Πώς η Τεχεράνη επιβάλλει τους όρους της στο Ορμούζ: Ο γεωπολιτικός εγκλωβισμός των ΗΠΑ

Με την κλεψύδρα του τελεσίγραφου που έχει θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ να αδειάζει στις 6 Απριλίου, το Ιράν όχι μόνο δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης, αλλά επιχειρεί να αλλάξει άρδην τα δεδομένα στο πεδίο.

Η Τεχεράνη εδραιώνει τον έλεγχό της στα Στενά του Ορμούζ, προετοιμάζοντας στρατηγικά τη θέση της για το ενδεχόμενο άνοιγμα ενός διαλόγου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο πως δεν προτίθεται να προσέλθει στο τραπέζι με όρους συνθηκολόγησης.

Οι νέοι κανόνες ναυσιπλοΐας και η επίδειξη ισχύος

Σε τακτικό επίπεδο, το Ιράν έχει αυστηροποιήσει τον έλεγχο στη στρατηγική αυτή θαλάσσια δίοδο, εφαρμόζοντας επιλεκτική διέλευση.

Συγκεκριμένα, η Τεχεράνη επιτρέπει σε πλοία –τα οποία επιλέγει η ίδια– να περάσουν από τα στενά, αναγκάζοντάς τα όμως να εγκαταλείψουν την καθιερωμένη θαλάσσια διαδρομή εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης του Ομάν. Αντίθετα, τα υποχρεώνει να πλεύσουν μέσω μιας εναλλακτικής γραμμής, η οποία βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τις ιρανικές ακτές.

Διαβάστε ακόμα: Ιρανικά ΜΜΕ: Αυτή είναι η τελευταία φωτογραφία του Αλί Χαμενεΐ, πριν τη δολοφονία του

Μέσω αυτής της πρακτικής, το ιρανικό καθεστώς διατηρεί και ενισχύει την αποτρεπτική του ισχύ, στέλνοντας το μήνυμα πως ο έλεγχος της περιοχής παραμένει στα χέρια του.

Το διπλωματικό πόκερ και η απόρριψη του αμερικανικού σχεδίου

Στον αντίποδα των αμερικανικών πιέσεων, το Ιράν παίζει ένα σκληρό διπλωματικό πόκερ με μεγάλη αυτοπεποίθηση. Έχοντας ήδη απορρίψει κατηγορηματικά το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο 15 σημείων –το οποίο απαιτούσε τον πλήρη τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος και τον περιορισμό του οπλοστασίου των βαλλιστικών πυραύλων– το καθεστώς θεωρεί πως στην παρούσα φάση έχει το πάνω χέρι.

Παρά τον σχεδόν έναν μήνα συνεχιζόμενων εχθροπραξιών, η ηγεσία της Τεχεράνης εκτιμά ότι δεν πιέζεται να προχωρήσει σε επώδυνους συμβιβασμούς. Αυτή η στάση πηγάζει από την ικανότητά της να κρατά σε ιδιότυπη ομηρία την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, χρησιμοποιώντας τα Στενά του Ορμούζ ως το απόλυτο γεωπολιτικό χαρτί.

Το δίλημμα Τραμπ και η ασφυκτική πίεση του Κόλπου

Η ιρανική στάση εγκλωβίζει τον Λευκό Οίκο, αφήνοντας στον Πρόεδρο Τραμπ δύο ξεκάθαρες αλλά εξίσου δύσκολες επιλογές: την επίτευξη μιας συμφωνίας ή την κλιμάκωση του πολέμου. Αν ο Αμερικανός πρόεδρος επιλέξει τον δρόμο της διπλωματίας, είναι πολύ πιθανό να χρειαστεί να βάλει τα σχέδια κλιμάκωσης στον «πάγο».

Σε αυτή την περίπτωση, ενδέχεται να αρκεστεί σε μια μικρότερης κλίμακας, στοχευμένη συμφωνία, αποκλειστικά για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ώστε να «ανασάνει» η αγορά πετρελαίου.

Διαβάστε ακόμα:«Το Ισραήλ πούλησε στον Τραμπ τον πόλεμο ως κάτι εύκολο»: Το «τεταμένο» τηλεφώνημα Βανς - Νετανιάχου

Μια τέτοια εξέλιξη, ωστόσο, συνιστά συμφωνία «με κάθε κόστος» η οποία λειτουργεί ως παυσίπονο, χωρίς να αγγίζει τον πυρήνα του προβλήματος.

Η εξίσωση περιπλέκεται περαιτέρω από τις ασφυκτικές πιέσεις που ασκούν τα αραβικά κράτη. Οι χώρες του Κόλπου παρακολουθούν με έκδηλη ανησυχία τις εξελίξεις, συνειδητοποιώντας πως το Ιράν δεν αποτελεί πλέον απειλή μόνο για το Ισραήλ, αλλά θέτει σε άμεσο κίνδυνο και τη δική τους εθνική ασφάλεια.

Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, και με τον προγραμματισμό της κρίσιμης επίσκεψης στο Πεκίνο (14-15 Μαΐου) για το ραντεβού με τον Σι Τζινπίνγκ να ακολουθεί μετά την αναβολή λόγω του πολέμου, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται διχασμένος. Ο Αμερικανός πρόεδρος εκφράζει ανοιχτά αμφιβολίες για το αν μια τελική, αξιόπιστη συμφωνία με την Τεχεράνη είναι πράγματι εφικτή.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.