Τι συμβαίνει μεταξύ Πακιστάν και Αφγανιστάν; Η πυρηνική δύναμη έναντι των σκληροτράχηλων Ταλιμπάν

Αφγανιστάν και Πακιστάν εμπλέκονται σε έναν νέο κύκλο συγκρούσεων, με ανταλλαγές πυρών και βομβαρδισμούς κατά μήκος των συνόρων τους. Το Ισλαμαμπάντ δηλώνει πως έχει εξαντληθεί η υπομονή του και κηρύσσει «ανοιχτό πόλεμο» κατά της de facto κυβέρνησης της γειτονικής χώρας, των Ταλιμπάν. 

Πρόκειται για μία κλιμάκωση της χρόνιας έντασης μεταξύ των δύο δυνάμεων: του καλά χρηματοδοτούμενου και εξοπλισμένου με πυρηνικά στρατού του Πακιστάν, με τους σκληροτράχηλους Ταλιμπάν, με δεκαετίες πολεμικής εμπειρίας.

Πώς ξεκίνησαν όλα

Το βράδυ της Πέμπτης (26/02), ο στρατός του Αφγανιστάν εξαπέλυσε επιθέσεις κατά πακιστανικών θέσεων, μεταξύ αυτών και διαφιλονικούμενων εδαφών. 

Η Καμπούλ υποστήριξε πως οι επιθέσεις ήταν αντίποινα σε - καταγγελλόμενους - πακιστανικούς βομβαρδισμούς σε στρατιωτικούς στόχους το Σαββατοκύριακο που πέρασε. 18 άτομα πέθαναν κατά τη διάρκειά τους. 

Σε απάντηση, νωρίς το πρωί της Παρασκευής (27/02), το Πακιστάν εξαπέλυσε την «Επιχείρηση Δίκαιη Οργή». Σημειώθηκαν βομβαρδισμοί στην Καμπούλ, αλλά και στις περιοχές Πακτία και Κανταχάρ, το θεωρούμενο ως λίκνο του ισλαμιστικού φονταμενταλιστικού κινήματος, όπου φέρεται να εδρεύει και ο ηγέτης των Ταλιμπάν, Χιμπατουλάχ Αχουντζάντα.

Η χώρα ισχυρίστηκε ότι επιτέθηκε σε θέσεις της τρομοκρατικής οργάνωσης, όπως έχουν χαρακτηριστεί οι Ταλιμπάν. 

Άμαχοι μίλησαν στο CNN για τη στιγμή των επιθέσεων, δηλώνοντας «τρομοκρατημένοι». «Ακούσαμε πυροβολισμούς. Όταν είδαμε από το παράθυρο του διαμερίσματός μας, είδαμε φλόγες σαν σφαίρες να ανεβαίνουν στον ουρανό».

«Από τη στιγμή της πρώτης έκρηξης, τα περισσότερα σπίτια και διαμερίσματα γύρω μας είναι με τα φώτα ανοιχτά. Είμαι σίγουρη ότι κάθε κάτοικος στην Καμπούλ φοβάται πως θα χτυπηθεί από βόμβα». 

Στη βορειοδυτική περιοχή Μπατζαούρ του Πακιστάν, οβίδα όλμου, που εκτόξευσαν οι Αφγανοί, προσγειώθηκε σε σπίτι, τραυματίζοντας πέντε άτομα, συμπεριλαμβανομένων δύο παιδιών και μιας γυναίκας, σύμφωνα με τις τοπικές Αρχές. 

Ο υπουργός Πληροφοριών της χώρας δήλωσε, επίσης, ότι μαχητές των Πακιστανών Ταλιμπάν επιχείρησαν να εξαπολύσουν επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στα βορειοδυτικά, τις οποίες απέτρεψαν τα συστήματα αντι-drones.

«Τα περιστατικά αποκάλυψαν, για άλλη μια φορά, άμεσες διασυνδέσεις μεταξύ του καθεστώτος των Αφγανών Ταλιμπάν και της τρομοκρατίας στο Πακιστάν» δήλωσε ο υπουργός Πληροφοριών, Αταουλάχ Ταράρ.

Η δύναμη ισχύος Πακιστάν και Αφγανιστάν

Με βάση τους αριθμούς, η διαφορά μεταξύ των πακιστανικών και αφγανικών ενόπλων δυνάμεων είναι σημαντική, σύμφωνα και με την έκθεση «Στρατιωτική Ισορροπία 2025» του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS).

Ο στρατός παραμένει ο πιο ισχυρός θεσμός για το Πακιστάν, έχοντας κάνει επίδειξη της ισχύος του καθ΄όλη την ιστορία της χώρας: από πραξικοπήματα μέχρι και συνταγματικές τροποποιήσεις.

Ως πυρηνική δύναμη, το Πακιστάν διαθέτει έναν εξελιγμένο αμυντικό μηχανισμό που αποτελείται από στρατό, ναυτικό, αεροπορία και σώμα πεζοναυτών.

Σύμφωνα με το IISS, αυτοί οι κλάδοι αριθμούν συνολικά περίπου 660.000 εν ενεργεία στρατιώτες, ενισχυμένους από παραστρατιωτικές και στρατιωτικές αστυνομικές μονάδες που αριθμούν σχεδόν 300.000 άτομα.

Και η ισχύς τους συνοδεύεται και από σύγχρονο οπλοστάσιο, συμπεριλαμβανομένων αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών  F-16, γαλλικών Mirage αλλά και JF-17, κοινής παραγωγής με την Κίνα, την κύρια αμυντική σύμμαχο της χώρας. 

Στον αντίποδα, το Αφγανιστάν διαθέτει μία και μόνο δύναμη: τους μαχητές της. 

Εκτιμάται ότι οι Ταλιμπάν έχουν στις τάξεις τους περί τα 200.000 άτομα. Η μηχανή του πολέμου της δεν έχει αξιόπιστα αεροπορικά μέσα και στηρίζεται κυρίως σε σοβιετικής παραγωγής ελικόπτερα, μεταγωγικά αεροσκάφη και drone που εγκαταλείφθηκαν από τους Αμερικανούς κατά την αποχώρησή τους από τη χώρα, μετά τον πόλεμο. 

Αλλά, παρότι έχουν σημαντικές ελλείψεις στο υλικό, οι τακτικές μάχης τους αποτελούν φόβητρο και έχουν ορίσει την πολεμική τους ταυτότητα. Δεν μπορεί να μην αναφερθεί και η σκληροπυρηνική τους αφοσίωση στην ιδεολογία, ο θρησκευτικός ζήλος αλλά και οι δεκαετίες εμπειρίας ασύμμετρου πολέμου.

Ποιο είναι το χειρότερο σενάριο

Οι προηγούμενες συρράξεις μεταξύ των δύο πλευρών, κατευνάστηκαν μετά από μερικές μέρες, μετά και από επέμβαση ξένων δυνάμεων όπως η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία.

Αναλυτές, που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο, εκφράζουν φόβους πως η νέα κρίση θα επιτείνει την αβεβαιότητα στην περιοχή. 

Ο Αμπντούλ Μπασίτ, ανώτερος συνεργάτης της Σχολής Διεθνών Σπουδών S. Rajaratnam, έκρινε ότι έρχονται «επικίνδυνες στιγμές».

«Τα αντίποινα από τους Αφγανούς θα έρθουν σε αστικά κέντρα του Πακιστάν. Αυτό αποτελεί συνταγή χάους και το χάος επιτρέπει σε τρομοκρατικές οργανώσεις να ανθίσουν» προειδοποίησε και συμπλήρωσε: «Τα drone είναι τα μαχητικά των φτωχών, οι Αφγανοί Ταλιμπάν έχουν drone, έχουν βομβιστές αυτοκτονίας, είναι καινοτόμοι». 

«Το Ισλαμαμπάντ και η Καμπούλ θα πρέπει να επαναλάβουν επειγόντως τις διαπραγματεύσεις, με τη διευκόλυνση έμπιστων εταίρων όπως η Τουρκία, το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία» δήλωσε η Σαμίνα Άχμεντ, ανώτερο στέλεχος της Crisis Group για τη Νότια Ασία και ανώτερη σύμβουλος για την Ασία.

Μία περίπλοκη ιστορία

Παρότι οι δύο χώρες είναι γείτονες και μοιράζονται στενούς οικονομικούς και πολιτιστικούς δεσμούς, έχουν μια περίπλοκη ιστορία.

Τον περασμένο Οκτώβριο, διαδραματίστηκε η πιο αιματηρή μεταξύ τους σύγκρουση εδώ και χρόνια. Έκτοτε εφαρμόζεται μία εύθραυστη εκεχειρία. 

Μετά την εκδίωξη των Αφγανών Ταλιμπάν από την εξουσία από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ το 2001, επειδή παρείχαν καταφύγιο στους δράστες των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, το Πακιστάν έγινε ένας από τους κύριους υποστηρικτές τους.

Οι μαχητές βρήκαν καταφύγιο στη γείτονα και υποστήριξη για την επακόλουθη εξέγερσή τους εναντίον της υποστηριζόμενης από τις ΗΠΑ αφγανικής κυβέρνησης.

Αλλά, μετά την τελική νίκη των Ταλιμπάν και την χαοτική αποχώρηση των ΗΠΑ, το Πακιστάν έχει αντιμετωπίσει έξαρση της ισλαμιστικής βίας.

Το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί τους μαχητές των Πακιστανών Ταλιμπάν πως έχουν μεγάλο μερίδιο της ευθύνης και καταγγέλλει την Καμπούλ ότι τους παρέχει καταφύγιο στο έδαφός του.

Περισσότεροι από 1.200 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών και αμάχων, σκοτώθηκαν σε επιθέσεις σε όλο το Πακιστάν το 2025, σύμφωνα με στοιχεία από τον στρατό της χώρας. Ο αριθμός διπλάσιος είναι από αυτόν που καταγράφηκε το 2021, όταν οι ΗΠΑ υποχώρησαν από την Καμπούλ και οι Αφγανοί Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.