Μενού
  • Α-
  • Α+

Ρητές διαβεβαιώσεις ότι η επισιτιστική επάρκεια της χώρας μας είναι διασφαλισμένη παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία που «πάγωσε» τις εισαγωγές σημαντικών προϊόντων από το Κίεβο και τη Ρωσία, παράσχει μιλώντας στο Reader ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιώργος Γεωργαντάς. Αναλύει τα στοιχεία που προκύπτουν από την ανά πενθήμερο καταγραφή αποθεμάτων αγροτικών προϊόντων και τροφίμων, επισημαίνοντας ότι υπάρχει επάρκεια για μήνες ακόμα και χωρίς καμία εισαγωγή. Συγκεκριμένα για το ηλιέλαιο τα αποθέματα επαρκούν για τους επόμενους 5 μήνες, ενώ ήδη αξιοποιούνται εναλλακτικές αγορές από την Ε.Ε. και τρίτες χώρες. Αντίστοιχη είναι η εικόνα στα αποθέματα σε αραβόσιτο και κριθάρι, ενώ για το σκληρό σιτάρι υπάρχει υπερεπάρκεια καθώς κάνουμε εξαγωγές κυρίως στην Ιταλία. Κανένα πρόβλημα δεν παρατηρείται και στις ζωοτροφές όπου τα αποθέματα κινούνται στις 602.000 τόνους με ετήσιες ανάγκες 1,1 εκατομμυρίων τόνων, καθώς και στα λιπάσματα.

Ο κ. Γεωργαντάς αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης αγροτών και κτηνοτρόφων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και της ακρίβειας, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση αναπροσαρμόζει συνεχώς την πολιτική της ανάλογα με τις εξελίξεις, ενώ δεν αποκλείει τη μείωση ΦΠΑ σε συγκεκριμένα τρόφιμα ευρείας κατανάλωσης εφόσον κριθεί αναγκαίο αλλά πάντα με γνώμονα τις αντοχές των δημόσιων οικονομικών. 

Παράλληλα, διαμηνύει ότι οι έλεγχοι στην αγορά θα συνεχιστούν με εξίσου εντατικό ρυθμό, προειδοποιώντας όποιον σκεφτεί να κερδοσκοπήσει σε βάρος καταναλωτών και παραγωγών ότι η πολιτεία θα επιδείξει μηδενική ανοχή και θα πέσουν βάσει νόμου βαριές «καμπάνες» σε συνδυασμό με την κοινοποίηση της επωνυμίας της επιχείρησης. 

Ποια συμπεράσματα προκύπτουν από τους ελέγχους στην αγορά την περίοδο του Πάσχα;

Καθ’ όλο το διάστημα των εορτών έγιναν εντατικοί έλεγχοι στην αγορά. Όπως θα διαπιστώσατε κι εσείς οι τιμές μπορεί να ήταν αυξημένες σε σχέση με πέρυσι που ούτε ενεργειακή κρίση υπήρχε ούτε πόλεμος, αλλά οι Κασσάνδρες διαψεύσθηκαν και οι τιμές κινήθηκαν σε λογικά επίπεδα. Η τακτική των ελέγχων θα συνεχισθεί και μετά την εορταστική περίοδο, γιατί πιστεύουμε ότι οι αρμόδιες αρχές έχουν χρέος να ασκούν συνεχείς ελέγχους για την προστασία και των ελληνικών προϊόντων αλλά και για την προστασία παραγωγών και καταναλωτών. Όσον αφορά στην αισχροκέρδεια, όχι μόνο καταδικάζουμε ως ανήθικες τέτοιες πρακτικές, αλλά νομοθετήσαμε αυστηρές ποινές και τη δυνατότητα κοινοποίησης των ονομάτων όσων κερδοσκοπούν γιατί οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν ποιοι, σε καιρό κρίσης, αντί να στέκονται στο πλευρό τους, προσπαθούν να κερδοσκοπήσουν εκμεταλλευόμενοι τις ανάγκες τους. 

Τι καταδεικνύει ως προς την επάρκεια της χώρας μας σε αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα η καταγραφή των αποθεμάτων; Υπάρχει ανταπόκριση από τις επιχειρήσεις ή παρατηρούνται φαινόμενα άρνησης;

Ένα από τα μέτρα που λάβαμε σε συνεργασία με το υπουργείο Ανάπτυξης, είναι η υποχρεωτικότητα στη δήλωση καταγραφής των αποθεμάτων. Όποιος έχει υποχρέωση να δηλώσει τα αποθέματά του και δεν το πράττει κάθε πενθήμερο, βρίσκεται αντιμέτωπος με αυστηρές ποινές. Μέχρι στιγμής υπάρχει ανταπόκριση και δεν έχουν παρατηρηθεί ουσιαστικές παρατυπίες που να οδηγούν σε κερδοσκοπικές πρακτικές. Όσον αφορά στα αποθέματα, για μια ακόμη φορά θέλω να διαβεβαιώσω τους καταναλωτές ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος ανησυχίας. 

Στο ηλιέλαιο που υπήρξε μια τεχνητή «κρίση», παρατηρήθηκε τις πρώτες ημέρες του πολέμου λόγω της αυξημένης ζήτησης από την πλευρά των επιχειρηματιών εστίασης. Ωστόσο και καμία εισαγωγή να μη κάναμε, τα αποθέματά μας επαρκούν για τους επόμενους πέντε μήνες. Αντίστοιχα για το μαλακό σιτάρι τα αποθέματα που υπάρχουν φθάνουν στο εξάμηνο ακόμα κι αν δεν κάναμε άλλες εισαγωγές. Το δεδομένο αυτό, σε συνδυασμό με την αδιατάρακτη ροή των εισαγωγών πολυσυλλεκτικά και από διαφορετικές γεωγραφικές πηγές (γίνονται ήδη εισαγωγές και από χώρες της ΕΕ και από τρίτες χώρες προκειμένου αναπληρωθεί το ποσοστό εισαγωγών από Ρωσία και Ουκρανία), ενισχύει την ανάλυση για επισιτιστική επάρκεια. 

Η καταγραφή των αποθεμάτων στον αραβόσιτο, τόσο για ανθρώπινη κατανάλωση όσο και για ζωοτροφή, επίσης κινείται ανάλογα, ενώ σε συνδυασμό με την απρόσκοπτη ροή εισαγωγών από Βουλγαρία και Ρουμανία, συνηγορούν σε πρόβλεψη σταδιακής αποκλιμάκωσης των τιμών. Ανάλογα κινούμαστε και σε άλλα προϊόντα όπως το κριθάρι, ενώ για το σκληρό σιτάρι υπάρχει υπερεπάρκεια καθώς κάνουμε και εξαγωγές, κυρίως στην Ιταλία.  

Γενικά σε ό,τι αφορά στις ζωοτροφές έχουν καταγραφεί 602,5 χιλιάδες τόνοι ως αποθεματικά των επιχειρήσεων και συνεταιρισμών ή συλλογικών και ατομικών αποθηκευτικών πρωτοβουλιών. Εισάγουμε σύμφωνα με τα στοιχεία του 2021 ετησίως 1,1 εκατ. τόνους, από περίπου 60 διαφορετικές χώρες, ενώ σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών Ζωοτροφών η ετήσια εγχώρια παραγωγή είναι 1 εκατ. τόνοι. Συνεπώς, τα στοιχεία καταγραφής συνηγορούν σε απόλυτη επάρκεια αποθεμάτων.

Τέλος σε ό,τι αφορά στα λιπάσματα σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Συνδέσμου Παραγωγών και Εμπόρων Λιπασμάτων, οι ετήσιες ανάγκες της χώρας βάσει των στοιχείων της καλλιεργητικής περιόδου 2020/2021 ανέρχονται στο σύνολο των 982.257 τόνων. Με δεδομένη τη διακίνηση και κατανάλωση του 70% των λιπασμάτων στο πρώτο τετράμηνο του έτους, η καταγραφή τώρα στη βάση δεδομένων 373,4 χιλιάδων τόνων αποθεμάτων, αποδεικνύει τη σαφή επάρκεια εισροών. 

Εξετάζει το Υπουργείο νέα μέτρα ενίσχυσης αγροτών και κτηνοτρόφων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και των ανατιμήσεων σε λιπάσματα και ζωοτροφές;

Από την πρώτη στιγμή, θα έλεγα και πριν ακόμα γίνει αντιληπτή ευρέως η κρίση, από τον Σεπτέμβριο, η κυβέρνηση άρχισε να παρέχει στήριξη στους παραγωγούς. Μέχρι σήμερα περισσότερα από 230 εκατ. ευρώ έχουν διατεθεί αποκλειστικά, στοχευμένα, για τη στήριξη των παραγωγών, οι οποίοι ωφελούνται και από τα μέτρα στήριξης του γενικού πληθυσμού, τα οποία ξεπερνούν τα 4 δις ευρώ. Ήδη την εβδομάδα πριν από το Πάσχα ξεκίνησε η καταβολή ενισχύσεων 50 εκατ. ευρώ και στους κτηνοτρόφους. Παράλληλα καταφέραμε να ενεργοποιήσουμε το Ταμείο Κρίσεων της ΕΕ για τη στήριξη των αγροτών μας. Βλέπετε ότι μήνα με το μήνα, ανάλογα με την πορεία της κρίσης, αναπροσαρμόζουμε την πολιτική μας και ενισχύουμε με νέα μέτρα τους παραγωγούς. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι και θα συνεχίσει να είναι στο πλευρό των γεωργών, των κτηνοτρόφων, των αλιέων. Η απρόσκοπτη συνέχιση της παραγωγής και η διάθεση προϊόντων στους πολίτες σε τιμές προσιτές, αποτελούν στοιχεία διατήρησης και ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής και αυτό η κυβέρνηση δεν το παραβλέπει. 

Πού βρισκόμαστε σχετικά με την αύξηση της παραγωγής ηλίανθου στην Ελλάδα για την αντίστοιχη αύξηση της παραγωγής ηλιελαίου; Υπήρξε θετική ανταπόκριση στις συναντήσεις σας με τους αγρότες στον Έβρο για την αξιοποίηση της γης υπό αγρανάπαυση;

Η πρόθεση των καλλιεργητών ηλιάνθου για αύξηση της παραγωγής τους, όπως αυτή έχει εκφραστεί και κατά την πρόσφατη επίσκεψή μου στον Έβρο, είναι δεδομένη. Αναμένουμε την υλοποίηση αυτής της πρόθεσης. Σαφώς, γενικότερα, στην αύξηση της παραγωγής, όχι μόνο στον ηλίανθο, αναμένεται να συμβάλλει και η αξιοποίηση της γης που είχε δηλωθεί για αγρανάπαυση και πρασίνισμα, καθώς οι αγρότες μπορούν να την καλλιεργήσουν χωρίς να απωλέσουν τα ωφελήματα των συγκεκριμένων προγραμμάτων στα οποία έχουν ενταχθεί. Επίσης, σε αύξηση της παραγωγής, αναμένεται να συμβάλει και το γεγονός ότι τόσο το μαλακό σιτάρι όσο και ο αραβόσιτος, εντάσσονται στις συνδεδεμένες ενισχύσεις. 

Αυτή τη στιγμή έχουν διακοπεί πλήρως οι εισαγωγές μας από Ουκρανία και Ρωσία; Και από ποιες αγορές αντικαταστάθηκαν;

Σε ό,τι αφορά τις εισαγωγές από Ρωσία ταυτιζόμαστε απόλυτα με τις αποφάσεις της Διεθνούς Κοινότητας και της ΕΕ. Εισαγωγές από την Ουκρανία πρακτικά είναι αδύνατες, λόγω του πολέμου. Οι εισαγωγές σε μαλακό σιτάρι από τις δύο αυτές χώρες αντιπροσώπευαν περίπου το 40% των αναγκών της χώρας μας. Το ποσοστό αυτό έχει ήδη αντικατασταθεί από εισαγωγές από χώρες όπως η Βουλγαρία η οποία είναι ούτως ή άλλως ο μεγαλύτερος προμηθευτής μας, Ρουμανία, Ουγγαρία, Γερμανία και Γαλλία, όσον αφορά τις χώρες της ΕΕ και τον Καναδά, όσον αφορά χώρες εκτός ΕΕ. Αντίστοιχα ισχύει και για τον αραβόσιτο, για τον οποίο, εκτός ΕΕ, γίνεται εισαγωγή και από Αργεντινή.

Η κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα νέο εθνικό σχέδιο για τη μείωση των τιμών της ενέργειας. Ποια είναι η βασική φιλοσοφία του και ποιο το εύρος του; 

Η κυβέρνηση έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις στην ΕΕ και ζητεί το πρόβλημα να αντιμετωπισθεί ενιαία από την Ένωση. Αν αυτό δεν συμβεί- και θα το ξέρουμε εντός των επομένων ημερών- η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα αναπτύξει εθνικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της κρίσης στον τομέα της ενέργειας, το οποίο θα εκπονηθεί από το αρμόδιο υπουργείο.

Παραμένει στο τραπέζι της κυβέρνησης ως μέτρο η μείωση του ΦΠΑ σε συγκεκριμένα τρόφιμα ευρείας κατανάλωσης;

Η ένταση και η διάρκεια της κρίσης είναι η μία παράμετρος για τη λήψη νέων μέτρων προς αυτήν την κατεύθυνση. Σας θυμίζω ότι ήδη έχουμε μειώσει στο 6% τον ΦΠΑ σε ζωοτροφές και λιπάσματα, για να αναφερθώ σε μέτρα που έχει λάβει το ΥπΑΑΤ. Η άλλη παράμετρος είναι η αντοχή των δημοσίων οικονομικών. Για το μόνο που μπορώ να σας διαβεβαιώσω είναι ότι τα αρμόδια υπουργεία και στο σύνολό της η κυβέρνηση, θα λάβουν κάθε μέτρο που είναι δυνατόν να ληφθεί για την άμβλυνση των επιπτώσεων της κρίσης στους πολίτες. 

Σε ποιους άξονες πρέπει να κινηθούν Ελλάδα και Ε.Ε. για τη διασφάλιση της αγοράς προϊόντων αγροτικής παραγωγής, που έχει πληγεί εξαιτίας της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία;

Η ενίσχυση της παραγωγής και η διευκόλυνση των εισαγωγών από τρίτες χώρες είναι η βάση της πολιτικής που πρέπει να κινηθούμε. Ο πρωτογενής τομέας έχει δυνατότητες αύξησης της παραγωγής ώστε να ενισχυθεί η επάρκεια προϊόντων στην ΕΕ. Για την Ελλάδα αλλά και για το σύνολο της ΕΕ η ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα είναι ζήτημα πρωταρχικό, καθώς συνδέεται άμεσα με την διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.