Καφές, για τους περισσότερους ανθρώπους, το ρόφημα που έχει κατακτήσει τον δυτικό κόσμο είναι κάτι μεταξύ ήπιου ναρκωτικού και ενεργειακού ποτού, μία συνήθεια πια τόσο διαδεδομένη, ώστε έχει γίνει το ίδιο αυτονόητη με το να κάνεις μπάνιο ή το να κόβεις τα νύχια σου.
Και όπως θα ήταν επόμενο, λόγω της πολιτισμικής του σημασίας, παίρνει και τις ανάλογες «αποχρώσεις», ανάλογα με το άτομο που τον κατναλώνει. Σύμφωνα με τη National Coffee Association, πέρυσι το 46% των Αμερικανών κατανάλωσε «specialty» καφέ μέσα στην ημέρα τους, αναφέρει η Washington Post.
Ταυτόχρονα, το 54% των ενηλίκων στις ΗΠΑ νιώθει απομονωμένο και οι μισοί από αυτούς αισθάνονται έλλειψη συντροφικότητας «συχνά ή κάποιες φορές», σύμφωνα με την American Psychological Association.
Ο καφές τα λέει όλα
Θα αναρωτηθεί κανείς τι σχέση έχουν αυτά τα δύο δεδομένα. Το εννοούμενο είναι πως η αύξηση στην κατανάλωση «ειδικών» καφέδων, είναι σύμπτωμα της «επιδημίας» μοναξιάς που μαστίζει τις σύγχρονες κοινωνίες, αλλά και μία ένδειξη του χαρακτήρα σου.
Διαβάστε ακόμα: Χάρβεϊ Γουαϊνστάιν: Στο εδώλιο για τον βιασμό της Τζέσικα Μαν
Το latte με αλατισμένη καραμέλα, το παγωμένο shaken espresso με καστανή ζάχαρη και γάλα σόγιας, το cold brew με λευκή σοκολάτα και μακαντέμια είναι ο θρίαμβος της υπερ-εξατομίκευσης, έναντι της κοινοτικής κατανάλωσης, υποστηρίζει ο Jakub Grygiel, καθηγητής πολιτικής στο Catholic University of America.
Αν ανατρέξουμε στην εργατική Αμερική αλλά και κάθε κοινωνία όπου προέκυψε με ανάλογο τρόπο η εργατική τάξη, ο καφές που συνόδευε τις καθημερινές δραστηριότητες εκείνων των ανθρώπων, έβραζε στο ίδιο «καζάνι».
Στα εργοτάξια και στα «diners» της Αμερικής, την ώρα του διαλείμματος, πριν τη δουλειά ή μετά το σχόλασμα, ο καφές φίλτρου ήταν η πάγια επιλογή, ένα νοσταλικά αραιωμένο και αδιάφορο απόσταγμα, του οποίου ο στόχος ήταν να παρηγορήσει τη νύστα και την κούραση, και να σε ξυπνήσει μέσα από τα ρουθούνια. Και μοιραζόταν ισότιμα στις στρατιές από λευκά και μπλε «κολάρα».
Με τα χρόνια όμως, η εξειδίκευση της εργασίας, η επικράτηση των ελαστικών ωραρίων και η ανάδυση του εργαζόμενου «νομά», σε συνδυασμό με το marketing που απηχεί στον εγωισμό και την εξατομίκευση της εμπειρίας, γέννησαν φυσικά και πολλές διαφορετικές γεύσεις καφέ.
Όταν παραγγέλνεις έναν περίτεχνο και πολύπλοκο ρόφημα, ουσιαστικά δεν σπαταλάς μόνο τον χρόνο των άλλων στην ουρά, αλλά δείχνεις ότι οι προσωπικές σου επιθυμίες απαιτούν μια περίπλοκη, εξατομικευμένη ανταπόκριση.
Δηλώνεις την πρωτοκαθεδρία σου, μοναδικός μέσα σε ένα συνονθύλευμα από ομοιογενείς «άλλους», και απομακρύνεσαι από τις απλές τελετουργίες της κοινωνίας σου.
«Δεν είναι περίεργο που είσαι μόνος», υποστηρίζει ο Grygiel.
Αυτή η τάση ξεκίνησε βέβαια πολύ νωρίτερα. Ίσως να άρχισε στο «σύμπαν» της αλυσίδας των Starbucks, όταν το 1995 ξεκίνησαν να σερβίρουν frappuccino. Όμως η αυξανόμενη κατανάλωση signature ροφημάτων είναι προφανής για όποιον έχει περιμένει στην ουρά, βλέποντας τα λεπτά να περνούν μέχρι να ακούσει τις μαγικές λέξεις: «Επόμενος πελάτης».
Οι οικονομολόγοι το ονομάζουν «marketing για έναν», δηλαδή την ικανοποίηση ανθρώπων που ψάχνουν απεγνωσμένα νόημα μέσα από την εξατομίκευση του καθημερινού τους ροφήματος. Με ποιο κοινωνικό κόστος όμως;
Καφές και υπερεγώ
Ο Edmund Burke θα πίστευε ότι η ελευθερία τίθεται σε κίνδυνο από την κατανάλωση ενός τέτοιου καθημερινού ροφήματος. «Οι άνθρωποι είναι άξιοι για πολιτική ελευθερία», έγραφε, «σε ακριβή αναλογία με τη διάθεσή τους να θέτουν ηθικούς περιορισμούς στις επιθυμίες τους, ανάλογα με το κατά πόσο η νηφαλιότητα της σκέψης τους υπερισχύει της ματαιοδοξίας και της αλαζονείας, και με το πόσο είναι διατεθειμένοι να ακούσουν τις συμβουλές των σοφών και των ενάρετων».
«Τη στιγμή που αφήνουμε τις επιθυμίες μας να μας καθοδηγούν, επινοώντας όλο και πιο περίπλοκα ροφήματα, αφαιρούμε ένα ακόμα κομμάτι από τα θεμέλια της κοινωνίας».
Όπως ανέλυε ο Burke, «η κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το λεγόμενο «υπερεγώ», τον έλεγχο πάνω στη βούληση και την επιθυμία, και όσο λιγότερο εσωτερικεύουμε τα παραπάνω, τόσο περισσότερο πρέπει να επιβάλλονται έξωθεν».
«Η εξατομίκευση παρουσιάστηκε ως γιορτή της δημιουργικότητας, αλλά κατέληξε σε μια κακοφωνία παραγγελιών καφέ και αυξανόμενη μοναξιά».
- Μυλωνάκης: Με ανεύρυσμα στον Ευαγγελισμό - Σε πολύ σοβαρή κατάσταση
- Η στήριξη και η γκρίνια για τον Μακάριο, οι μετρήσεις μετά το Πάσχα και το πρόβλημα γραμματέα στο ΠΑΣΟΚ
- Προς νέες διαπραγματεύσεις Ιράν και ΗΠΑ: «Όχι» από τον Τραμπ σε παράταση της εκεχειρίας - Live οι εξελίξεις
- Με αφρικανική σκόνη και νεφώσεις ο καιρός σήμερα: Πού θα είναι πιο έντονη - Πότε υποχωρεί
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
