Ποιος ελέγχει τη Γροιλανδία; Η σύγκρουση που δοκιμάζει ΕΕ, ΝΑΤΟ και αμερικανική ισχύ

Η επιμονή του Προέδρου των ΗΠΑ ότι η Γροιλανδία πρέπει να περάσει υπό αμερικανικό έλεγχο -«είτε τους αρέσει είτε όχι»- έχει μετατρέψει το παγωμένο νησί σε επίκεντρο μιας πρωτοφανούς γεωπολιτικής έντασης.

Σύμφωνα με το the guardian, για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, η υπόθεση είναι ένα τεστ συνοχής, αξιοπιστίας και στρατηγικής αντοχής απέναντι στον στενότερο σύμμαχό τους.

Η Γροιλανδία, αν και αυτόνομη, παραμένει τμήμα του Βασιλείου της Δανίας - άρα καλύπτεται από τις εγγυήσεις του ΝΑΤΟ. Αυτό καθιστά οποιαδήποτε αμερικανική μονομερή κίνηση όχι μόνο αμφισβήτηση κυριαρχίας, αλλά και πιθανή ρήξη εντός της συμμαχίας.

Διπλωματία στην κόψη του πάγου

Οι πρώτες ευρωπαϊκές κινήσεις είναι καθαρά διπλωματικές. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο συναντάται με Δανούς και Γροιλανδούς αξιωματούχους, ενώ οι πρεσβευτές τους στην Ουάσινγκτον πιέζουν το Κογκρέσο να αποθαρρύνει οποιαδήποτε επιθετική πρωτοβουλία.

Η υπάρχουσα αμυντική συμφωνία ΗΠΑ–Δανίας επιτρέπει ήδη εκτεταμένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο νησί. Δεν χρειάζεται αλλαγή κυριαρχίας.

Παράλληλα, Ευρωπαίοι ηγέτες υπενθυμίζουν ότι μια επίθεση σε έδαφος κράτους-μέλους θα ισοδυναμούσε με «το τέλος του ΝΑΤΟ». Το μήνυμα απευθύνεται κυρίως στους Ρεπουμπλικάνους εκτός του στενού κύκλου του Τραμπ, που ανησυχούν για τη συνοχή της συμμαχίας.

Ενίσχυση της αρκτικής ασφάλειας: η «ήπια» λύση

Σύμφωνα με το the guardian, στις Βρυξέλλες, οι πρέσβεις του ΝΑΤΟ εξετάζουν αύξηση στρατιωτικών δαπανών στην Αρκτική, περισσότερες ασκήσεις και ανάπτυξη εξοπλισμού.

Η λογική είναι απλή: αν οι ΗΠΑ ανησυχούν για ρωσική ή κινεζική παρουσία, η συμμαχία μπορεί να ενισχύσει συλλογικά την ασφάλεια χωρίς αλλαγή κυριαρχίας.

Το μοντέλο θα μπορούσε να βασιστεί σε πρόσφατες επιχειρήσεις όπως το Baltic Sentry και το Eastern Sentry, που προστατεύουν κρίσιμες υποδομές και ανατολικά σύνορα της Ευρώπης.

Οικονομική πίεση: το όπλο που δύσκολα θα χρησιμοποιηθεί

Θεωρητικά, η ΕΕ διαθέτει τεράστια οικονομική ισχύ.

Θα μπορούσε να απειλήσει με:

• περιορισμό αμερικανικών βάσεων στην Ευρώπη
• απαγόρευση αγοράς αμερικανικών ομολόγων
• ενεργοποίηση του «εμπορικού μπαζούκα» για δασμούς και αποκλεισμούς

Όμως στην πράξη, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διστάζουν. Η οικονομική ζημιά θα ήταν μεγάλη, ενώ η Ευρώπη εξαρτάται από αμερικανική τεχνολογία και υποδομές - από την κυβερνοασφάλεια μέχρι την άμυνα. Και, κυρίως, ο Τραμπ δεν φαίνεται να πιστεύει ότι η ΕΕ θα τολμήσει να επιβάλει κυρώσεις.

Επενδύσεις στη Γροιλανδία: η «ήρεμη» αντεπίθεση

Η Γροιλανδία εξαρτάται οικονομικά από τη Δανία, με επιδοτήσεις που καλύπτουν το 20% του ΑΕΠ της. Η ΕΕ εξετάζει να διπλασιάσει τη χρηματοδότηση, προσφέροντας στο νησί μια εναλλακτική στην αμερικανική οικονομική επιρροή - ειδικά ενόψει πιθανής μελλοντικής ανεξαρτησίας.

Η Ουάσινγκτον μπορεί να προσφέρει περισσότερα χρήματα, αλλά οι Γροιλανδοί γνωρίζουν ότι η αμερικανική οικονομική διείσδυση συχνά συνοδεύεται από απώλεια κοινωνικών δομών και ελέγχου. Η Ευρώπη ποντάρει σε αυτό.

Σενάριο κλιμάκωσης: ευρωπαϊκά στρατεύματα στο νησί

Αν όλα τα άλλα αποτύχουν, ορισμένοι ειδικοί προτείνουν μια πιο τολμηρή κίνηση, δηλαδή, την ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία ως ένδειξη δέσμευσης στην εδαφική της ακεραιότητα.

Η ΕΕ διαθέτει μηχανισμό ταχείας ανάπτυξης έως 5.000 στρατιωτών. Μια τέτοια κίνηση δεν θα απέτρεπε απαραίτητα μια αμερικανική επιχείρηση, αλλά θα την έκανε πολιτικά καταστροφική:

• οι ΗΠΑ θα φαίνονταν να στρέφονται κατά συμμάχων
• η διεθνής εικόνα τους θα δεχόταν πλήγμα
• το Κογκρέσο και η κοινή γνώμη θα αντιδρούσαν έντονα

Γερμανία και Γαλλία εξετάζουν ήδη σενάρια αποτροπής, δείχνοντας ότι η Ευρώπη δεν αποκλείει πλέον κανένα ενδεχόμενο.

Μπορεί η Ευρώπη να συγκρατήσει τις ΗΠΑ;

Η κρίση της Γροιλανδίας αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο, την ανάγκη της Ευρώπης να αποκτήσει πραγματική στρατηγική αυτονομία.

Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ πρέπει να προστατεύσουν την κυριαρχία ενός ευρωπαϊκού εδάφους χωρίς να οδηγηθούν σε σύγκρουση με τον σημαντικότερο σύμμαχό τους.

Και όσο οι αμερικανικές φιλοδοξίες παραμένουν, η Ευρώπη καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να υπερασπιστεί τα σύνορά της - ακόμη κι όταν η απειλή προέρχεται από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.