Μια γιορτή που μας αξίζει

200 χρόνια μπορεί να είναι πολλά. Μπορεί, από την άλλη, να είναι και λίγα. Σκεφτείτε, για παράδειγμα, ότι τα 200 χρόνια από την ελληνική Επανάσταση είναι μόλις τα μισά χρόνια από τη συνολική περίοδο της Τουρκοκρατίας. Κι όμως, τα 200 χρόνια που πέρασαν, ήταν άκρως περιπετειώδη. Δεν υπήρχε ένα ιστορικό συνεχές με τη γραμμική του έννοια, παρά αλλεπάλληλες καμπύλες, με τα πάνω και τα κάτω τους.

Από το Σύνταγμα του 1843 μετά τη Βαυαροκρατία, στη μεγέθυνση του εθνικού μας χώρου κατά τον 19ο αιώνα. Από την πτώχευση και την οδυνηρή ήττα του 1897, στην πολιτική μεταρρύθμιση και τη Μεγάλη Ιδέα. Από τον Εθνικό Διχασμό και την καταστροφή της Σμύρνης, στον Μεσοπόλεμο και στο έπος του ’40. Από την Εθνική Αντίσταση και την απελευθέρωση, στον Εμφύλιο και τις μετεμφυλιακές διώξεις. Από την πρόσδεση στο άρμα της Δύσης και την ανάπτυξη, στη Χούντα. Και από εκεί, στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας και στην είσοδο στην ΕΟΚ, έως τη φθορά και την πτώχευση. Και από την αποφυγή της εξόδου από την Ευρωζώνη στις νέες περιπέτειες και από εκεί στην αίσθηση κανονικότητας, μέχρι τον κορονοϊό.

Ήταν περιπετειώδη και συναρπαστικά αυτά τα 200 χρόνια. Αυτή είναι η Ελλάδα όμως. Πολυποίκιλη και αντιφατική. Φωτεινή και σκοτεινή. Ικανή για τα καλύτερα, αλλά και για τα χειρότερα. Κάπως έτσι διανύσαμε δύο αιώνες και θα διανύσουμε και άλλους τόσους. Δεν τα καταφέραμε και άσχημα, βεβαίως. Ο εθνικός μας χώρος μεγάλωσε, ακόμα και αν ορισμένες στιγμές φλερτάραμε με τη σμίκρυνση. Διαλέξαμε, όπως αποδείχθηκε, τις σωστές συμμαχίες, τη σωστή στιγμή. Ναι, φλερτάραμε και με το σκοτάδι. Τι θα γινόταν, αν ορισμένοι Έλληνες της διασποράς και ορισμένοι αντρειωμένοι της ενδοχώρας δεν θα τα έβαζαν με τα φουσάτα των Οθωμανών το ’21; Τι θα γινόταν, αν λίγα χρόνια μετά την πτώχευση του 1897 δεν αναδεικνυόταν ο Βενιζέλος; Τι θα γινόταν, αν στο μοίρασμα της Γιάλτας, η Ελλάς κατέληγε στο άρμα της Σοβιετικής Ένωσης; Και πώς θα ήταν τα πράγματα, αν ένας Καραμανλής δεν είχε εγγυηθεί την ενότητα της χώρας το ’74 και αν ένας Παπανδρέου δεν είχε δώσει φωνή σε στρώματα που για χρόνια έμεναν σιωπηλά;

Η σημερινή γιορτή μας αξίζει. Δυστυχώς, λαμβάνει χώρα σε μια θλιβερή συγκυρία. Οι συμπολίτες μας στα νοσοκομεία και στις ΜΕΘ δεν μπορούν να συναισθανθούν το μεγαλείο της στιγμής. Ούτε, ίσως, οι υγειονομικοί μας, τους οποίους πολλοί εξ ημών-και ο γραφών-πολλές φορές θεωρήσαμε δεδομένους, που δίνουν την ψυχή τους σε έναν αγώνα άνισο. Ο κορονοϊός, όμως, δεν ακυρώνει το μεγαλείο της στιγμής. Και το ότι δεν μπορούμε να βρεθούμε στο Σύνταγμα, δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να συναισθανθούμε τη στιγμή.

Η χώρα δεν είναι μια νότια επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Είναι ένα κράτος-μέλος της ΕΕ που μπορεί να αντικρίζει το μέλλον με μεγαλύτερη αισιοδοξία. Ένα κράτος με θεσμούς που αντέχουν, παρά τις αλλεπάλληλες δοκιμασίες. Μπορούμε να δούμε το παρελθόν μας ειλικρίνεια, πλέον, και να αντλήσουμε διδάγματα από τα λάθη μας. Αλλά μπορούμε και να αναγνωρίσουμε τις επιτυχίες μας, τις στιγμές που ήμασταν ο καλύτερος εαυτός μας.

Σήμερα αξίζει να έχουμε τις σημαίες ψηλά. Ίσως σε κάποιους δεν αρέσει, αλλά αυτό δεν χαλά τη γιορτή. Έχουμε την ανάγκη, μέσα στον ζόφο του κορονοϊού, να αισθανθούμε υπερήφανοι για κάτι. Και αυτό δεν είναι ούτε κιτς, ούτε υπερφίαλο. Ακόμα και αν το κάνουμε από τα σπίτια μας. Αντέξαμε, αντέχουμε και θα αντέχουμε. Και αυτή η περίεργη απροθυμία να τα παρατήσουμε είναι η κινητήριος δύναμη αυτού του περίεργου έθνους. Που προσπαθεί να μην επαναπαύεται στις δάφνες του παρελθόντος, αλλά να κοιτά, λίγο πιο θαρραλέα, προς το μέλλον. Προς τα επόμενα 200 χρόνια.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.