Μέση Ανατολή και αγορά πετρελαίου: Ο κίνδυνος από τη διεύρυνση της σύγκρουσης και οι άμεσες επιπτώσεις

Η Μέση Ανατολή εισέρχεται ξανά σε τροχιά ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης και οι διεθνείς αγορές αντιδρούν όπως πάντα σε τέτοιες περιόδους: με νευρικότητα, αυξημένη μεταβλητότητα και έντονη αναζήτηση ασφαλών καταφυγίων.

Το ερώτημα που αρχίζει να κυριαρχεί δεν είναι απλώς αν οι τιμές του πετρελαίου θα αυξηθούν βραχυπρόθεσμα, αλλά αν βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα, ευρύτερη κρίση πετρελαίου με μακροοικονομικές συνέπειες.

Όπως εξηγεί ο Εμμανουήλ Δασκαλάκης, αναλυτής σε θέματα ασφάλειας, ενέργειας και κρίσεων, επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται στο ενδεχόμενο διαταραχής των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο. Από τη συγκεκριμένη περιοχή διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου.

Οποιαδήποτε σοβαρή στρατιωτική κλιμάκωση που θα επηρεάσει τα Στενά του Χορμούζ ή κρίσιμες υποδομές παραγωγής μπορεί να περιορίσει την προσφορά και να προκαλέσει απότομη εκτίναξη των τιμών. Οι αγορές, προεξοφλώντας τον κίνδυνο, έχουν ήδη αρχίσει να ενσωματώνουν ένα «γεωπολιτικό ασφάλιστρο» στην τιμή του αργού.

Διαβάστε επίσης: Φόβοι για εκτόξευση τιμών στα καύσιμα -Οδηγοί κάνουν ουρές στα πρατήρια

Μέχρι στιγμής, η άνοδος των τιμών αντανακλά κυρίως φόβο και όχι πραγματική διακοπή ροών. Όμως η ιστορία έχει δείξει ότι οι ενεργειακές κρίσεις δεν χρειάζονται απαραίτητα μακροχρόνιες ελλείψεις για να προκαλέσουν σοβαρούς κραδασμούς. Αρκεί η αβεβαιότητα. Εάν η σύγκρουση παραταθεί ή διευρυνθεί σε περιφερειακό επίπεδο, τότε η πιθανότητα το πετρέλαιο να κινηθεί προς τα 100 δολάρια το βαρέλι – ή και υψηλότερα – δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Τι θα συμβεί αν «εκτοξευτεί» η τιμή του πετρελαίου

Οι επιπτώσεις ενός τέτοιου σεναρίου θα ήταν άμεσες. Το κόστος καυσίμων θα μετακυλιστεί στις μεταφορές, στη βιομηχανία και τελικά στον καταναλωτή. Ο πληθωρισμός, που σε πολλές οικονομίες είχε αρχίσει να αποκλιμακώνεται, θα μπορούσε να επανέλθει δυναμικά. Αυτό θα περιόριζε τα περιθώρια των κεντρικών τραπεζών για μειώσεις επιτοκίων, καθυστερώντας την πολυαναμενόμενη νομισματική χαλάρωση.

Παράλληλα, οι χρηματιστηριακές αγορές δείχνουν σημάδια αυξημένης επιφυλακτικότητας. Οι επενδυτές μειώνουν την έκθεσή τους σε κλάδους με υψηλή ευαισθησία στο ενεργειακό κόστος και στρέφονται σε πιο αμυντικές επιλογές. Το δολάριο και ο χρυσός ενισχύονται, ενώ οι αγορές ομολόγων παρακολουθούν στενά τις πληθωριστικές προσδοκίες.

Διαβάστε επίσης: Live όλες οι εξελίξεις: Το Ισραήλ χτυπά την Χεζμπολάχ στον Λίβανο - Το Ιράν θα απαντήσει «με κάθε τίμημα»

Το κρίσιμο στοιχείο είναι η διάρκεια. Αν η ένταση εκτονωθεί σχετικά γρήγορα, η αγορά πιθανόν να απορροφήσει το σοκ χωρίς μακροχρόνιες συνέπειες. Αν όμως η κατάσταση εξελιχθεί σε παρατεταμένη σύγκρουση, τότε ο κίνδυνος μιας νέας ενεργειακής κρίσης με χαρακτηριστικά που θυμίζουν προηγούμενες ιστορικές περιόδους αναταραχής  γίνεται υπαρκτός.

Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται ήδη σε φάση εύθραυστης ισορροπίας. Ένα ισχυρό ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης επιβράδυνσης ή και ύφεσης σε ορισμένες περιοχές. Προς το παρόν δεν μιλάμε για βεβαιότητα κρίσης. Μιλάμε όμως για ένα ρίσκο που αυξάνεται μέρα με τη μέρα και οι αγορές το γνωρίζουν.

Ο  Εμμανουήλ Δασκαλάκης είναι Αξιωματικός του Πυροσβεστικού Σώματος,  Υποψήφιος Διδάκτορας της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων & παράλληλα Μεταπτυχιακός φοιτητής του ΔΠΜΣ ''Ενεργειακά Συστήματα'' του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου. Εισήλθε στη Σχολή Ανθυποπυραγών με κατατακτήριες εξετάσεις με πρώτο πτυχίο αυτό της Γεωλογίας (ΑΠΘ). Εχει δύο μεταπτυχιακούς τίτλους (MBA από το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας & MSc Διαχείρησης Καταστροφών & Κρίσεων από το ΕΚΠΑ). Επίσης απόφοιτος ΙΕΚ '«Στέλεχος Ασφαλείας Προσώπων και Υποδομών». Είναι επίσης αναλυτής σε θέματα ασφάλειας, ενέργειας και κρίσεων.
 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.