Οι 10+1 καλύτερες σειρές όλων των εποχών που άλλαξαν την τηλεόραση

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τηλεόρασης (21/11), επιστρέφουμε για αυτό το πρώτο επεισόδιο της νέας σεζόν του The Backstory, του podcast του Reader που μιλάμε για ταινίες και σειρές και τις ιστορίες τους. 

Το να επιχειρήσει κανείς να φτιάξει αυτές τις περιβόητες λίστες με τις καλύτερες ταινίες ή σειρές όλων των εποχών ή της 10ετίας ή του αιώνα, δεν είναι απλό. Πάντα όλες αυτές οι λίστες είναι υποκειμενικές κατά βάση, γι’ αυτό και διαφέρουν κατά πολύ μεταξύ τους ορισμένες φορές. Παρ’ όλα αυτά ποιοι είμαστε εμείς, για να ΜΗΝ κάνουμε μια τέτοια λίστα;  Γι’ αυτό καταγράψαμε τις 10 +1 καλύτερες σειρές όλων των εποχών, που άλλαξαν για πάντα την τηλεόραση. 

Ολόκληρη η λίστα στο νέο επεισόδιο του The Backstory:

10+1) Οι δύο κωμωδίες που στιγμάτισαν την ποπ κουλτούρα: Φιλαράκια και The Office

Την 10άδα συμπληρώνει το The Office και ως συν 1 τα Φιλαράκια. Τα Φιλαράκια ναι μεν δεν είναι κάποιο αριστούργημα μπροστά σε όσα είδαμε όλα αυτά τα χρόνια, μπροστά σε όλες αυτές τις υπερπαραγωγές και τα σενάρια που μας σημάδεψαν. Όμως, μπορεί να αρνηθεί κανείς ότι έχει ένα impact στη γενιά των millennials και στην ποπ κουλτούρα, που ίσως δεν έχει κάποια άλλη από τις σειρές που ακολούθησαν; 

Τα Φιλαράκια, είχαν τεράστιο πολιτιστικό αντίκτυπο γιατί κατάφεραν να αποτυπώσουν με απόλυτη ακρίβεια μια γενιά που αναζητούσε τον εαυτό της. Εκεί που στην αμερικάνικη τηλεόραση κυριαρχούσαν οι οικογενειακές sitcom, τα Φιλαράκια έφεραν κάτι καινούργιο: μια παρέα ανθρώπων γύρω στα 20–30 που δεν είχαν βρει ακόμη ποιοι είναι, τι δουλειά θέλουν, τι σχέση θέλουν και πού ανήκουν. Και το έκαναν αυτό με έναν τρόπο ελαφρύ, εύκολο και διασκεδαστικό.  Γι’ αυτό είναι το comfort place της γενιάς των millennial και τους αξίζει η θέση 11, κάτι σαν τιμής ένεκεν.

Η θέση 10 ανήκει δικαιωματικά στο The Office. Γιατί έπρεπε να βάλουμε μια κωμική σειρά σε αυτή τη λίστα, αφού… ό,τι ακολουθεί είναι πολύ πιο βαρύ. Το Office (το αμερικανικό, φυσικά) είναι ένα ακόμη ορόσημο για την τηλεόραση και την ποπ κουλτούρα. Το στυλ του mockumentary, με τους τόσο περίεργους, cringe, εκτός πραγματικότητας ίσως, χαρακτήρες, είναι που την έκανε μοναδική. Οι καλογραμμένοι χαρακτήρες είναι που την έκαναν τόσο ξεχωριστή αυτή τη σειρά· αυτός είναι ο πυρήνας της.

Παρά τη φαινομενικά απλή θεματολογία του, το The Office κατάφερε να αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την κωμωδία στην τηλεόραση! 

9) Η σειρά που μας έκαψε εγκεφαλικά κύτταρα: LOST

Το Lost θεωρείται δικαίως μία από τις καλύτερες σειρές όλων των εποχών, γιατί άλλαξε το τοπίο της τηλεόρασης με τρόπους που λίγες σειρές κατάφεραν. Από το πρώτο κιόλας επεισόδιο, με το αεροπλάνο που συντρίβεται σε ένα μυστηριώδες νησί, έγινε ξεκάθαρο ότι οι δημιουργοί δεν ήθελαν απλώς να πουν μια ιστορία επιβίωσης—ήθελαν να δημιουργήσουν έναν ολόκληρο μύθο. Το Lost συνδύασε δράμα, μυστηριώδη στοιχεία, επιστημονική φαντασία και φιλοσοφία σε ένα πακέτο που μας κράτησε όλους καθηλωμένους.

Ένας βασικός λόγος που θεωρείται τόσο σπουδαία σειρά είναι η πρωτοποριακή αφήγησή της. Με τη χρήση flashbacks και flash-forwards, το Lost έβαλε τον θεατή σε μια μοναδική διαδικασία εξερεύνησης των χαρακτήρων. Κάθε επεισόδιο αποκάλυπτε κομμάτια από το παρελθόν τους, δίνοντας βάθος και συναισθηματικό φορτίο που ξεπερνούσε τα όρια της τότε mainstream τηλεόρασης. Οι χαρακτήρες δεν ήταν απλώς «επιζώντες»: ήταν άνθρωποι με μυστικά, αδυναμίες, τραύματα και ιστορίες που συνδέονταν με απροσδόκητους τρόπους.

Παρά τις όποιες αντιδράσεις στο φινάλε, η επίδραση του Lost παραμένει τεράστια. Έδειξε ότι η τηλεόραση μπορεί να είναι τολμηρή και σύνθετη. Πολλές από τις σημερινές σειρές μυστηρίου, sci-fi και character-driven storytelling οφείλουν τις ρίζες τους στο Lost και αυτός είναι ο λόγος που συχνά βρίσκεται στις λίστες με τις μεγαλύτερες σειρές όλων των εποχών.

8) Το έπος του Westeros: Game of Thrones

Το Game of Thrones θεωρείται δικαίως μία από τις κορυφαίες σειρές όλων των εποχών, γιατί ήταν μια υπερπαραγωγή που όμοιά της δεν είχαμε ξαναδεί στην τηλεόραση. Με βάση τα βιβλία του George R.R. Martin, η σειρά έφερε έναν φανταστικό κόσμο γεμάτο πολιτικές ίντριγκες, συγκρούσεις, μύθους και πολέμους. Είχε εντυπωσιακή παραγωγή, κινηματογραφική αισθητική και χαρακτήρες με τεράστιο βάθος, δημιουργώντας μια εμπειρία που κάθε εβδομάδα ένωνε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Ακόμη, ήταν από τις πρώτες σύγχρονες σειρές που τόλμησαν να σκοτώσουν πρωταγωνιστές (δημιουργώντας μας και να ανάλογα ψυχολογικά τραύματα).

Φυσικά, η σειρά δεν ήταν τέλεια, γιατί τελείωσε πολύ άγαρμπα. Όμως χάρισε στην ιστορία της τηλεόρασης όχι μόνο ένα τεράστιο franchise που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα (σύντομα θα δούμε το A Knight of the Seven Kingdoms, ενώ ήδη βλέπουμε το House of the Dragon), αλλά και μερικά επεισόδια που ήταν πραγματικά κομψοτεχνήματα. Και για αυτό, φτάνει να αναφέρουμε τον τίτλο από μονάχα ένα επεισόδιο: The Red Wedding. 

7) Η σειρά που σκιαγράφησε έναν κόσμο που αλλάζει: Mad Men

Και πάμε στη θέση 7, σε μια πολύ διαφορετική σειρά: το Mad Men. Μια σειρά που κατάφερε να αποτυπώσει με μοναδική ακρίβεια, αισθητική και βάθος μια ολόκληρη εποχή, ενώ ταυτόχρονα παρέδωσε ένα από τα πιο ολοκληρωμένα ψυχολογικά πορτρέτα στην ιστορία της τηλεόρασης. Η σειρά μάς μεταφέρει στη Νέα Υόρκη των ’60s, μέσα στον σκληρό, λαμπρό αλλά και σκοτεινό κόσμο της διαφήμισης, έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία εκείνη την εποχή, όπως αλλάζει και η ίδια η Αμερική. Με κινηματογραφική σκηνοθεσία, άψογο production design και εξαιρετικές ερμηνείες, γιατί κάπου εδώ να σημειώσω ότι μέσα από αυτή τη σειρά γνωρίσαμε την Elisabeth Moss (Handmaid’s Tale) και τον κύριο Jon Hamm.

Στην καρδιά της σειράς βρίσκεται ο Don Draper, ένας από τους πιο πολύπλοκους χαρακτήρες. Το Mad Men χρησιμοποιεί τον Draper για να εξερευνήσει την ταυτότητα, την ενοχή, τις ψευδαισθήσεις και το τίμημα της επιτυχίας. Κάθε επεισόδιο βάζει τον θεατή να αναρωτηθεί όχι μόνο για τις πράξεις του Don, αλλά και για τις δικές του αξίες, τα δικά του ψέματα και τις δικές του φιλοδοξίες. Ταυτόχρονα, η σειρά παρουσιάζει τη σταδιακή χειραφέτηση των γυναικών στον χώρο εργασίας, τον κοινωνικό αναβρασμό, την αλλαγή των ηθών και τις αντιφάσεις μιας εποχής που διαμόρφωσε τον σύγχρονο κόσμο.

Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του Mad Men είναι ο τρόπος που χειρίζεται την αφήγησή του: αργή, μελετημένη, γεμάτη λεπτομέρειες και συμβολισμούς. Δεν βασίζεται σε cliffhangers ή εντυπωσιακά twists, αλλά στη σταθερή, βαθιά ανάπτυξη χαρακτήρων και στο ρεαλιστικό δράμα. Είναι μια σειρά που αφήνει αποτύπωμα και παραμένει διαχρονική, τόσο αισθητικά όσο και θεματικά.

6) Ο Θαυμαστός και περίεργος κόσμος του David Lynch: Twin Peaks

Ο Ντέιβιντ Λιντς μπορεί να υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους και πιο επιδραστικούς δημιουργούς στην ιστορία του σινεμά, αλλά ταυτόχρονα επηρέασε και την τηλεόραση όσο ελάχιστοι.

Μαζί με τον σεναριογράφο Μαρκ Φροστ δημιούργησαν την άνοιξη του 1990 τη σειρά Twin Peaks, με κεντρικό θέμα τον φόνο της Λόρα Πάλμερ. Μετά από πιέσεις του καναλιού για λύση του κεντρικού μυστηρίου, ο δολοφόνος της Λόρα αποκαλύφθηκε στα μέσα της 2ης σεζόν. Σε συνδυασμό με κάποιες σουρεάλ νότες που μπορεί να έπεσαν λίγο βαριές στο κοινό τότε, η σειρά κόπηκε μετά από 2 σεζόν και 30 επεισόδια. Ωστόσο, 25 χρόνια μετά, ήρθε το Twin Peaks: The Return, η επιστροφή.

Το Twin Peaks: The Return ήρθε για να αποδείξει πως δεν υπάρχει κανένα όριο στην τηλεόραση. Παράλληλοι κόσμοι, όνειρο, εφιάλτης, η αιώνια μάχη καλού και κακού, ο χρόνος, είναι οι κυρίαρχες έννοιες της σειράς. Είναι ο πυρήνας της. Μιας σειράς βέβαια που δεν είναι απλή υπόθεση. Σίγουρα δεν άρεσε σε πολλούς, γιατί ο David Lynch δεν ήταν ποτέ απλός ούτε εύκολος. Είναι μια σειρά που σε καλεί να βυθιστείς σε έναν αλλόκοτο κόσμο και απλώς να αφεθείς στη φαντασία του μεγάλου αυτού σκηνοθέτη.

5) Η σειρά που μας συμφιλίωσε με τον θάνατο: Six Feet Under

Το Six Feet Under του HBO έκανε πρεμιέρα στις 3 Ιουνίου 2001 και έριξε αυλαία 4 χρόνια μετά. Η πλοκή του Six Feet Under είναι αρκετά οικεία για να νιώσει ο θεατής ταύτιση με κάποιον από τους χαρακτήρες. Η οικογένεια Fisher έχει έναν οίκο τελετών και από το πρώτο επεισόδιο σε ρίχνει στα βαθιά, με τον θάνατο του πατέρα της οικογένειας. 

Ο θάνατος παραμένει κεντρικό θέμα για όλα τα επεισόδια, αφού σε κάθε ένα η εισαγωγή είναι κάποιο cold open με τον θάνατο κάποιου επικείμενου “πελάτη” του οίκου τελετών. Η απώλεια και ο θρήνος είναι κάτι με το οποίο αναμετράται ο κάθε χαρακτήρας με τον δικό του τρόπο και, φυσικά, το άπλετο μαύρο χιούμορ της σειράς την κάνει να μην είναι τόσο αβάσταχτα δραματική όσο φαίνεται. Γιατί ο Alan Ball διαισθάνεται εύστοχα πως ο πιο κατάλληλος τρόπος να μιλήσεις για τον θάνατο είναι ανυψώνοντας το γέλιο και τη ζωή.

Η σειρά εμβαθύνει ψυχολογικά στους χαρακτήρες με έναν τρόπο που σπάνια έχει καταφέρει άλλη δραματική σειρά. Οι Fisher δεν είναι τέλειοι· είναι ανθρώπινοι, μπερδεμένοι, αδύναμοι, γεμάτοι επιθυμίες και φόβους. Η καθημερινότητά τους αποδομείται και ξαναχτίζεται συνεχώς, μέσα από σχέσεις, συγκρούσεις και αδιέξοδα.

Και φυσικά, κανείς δεν μπορεί να μιλήσει για το Six Feet Under χωρίς να αναφέρει το φινάλε του, το οποίο θεωρείται από πολλούς —και από εμένα σίγουρα— το καλύτερο τέλος σειράς όλων των εποχών. Με μια αριστουργηματική, συναισθηματικά συντριπτική ακολουθία, η σειρά δίνει ολοκλήρωση στους χαρακτήρες με τρόπο που σε αφήνει άφωνο, προσφέροντας κάθαρση αλλά και βαθύ στοχασμό για την ίδια τη ζωή.

Πρόκειται για μια πραγματικά ξεχωριστή σειρά για τον θάνατο και τα ανεξίτηλα σημάδια που αφήνει στην ψυχή μας. Για την απώλεια όσων αγαπήσαμε και όσων, κατά κάποιο τρόπο, άγγιξαν τη ζωή μας. Αλλά στο τέλος, όλα καταλήγουν στη ζωή. Και στο ότι αυτή συνεχίζεται.

4) Όταν η τηλεόραση έφτασε κοντά στο μυθιστόρημα: The Wire

Και πάμε στο The Wire, τη σειρά που έκανε πρεμιέρα στις 2 Ιουνίου του 2002 στον αέρα του HBO. Και για να τονίσουμε ότι το The Wire δεν είναι κάτι απλό, αξίζει να σημειώσουμε ότι προσφέρεται και ως μάθημα σε τριάντα αμερικανικά πανεπιστήμια. Κλάδοι σπουδών σχετικοί με τη λογοτεχνία, την κοινωνιολογία και το ποινικό δίκαιο διδάσκουν και ακτινογραφούν τη σειρά διεξοδικά, πιστοποιώντας ότι το «Wire» δεν ήταν μια απλή σειρά τύπου Νόμος και Τάξη, αλλά μια τεκμηριωμένη, ολοκληρωμένη σκιαγράφηση της αμερικανικής κοινωνίας.

Με δημιουργό τον David Simon και με τη συμβολή σπουδαίων συγγραφέων όπως ο Dennis Lehane και ο George Pelecanos, ήταν εμφανές από την αρχή πως αυτή δεν θα ήταν μια συνηθισμένη τηλεοπτική σειρά. Ο ρεαλισμός της, σχεδόν ντοκιμαντερίστικος, συνδυάζεται άψογα με μερικούς από τους πιο ζωντανούς χαρακτήρες που έχει παρουσιάσει ποτέ η μικρή οθόνη.

Αν ποτέ η τηλεοπτική ιστορία έφτασε κοντά στο μυθιστόρημα, ήταν με το The Wire.

3) To σαιξπηρικό δράμα του Succession

Και τώρα πάμε στο δράμα της οικογένειας του Succession. Ένα ακόμη οικογενειακό δράμα μετά το Six Feet Under, αλλά πολύ διαφορετικό. Ο πυρήνας της σειράς είναι η οικογένεια Roy, η οποία είναι πάμπλουτη και ζει στον δικό της μικρόκοσμο. Δεν είναι απλώς η ιστορία μιας οικογένειας δισεκατομμυριούχων. Eίναι μια αμείλικτη ματιά στο πώς λειτουργούν τα media, η πολιτική και οι επιχειρήσεις, και πώς μια χούφτα άνθρωποι καθορίζουν τον κόσμο. Με καυτό, αιχμηρό χιούμορ και κοφτερούς διαλόγους, η σειρά αποκαλύπτει ότι πίσω από κάθε σοβαρή απόφαση βρίσκεται συχνά χάος, ανασφάλεια και αχόρταγος εγωισμός.

Στην ουσία, με το Succession είδαμε ένα οικογενειακό δράμα επιπέδου Σαίξπηρ. Κάθε επεισόδιο μοιάζει με θεατρική σύγκρουση εξουσίας: χειρισμοί, προδοσίες, στρατηγικές, όλα παρουσιασμένα με τον ρυθμό και την οξύτητα ενός πολιτικού θρίλερ.

2) Στο εκπληκτικό σύμπαν του Vince Gilligan: Breaking Bad

Στο Breaking Bad, η ιστορία του Walter White μας καθήλωσε όλους, παρακολουθώντας τη μεταμόρφωση ενός φιλήσυχου καθηγητή σε βαρόνο των ναρκωτικών. Με σενάριο που σε κρατάει σε διαρκή αγωνία και με πολλές ανατροπές, ο Vince Gilligan έπλασε ένα σύγχρονο γκανγκστερικό αριστούργημα, το οποίο θέτει σημαντικά ερωτήματα για την ηθική. Το Breaking Bad ήταν επίσης μία από τις σειρές αυτής της λίστας που είχε τρομερή επίδραση στην ποπ κουλτούρα (δεν είχαν όλες οι σειρές αυτό το προνόμιο).

Αυτό που εμένα μου έχει μείνει από αυτή τη σειρά, πέρα από τα μοναδικά σκηνικά του New Mexico, είναι η τέχνη του Bryan Cranston, ο οποίος έχτισε μοναδικά τον ρόλο του. Όταν πια έφτασε να γίνει ένας διαβολικός εγκληματίας, κάθε επεισόδιο ήταν ένα ρεσιτάλ υποκριτικής. Νομίζω όλοι θυμόμαστε το επεισόδιο Ozymandias, που έμεινε στην ιστορία και φυσικά τον επίλογο αυτού του κόσμου, που ήταν ακριβώς όπως έπρεπε να είναι.

1) The Sopranos: Το μεγάλο αριστούργημα της τηλεόρασης που έθεσε ψηλά τον πήχη

Το The Sopranos θεωρείται από πολλούς η σειρά που άλλαξε για πάντα την τηλεόραση. Ο David Chase παρουσίασε έναν μαφιόζο που δεν ήταν καρικατούρα, αλλά ένας άνθρωπος γεμάτος άγχη, οικογενειακά αδιέξοδα και υπαρξιακές αναζητήσεις. Ο Tony Soprano έγινε ο πρώτος μεγάλος «αντιήρωας» της μικρής οθόνης, ανοίγοντας τον δρόμο για όλες τις σειρές που ακολούθησαν, από το Breaking Bad μέχρι το Mad Men και το Succession. Η σειρά τόλμησε να συνδυάσει βία, χιούμορ, ψυχανάλυση και κοινωνικό σχόλιο, δημιουργώντας ένα μείγμα που κανείς δεν είχε ξαναδεί.

Αυτό που κάνει το The Sopranos πραγματικά σπουδαίο είναι η εμβάθυνσή του στην ανθρώπινη ψυχολογία. Για πρώτη φορά βλέπαμε έναν γκάνγκστερ να παλεύει με το τραύμα και την κληρονομιά της βίας. Κάθε επεισόδιο εμβαθύνει στη σύγκρουση ανάμεσα στην οικογένεια, στην επιθυμία και στο καθήκον. Το The Sopranos άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα χάρη στην πρωτοποριακή του αφήγηση, τη σκηνοθεσία του και το θρυλικό πλέον τέλος του, που ακόμη συζητιέται. Ήταν η πρώτη σειρά που απέδειξε ότι η τηλεόραση μπορεί να είναι υψηλή τέχνη. Tολμηρή, περίπλοκη, βαθιά ανθρώπινη. Αν σήμερα μιλάμε για σειρές ως έργα ισάξια του κινηματογράφου, μεγάλο μέρος αυτής της αλλαγής οφείλεται στο The Sopranos.

Άκουσε ολόκληρο το επεισόδιο του The Backstory στο Spotify:

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.