονομικές πρακτικές που δίνουν στις βιομηχανίες της ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Η προσέγγιση του Πεκίνου έχει τροφοδοτήσει την ανάπτυξη ενός εμπορικού πλεονάσματος ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων και πλέον - που σημαίνει ότι η Κίνα εξάγει πολύ περισσότερα από όσα εισάγει. Το πλεόνασμα αυτό υπερβαίνει εκείνο οποιασδήποτε άλλης χώρας αυτόν τον αιώνα.

Το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των Ηνωμένων Πολιτειών δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η Κίνα χρησιμοποίησε τον βιομηχανικό σχεδιασμό και άλλες πολιτικές για να στοχεύσει τομείς όπως η ρομποτική, η αεροδιαστημική, τα οχήματα νέας ενέργειας και τα βιοφαρμακευτικά προϊόντα για «κυριαρχία». Τα προγράμματα αυτά είχαν επιτρέψει στις κινεζικές επιχειρήσεις να κερδίσουν μερίδιο αγοράς εις βάρος των ξένων ανταγωνιστών.

Η χαμηλή τιμή στην οποία πωλούνται τα κινεζικά προϊόντα παγκοσμίως έχει καταστήσει δύσκολη τη διατήρηση των αμερικανικών εργοστασίων που κατασκευάζουν ημιαγωγούς, ηλεκτρικά οχήματα, ηλιακούς συλλέκτες, χάλυβα και άλλα προϊόντα. Και το εμπορικό έλλειμμα της Αμερικής έχει διευρυνθεί καθώς οι Αμερικανοί καταναλωτές αγοράζουν φθηνά κινεζικά προϊόντα αντί για προϊόντα που κατασκευάζονται αλλού.

Αλλά ορισμένοι επικριτές λένε ότι ο Τραμπ έχει επικεντρωθεί υπερβολικά στην επιβολή κυρώσεων σε στενούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως ο Καναδάς, αντί να συνεργαστεί μαζί τους για να ασκήσει πίεση στην Κίνα να μεταρρυθμίσει τις εμπορικές πρακτικές της. Από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επιβάλει πρόσθετο δασμό 25% σε πολλά προϊόντα από τον Καναδά, αλλά μόνο πρόσθετο δασμό 20% σε προϊόντα από την Κίνα.

Ο Robert D. Atkinson, πρόεδρος του Ιδρύματος Τεχνολογίας Πληροφοριών και Καινοτομίας, ενός think tank της Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι η αδιάκριτη εφαρμογή δασμών από τον Τραμπ εναντίον συμμάχων και αντιπάλων «δεν έχει νόημα».

«Ο Καναδάς είναι ένας σύμμαχος που ως επί το πλείστον παίζει με τους κανόνες», είπε. «Η Κίνα είναι ένας αντίπαλος που βασίζεται σε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές για να ξεπεράσει την Αμερική σε βιομηχανίες προηγμένης τεχνολογίας».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.