Τι είναι η «Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας» που πόσταρε στο Χ ο Άδωνις Γεωργιάδης

Το πέταγμα της μπάλας στην εξέδρα είναι μια αρκετά έξυπνη τακτική, όταν κάποιος θέλει να αποφύγει να τοποθετηθεί για κάτι που τον φέρνει σε δύσκολη θέση. Στην περίπτωση του υπουργού Υγείας,  Άδωνι Γεωργιάδη, τα σοβαρότατα προβλήματα στη λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας, λύνονται με ένα μπαράζ δηλώσεων για τη χώρα μας, που είναι «το θαύμα του κόσμου» αλλά εμείς «ζούμε δυστυχισμένοι» και μάλλον είμαστε αχάριστοι.

Στη συγκεκριμένη δήλωση, συμπεριέλαβε και μια Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας. 

Αυτό ήταν το tweet του υπουργού Υγείας, πριν από τρεις μέρες.

«Δείτε για αυτά που σας έλεγα για τον πίνακα της Eurostat και τις απαντήσεις του κόσμου για τις υπηρεσίες Υγείας. Εδώ είναι ο πίνακας με τις πιο ευτυχισμένες χώρες, κατά δήλωση των πολιτών τους. Στις πρώτες 40 (πουθενά εμείς φυσικά) θα δείτε χώρες που έχουν πόλεμο εδώ και χρόνια ή που είναι πολύ πτωχότερες από μας. Και όμως οι κάτοικοι τους δηλώνουν ευτυχισμένοι, ενώ εμείς σε αυτό το θαύμα του κόσμου ζούμε δυστυχισμένοι. Δεν είναι περίεργο».

Σήμερα, ο δημοσιογράφος Κώστας Γιαννακίδης έκανε έναν πολύ ενδιαφέρον σχόλιο για την Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας, στην εφημερίδα «Τα Νέα».

«Η έκθεση μετρά το επίπεδο διαβίωσης, το προσδόκιμο και το κόστος ζωής, την ελευθερία επιλογών, την αντίληψη για το κράτος και τους θεσμούς του. Δεν έχουν ερωτηθεί, δηλαδή, οι πολίτες για να περιγράψουν τη συναισθηματική τους κατάσταση. Αν συνέβαινε αυτό, ενδεχομένως να πιάναμε καλύτερο σκορ καθώς θα είχαμε λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και το αγόρι μας -και αυτό του Πυθαγόρα είναι. Ισως να βοηθούσε και η ραγδαία αύξηση της χρήσης ψυχοφαρμάκων...», σημείωσε ο δημοσιογράφος.

Τελικά μετριέται η ευτυχία με τον συγκεκριμένο δείκτη;

Το World Happiness Report (Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας) εκδίδεται κάθε χρόνο από το 2012, ως το αποτέλεσμα της συνεργασίας ερευνητών από τους οργανισμούς United Nations Sustainable Development Solutions Network και Wellbeing Research Centre. Η συγκεκριμένη λίστα ευτυχίας παράγεται κυρίως με δεδομένα που προκύπτουν από τις απαντήσεις απλών ανθρώπων ανά τον κόσμο, στην παρακάτω ερώτηση:

«Παρακαλούμε φανταστείτε μια σκάλα, με σκαλιά αριθμημένα: το 0 είναι το πρώτο και το τελευταίο είναι το 10. Η κορυφή της σκάλας συμβολίζει την καλύτερη πιθανή εωή για εσάς και το πρώτο σκαλί, την χειρότερη. Σε ποιο σημείο της σκάλας νιώθετε πως βρίσκεστε αυτή τη στιγμή;».

Η συγκεκριμένη ερώτηση που ορίζεται ως «η σκάλα του Καντρίλ» θα μπορούσαμε να πως κρύβει «παγίδες» και βρίθει ερμηνειών. Καταρχήν, δίνει έμφαση σε μια γενική αποτίμηση της ζωής, κάτι που ο μέσος άνθρωπος, όταν έχει κάνει οικογένεια ή όταν έχει μια όμορφη σχέση και καλούς φίλους,σπάνια αξιολογεί τελείως αρνητικά. Μια ερώτηση όπως «πως νιώθεις σήμερα;» θα έδινε πολύ διαφορετικά αποτελέσματα.

Επιπλέον, η ερώτηση της σκάλας του Καντρίλ, συχνά ερμηνεύεται ως κάτι που συνδέεται με τον πλούτο και την οικονομική καταξίωση, κάτι σαν «με τα λεφτά πως τα έχεις πάει στη ζωή σου;»

Ο δείκτης των αυτοκτονιών

Ένα παράδοξο που συναντάται συχνά στη λίστα των πιο «ευτυχισμένων» κρατών, είναι πως οι χώρες με τις υψηλότερες επιδόσεις, παρουσιάζουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών. Το Περού, στη λίστα του 2016 κατετάγη 63ο, όμως το ποσοστό των αυτοκτονιών εκείνης της χρονιάς, ήταν το 1/3 σε σύγκριση με εκείνο της Φινλανδίας, που ήταν στην κορυφή. 

Γιατί συμβαίνει αυτό;

• Γιατί ακόμα και σε μια χώρα όπως η Φινλανδία, που έχει βρεθεί οκτώ φορές σερί στην κορυφή της λίστας ευτυχίας, πάντα θα υπάρχουν κάποιοι που θα θελήσουν να βάλουν τέλος στη ζωή τους.
• Όταν ένας άνθρωπος με ψυχολογικά προβλήματα ζει σε μια «δυστυχισμένη» χώρα, θα βρει άμεσους τρόπους για να βελτιώσει τη ζωή του, θα προσπαθήσει να κερδίσει χρήματα. Στην περίπτωση κάποιου που ζει σε μια «ευτυχισμένη χώρα» δεν υπάρχει κάτι χειροπιαστό, που να κάνει τη ζωή του καλύτερη. Αυτό είναι το φαινόμενο της «απόγνωσης» που βιώνουν συχνά άνθρωποι που ζουν σε σκανδιναβικές χώρες.
• Γιατί η ανθρώπινη ψυχή είναι δύσκολο να ερμηνευθεί με μεθόδους συγκέντρωσης ποσοτικών δεδομένων. Η ευτυχία δεν είναι κάτι σαν το Πόθεν Έσχες και τις φορολογικές δηλώσεις, δεν μετριέται τόσο εύκολα.

Στην όχι και τόσο «ευτυχισμένη» σύμφωνα με τον παραπάνω δείκτη, Ελλάδα, το 2024 η εθνική δαπάνη για ψυχοφάρμακα έφτασε στα 233 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό δεν σημαίνει πως είμαστε ευτυχισμένοι ή αχάριστοι και γκρινιάρηδες όπως μας κατηγορεί ο υπουργός Υγείας, αλλά ότι προσπαθούμε εντατικά να βλέπουμε πιο όμορφα όνειρα στον ύπνο μας, για να τη παλέψουμε στον ξύπνιο μας.

Επίσης, τα τελευταία 25 χρόνια έχουμε κι ένα χιτ τραγούδια για την ευτυχία, δια χειρός Μανώλη Φάμελλου. Κάτι είναι κι αυτό. 

Mε στοιχεία από Medium, The Spectator, BBC.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.