Ξέρετε γιατί η Έρση Σωτηροπούλου είναι πολύ καλή συγγραφέας; Γιατί κάνει ζιγκ ζαγκ ανάμεσα στις νεραντζιές! Ναι, αυτό ακριβώς επιτυγχάνει με τον τρόπο που γράφει και με τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τους μύθους της ζωής και των ζωών μας. Το λογοτεχνικό δημιούργημα που παραδίδει δεν είναι μόνο το σήκωμα του πέπλου της πραγματικότητας. Είναι και η ύφανση του δικού της πέπλου που προστατεύει και φωτίζει την ίδια στιγμή την κρυμμένη, αγνοημένη, παραγκωνισμένη, αλήθεια που όλοι έχουμε μέσα μας. Και αυτό περνά από τη φαντασία στην ιδέα, το πυρηνικό ερέθισμα, και από κει στη «διαφορετική» ματιά. Με τη Σωτηροπούλου όμως τίποτα δεν διαφέρει και τίποτα δεν είναι ίδιο, μια βαρετή επανάληψη.
Και σαν τις νεραντζιές που στέκουν όρθιες μέσα στο νέφος και τα τσιμέντα της πόλης, έτσι ζει και πράττει ο άνθρωπος του σήμερα, της υπερκατανάλωσης της στιγμής και της εσωτερικής φθοράς που διαλύει από μέσα τον κορμό του. Η Σωτηροπούλου εντοπίζει το κτήνος μέσα μας και το τιθασεύει με μια γραφή άθραυστος καθρέφτης. Μας δείχνει όπως είμαστε, δίχως φόβος και πάθος: ταπεινοί, πεινασμένοι και την ίδια στιγμή αμετανόητα επηρμένοι, ξεχασμένοι. Η Σωτηροπούλου μας απογυμνώνει και μας λέει ότι δεν έχει σημασία το στέμμα που φόρας, αλλά τα ρούχα που ράβεις και αγαπάς. Κυρίες και κύριοι, διαβάζουμε ξανά το «Δαμάζοντας το κτήνος» (Εκδόσεις Πατάκη).
Όλα άλλαξαν και όλα ίδια έμειναν
Το βιβλίο εκδόθηκε το 2003 από τις εκδόσεις «Κέδρος». Τώρα το συναντάμε ξανά και επιβεβαιώνουμε όλα άλλαξαν και όλα ίδια έμειναν στην ελληνική κοινωνία. Λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 και η χώρα είναι στην κορυφή της επίπλαστης ευδαιμονίας. Ο γκρεμός είναι η επόμενη οδός, αλλά κανείς δεν το βλέπει ή κάνει πως δεν το βλέπει. Και ενώ σχεδόν όλοι τότε -υπήρχαν και λίγες εξαιρέσεις- βηματίζαμε αγέρωχοι, ευθυτενείς, όμορφοι και δυνατοί, δεν καταλαβαίναμε ότι το βήμα ήταν γυάλινο, η κορμοστασιά κούφια εσωτερικά, η ομορφιά τεχνητή, θνησιγενής και η δύναμη χάρτινη και δανεική.
Σε αυτό το ξεκάθαρο πλαίσιο, με τις αντιφάσεις να ορίζουν τη συμπεριφορά του κοινωνικού σώματος, τοποθετείται η δράση του μυθιστορήματος. Και η Σωτηροπούλου αρπάζει το νήμα της σκληρής, δίχως φίλτρα, πολιτικής, οικογενειακής, κοινωνικής και έμμεσα οικονομικής πραγματικότητας της εποχής (2003) και το ενώνει με αυτό του κρατάει ο πρώτος μας εαυτός, αυτός που ήθελε τα αθώα, τα αγνά, τα αυθεντικά. Και με το όνειρο, τα εσωτερικά λόγια, μονολόγους και τους συνεχείς απολογισμούς φέρνει σε αντιπαράθεση το σήμερα που τρέχει και το χθες που στέκεται και περιμένει. Με αυτόν τον τρόπο η ιστορία της αποκτά βάθος πεδίου και οι χαρακτήρες λαμβάνουν την ευκαιρία να «σπάσουν» τους περιορισμούς του χαρτιού και της τυπικής ιστορίας.
Απλή ιστορία με την αλήθεια της ύπαρξης μέσα της
Η ιστορία είναι απλή και με όλη την αλήθεια της ύπαρξης μέσα της. Ο Άρης, πρώην επαναστάτης, 50 ετών, σύμβουλος υπουργού, βρίσκεται σε μεταχμιακή φάση της ζωής του. Θα καταφέρει να κάνει μεγάλη καριέρα στην αστική πολιτική; Θα μπορέσει να αποφασίσει αν θα μείνει με την οικογένειά του ή με τη νεαρή ερωμένη του; Θα καταφέρει να πλησιάσει ουσιαστικό τον παραμελημένο γιο του; Θα μπορέσει να καταλάβει την εποχή του που ευνοεί την απάτη, το ρουσφέτι και που παίρνει μέρος στη συναλλαγή; Θα μπορέσει να δώσει απαντήσεις για τη μοναξιά και την τρέλα της μητέρας του και για το θολό παρελθόν του πατέρα του; Θα μπορέσει, τελικά, να κάνει αυτό που πραγματικά θέλει; Θα μάθει ποιος είναι αυτός ο νεαρός με τον σκούφο και το λευκό αμάξι που τον παρενοχλεί; Θα ολοκληρώσει το ποίημα που κάπως θα εξηγήσει την πενηντάχρονη ζωή του;
Η Σωτηροπούλου αντιμετωπίζει τα προηγούμενα ερωτήματα με τον εξής τρόπο: «διαλύει» τον ήρωα της, τον Άρη, παίρνει τα κομμάτια του και ακολουθεί τις αχαρτογράφητες πορείες τους. Η ανικανοποίητη εσωτερική ανάγκη, η αντιπαράθεση με το άγριο παρόν και το παραπλανητικό ιλουστρασιόν περιτύλιγμα μιας Ελλάδας που βούλιαζε και δεν τον συνειδητοποιούσε. Οι θραυσματικοί αντικατοπτρισμοί του εσωτερικού προσωπικού κόσμου να ενώνονται με το συλλογικό και το ατομικό ασυνείδητο με αυτό του συνόλου. Η γραφή της Σωτηροπούλου κινείται από μέσα προς τα έξω και με την ακρίβεια χειρουργού. Πρώτα «βλέπει» τα λάθη, τα αγνοημένα τοπία μας και μετά βάζει την πένα στο χαρτί. Και όπως σαρώνει το βλέμμα της, έτσι σαρώνει και η γραφή της. Το «Δαμάζοντας το κτήνος» είναι υπαρξιακό, κοινωνικό, πολιτικό μυθιστόρημα που δεν χαρίζεται σε κανέναν και σε τίποτα. Η ρεαλιστική, λυρική, ονειρική γραφή (φελινική οπτική) γεμίζει την καλά σχεδιασμένη ιστορία που μας αγγίζει με την αδυσώπητη ευγένειά της.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
