Το απόγευμα της 25ης Ιουλίου, το ελληνικής ιδιοκτησίας υπερδεξαμενόπλοιο Kiku έφτασε στον τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου Mesaieed του Κατάρ, που βρίσκεται περίπου 40 χιλιόμετρα νότια της Ντόχα.
Τέσσερις ημέρες αργότερα, φορτωμένο με αργό πετρέλαιο, το Kiku πέρασε τα Στενά του Ορμούζ, διασχίζοντας τον Περσικό Κόλπο. Στη συνέχεια, στις 31 Ιουλίου, λίγο μετά τις 2 το μεσημέρι και ενώ βρισκόταν ανοιχτά του Ντουμπάι, το Kiku χάθηκε από τις οθόνες παρακολούθησης.
Το Kiku φόρτωσε φορτίο ανοιχτά του Κατάρ στις 27 Ιουλίου και στη συνέχεια σταμάτησε να εκπέμπει τη θέση του για 21 ώρες, καθώς διερχόταν από τα Στενά του Ορμούζ. Επανεμφανίστηκε ανοιχτά της Φουτζάιρα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου παρέμεινε για 32 ώρες δίπλα στο Nave Electron, προτού το τελευταίο αναχωρήσει για την Ασία.
Διαβάστε επίσης: Στα άκρα ΗΠΑ και Ιράν: Έρχονται οι «σκληρότερες κυρώσεις στην Ιστορία» – Η απάντηση της Τεχεράνης
Το πλοίο είχε απενεργοποιήσει τον αναμεταδότη AIS, μια συσκευή ναυτιλιακής ραδιοεπικοινωνίας που εκπέμπει την ταυτότητα, την ταχύτητα, την πορεία και τη θέση του.
Ξαφνικά, στις 10 το πρωί της 1ης Αυγούστου, το σήμα του Kiku εξαφανίστηκε ξανά, όμως στην άλλη πλευρά των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο όπως μεταδίδει το Cnn, αποτελεί περιστατικό που δεν συνέβη για πρώτη φόρα, αλλά αποτελεί μέρος της πιο πρόσφατης τακτικής της πετρελαϊκής βιομηχανίας, δηλαδή από νυχτερινές διελεύσεις από τα στενά χωρίς ενεργό σύστημα εντοπισμού και υπό τη συνοδεία του αμερικανικού στρατού.
Στόχος αυτού του σχεδίου είναι να αποφευχθούν οι ιρανικές επιθέσεις με drone, όπως αυτή που είχε πλήξει το Kiku έναν μήνα νωρίτερα, χωρίς ωστόσο να προκαλέσει έκρηξη.
Η «κερδοφόρα» τακτική
Με τη βοήθεια του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, πετρελαϊκές εταιρείες από τη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ναυλώσει δεξαμενόπλοια, ώστε να απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους και να μεταφέρουν πετρέλαιο έξω από τον Περσικό Κόλπο, διασχίζοντας τα Στενά του Ορμούζ και περνώντας στον Κόλπο του Ομάν, όπου πραγματοποιούνται μεταφορτώσεις σε άλλα δεξαμενόπλοια που ανήκουν ή έχουν ναυλωθεί από τους τελικούς πελάτες. Στη συνέχεια τα πρώτα πλοία επιστρέφουν στον Περσικό Κόλπο για νέο φορτίο.
Αυτό απάλλαξε τις εμπορικές ναυτιλιακές εταιρείες από το δαπανηρό βάρος του ασφαλιστικού κινδύνου και τον άμεσο κίνδυνο ιρανικών επιθέσεων, μεταθέτοντας την ευθύνη αυτή στην κυβέρνηση των ΗΠΑ και στους ίδιους τους παραγωγούς πετρελαίου.
Πρόκειται για μια αποτελεσματική στρατηγική, σύμφωνα με το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, το οποίο αναφέρει ότι η ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ κυμαίνεται κατά μέσο όρο μεταξύ 8 και 9 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Πρόκειται για ποσότητα περίπου διπλάσια από αυτή που εκτιμούσαν οι αναλυτές της Wall Street και οι εταιρείες παρακολούθησης της ναυτιλίας, όπως η Kpler, οι οποίε βασίζοντα σε δεδομένα από συστήματα εντοπισμού (transponders).
Οι μυστικές αυτές μεταφορές έχουν αλλάξει τα δεδομένα για τη βιομηχανία πετρελαίου της Μέσης Ανατολής. Το CNN κατέγραψε περισσότερες από δώδεκα μεταφορές φορτίου από πλοίο σε πλοίο στον Κόλπο του Ομάν μέσα σε διάστημα δύο ημερών, με τα δεξαμενόπλοια να συνεχίζουν το ταξίδι τους προς προορισμούς όπως η Κίνα, η Ταϊβάν, η Νότια Κορέα, οι Φιλιππίνες, το Βιετνάμ και η Ταϊλάνδη.
Διαβάστε επίσης:Τραμπ: «Το Ιράν δεν είναι έτοιμο να καταλήξει στη σωστή συμφωνία»
Πρόκειται για ένα επικίνδυνο και δαπανηρό εγχείρημα που προσφέρει μια προσωρινή ανάσα στην αγορά πετρελαίου. Ωστόσο, καθώς οι μόνιμες λύσεις, όπως ο τερματισμός του πολέμου μέσω διαπραγματεύσεων και ένα βιώσιμο σχέδιο για το στενό, έχουν πέσει σε αδιέξοδο, αυτή η προσωρινή στρατηγική κερδίζει χρόνο.
Το 80% των διελεύσεων γίνεται πλέον «στο σκοτάδι»
Η αύξηση των σκοτεινών διελεύσεων συμπίπτει με μια κρίσιμη στιγμή για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Ο πόλεμος, ο οποίος διαρκεί πολύ περισσότερο απ’ όσο πολλοί είχαν φανταστεί, έχει διαταράξει το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου επί έξι μήνες, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο καθώς δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και καυσίμων από τα εμπορικά αποθέματα έχουν εξαντληθεί, ενώ τα αμερικανικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδό τους από τις αρχές της δεκαετίας του 1980.
Μπροστά στο σενάριο της ενεργειακής κρίσης, οι παραγωγοί πετρελαίου της Μέσης Ανατολής άρχισαν να εφαρμόζουν τη νέα τους στρατηγική τις τελευταίες εβδομάδες. Δεν πρόκειται για μια τέλεια λύση, καθώς το πλάτος των Στενών του Ομούζ καθιστούν τέτοιες πρακτικές και επικίνδυνες.
Επίσης ένα δεξαμενόπλοιο εξακολουθεί να μπορεί να εντοπιστεί από ραντάρ ή δορυφόρους ακόμη και με απενεργοποιημένο AIS.
Διαβάστε επίσης: Στενά του Ορμούζ: Το ΝΑΤΟ «ψάχνει» λύση αλλά... χωρίς να εμπλακεί
Η προσωρινή λύση της Σαουδικής Αραβίας
Οι μυστικές διελεύσεις δεν είναι η μοναδική προσωρινή λύση που εφαρμόζουν οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής για να διατηρήσουν τις εξαγωγές τους.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η Σαουδική Αραβία ανακατεύθυνε περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, τα οποία προορίζονταν για δεξαμενόπλοια που ανέμεναν στον Περσικό Κόλπο.
Αντ' αυτού, το πετρέλαιο αυτό διοχετεύθηκε μέσω του αγωγού «Ανατολής-Δύσης» προς το λιμάνι Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Παραγωγοί πετρελαίου της Μέσης Ανατολής ανακατεύθυναν επίσης άλλες ποσότητες, ύψους 2 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η παραγωγή έχει αυξηθεί παγκοσμίως για να καλύψει το κενό.
Η Βραζιλία, η Γουιάνα και η Βενεζουέλα συνέβαλαν με επιπλέον παραγωγή που ξεπερνά το 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως, ενώ και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προσθέσει εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον βαρέλια ημερησίως στην αγορά.
Γιατί αυτή η λύση δεν μπορεί να κρατήσει για πάντα
Το συγκεκριμένο σύστημα κερδίζει χρόνο, αλλά δεν δίνει μόνιμη λύση στο πρόβλημα. Κατά τη διάρκεια του πολέμου εκτιμάται ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί έως και κατά 1,9 δισ. βαρέλια.
Ακόμη και εάν η αγορά φτάσει τελικά σε ισορροπία, αυτά τα αποθέματα θα πρέπει κάποια στιγμή να αναπληρωθούν. Διαφορετικά, θα φτάσουν σε τόσο χαμηλά επίπεδα ώστε δεν θα μπορούν πλέον να λειτουργούν ως προστατευτικό μαξιλάρι απέναντι σε μια νέα κρίση.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο βασικός μηχανισμός εξισορρόπησης θα είναι πολύ πιο επώδυνος: οι τιμές θα πρέπει να αυξηθούν αρκετά ώστε να περιορίσουν ακόμη περισσότερο την παγκόσμια κατανάλωση.
Το πρόβλημα έχει ήδη αρχίσει να εμφανίζεται στα διυλισμένα καύσιμα. Τρία από τα τέσσερα μεγάλα παγκόσμια κέντρα διύλισης βρίσκονται υπό σοβαρή πίεση. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει ζημιές σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής και έχει περιορίσει τις εξαγωγές προϊόντων πετρελαίου από την περιοχή.
Την ίδια στιγμή, ρωσικά διυλιστήρια έχουν πληγεί από ουκρανικά drones, ενώ η Μόσχα, αντιμετωπίζοντας ελλείψεις καυσίμων στο εσωτερικό της, έχει περιορίσει τις εξαγωγές. Η Κίνα επίσης μειώνει τις εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων για να διασφαλίσει την εγχώρια επάρκεια.
Έτσι, μεγάλο μέρος του βάρους πέφτει πλέον στα αμερικανικά διυλιστήρια της ακτής του Κόλπου του Μεξικού, τα οποία όμως δεν μπορούν να λειτουργούν επ' αόριστον στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους.
Η πίεση είναι ήδη ιδιαίτερα έντονη στη βενζίνη, αλλά κυρίως στο ντίζελ και στα αεροπορικά καύσιμα, όπου η διαθέσιμη δυνατότητα διύλισης δεν επαρκεί για να καλύψει άνετα τη ζήτηση.
Γι' αυτό και οι τιμές τους έχουν ανέβει πολύ περισσότερο απ' όσο θα δικαιολογούσε από μόνη της η τιμή του αργού.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
