Ρωτήσαμε το ChatGPT ποιους άλλους μεγάλους Έλληνες να κάνει ταινία ο Σμαραγδής - «Επικίνδυνη επιλογή ο Παπανδρέου»

Είναι καλή ταινία ή όχι ο «Καποδίστριας»; Αξίζει ο Γιάννης Σμαραγδής τον ντόρο που γίνεται γύρω από το όνομά του; Κάνει ταινίες ή «αγιογραφίες»; Προφανώς αυτά τα ερωτήματα δεν πρόκειται να απαντηθούν. Ο καθένας έχει τη δική του άποψη και το καλύτερο θα ήταν όποιος θέλει να έχει τη δική του, να επισκεφθεί έναν κινηματογράφο και να παρακολουθήσει την ταινία.

Ο «Καποδίστριας» σαρώνει στα εισιτήρια, αλλά όπως συνέβη και σε παλιότερες δουλειές του συγκεκριμένου σκηνοθέτη, όπως για τον Βαρβάκη, τον Καζαντζάκη ή τον Καβάφη, οι θεατές χωρίζονται σε δύο στρατόπεδα. Εμείς αποφασίσαμε να... ρίξουμε λίγο παραπάνω λάδι στη φωτιά. Ρωτήσαμε το ChatGPT ποιους άλλους μεγάλους Έλληνες να κάνει ταινία ο Σμαραγδής και οι απαντήσεις που λάβαμε είναι σίγουρα... προβοκατόρικες.

Διαβάστε ακόμη: Πριν τον Καποδίστρια: Βάζουμε στη σειρά τις γνωστότερες ελληνικές ιστορικές ταινίες

Και για να προλάβουμε τον χαμό που έγινε στα social media, ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν βρισκόταν στις βασικές επιλογές που μας πρότεινε το ChatGPT. Μάλιστα το χαρακτήρισε ως «εξαιρετικά "επικίνδυνη" επιλογή» εξηγώντας πως «Οποιαδήποτε αγιογραφία θα ξεσήκωνε πολιτική θύελλα, ειδικά λόγω της ακόμη ζωντανής μνήμης».

ChatGPT: Ποιους άλλους μεγάλους Έλληνες να κάνει ταινία ο Σμαραγδής 

Παραθέτουμε αυτούσια την απάντηση που λάβαμε στο παραπάνω ερώτημα. «Ο συγκεκριμένος σκηνοθέτης δεν προσεγγίζει τα ιστορικά πρόσωπα με ψυχρή βιογραφική ή αποστασιοποιημένη ματιά, αλλά με έντονα ιδεολογικό, εθνοκεντρικό και συχνά αγιογραφικό φίλτρο. Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί -διαχρονικά- αντιδράσεις.

Με βάση αυτό το πλαίσιο, υπάρχουν αρκετές προσωπικότητες που, αν γίνονταν ταινίες από τον Σμαραγδή, θα προκαλούσαν παρόμοιες (ή και εντονότερες) συζητήσεις» σημειώθηκε.

Ιωάννης Μεταξάς

Μια πιθανή ταινία για τον Μεταξά θα άνοιγε αμέσως μέτωπο. Από τη μία, ο «ηγέτης του ΟΧΙ»· από την άλλη, ο δικτάτορας της 4ης Αυγούστου. Ο τρόπος με τον οποίο ο Σμαραγδής τείνει να εξιδανικεύει ιστορικά πρόσωπα θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε κατηγορίες περί αποσιώπησης του αυταρχισμού, της λογοκρισίας και των διώξεων.

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Παρότι εθνικός ήρωας, ο Κολοκοτρώνης είναι εξαιρετικά σύνθετη φυσιογνωμία: εμφύλιες συγκρούσεις, φυλακίσεις, πολιτικές ίντριγκες. Μια «σμαραγδική» ανάγνωση θα κινδύνευε να αγνοήσει τις σκοτεινές πτυχές, προκαλώντας αντιδράσεις από ιστορικούς και μέρος του κοινού.

Ελευθέριος Βενιζέλος

Ίσως το πιο διχαστικό πρόσωπο της νεότερης Ελλάδας. Ο Βενιζέλος δεν είναι απλώς εθνάρχης, αλλά και κεντρική φιγούρα του Εθνικού Διχασμού. Οποιαδήποτε απόπειρα μονοδιάστατης ηρωοποίησης (ή, αντίθετα, έμμεσης δαιμονοποίησης των αντιπάλων του) θα αναζωπύρωνε πολιτικές και ιστορικές αντιπαραθέσεις.

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Εδώ οι αντιδράσεις δεν θα ήταν τόσο πολιτικές όσο ιδεολογικές. Ο Παπαδιαμάντης ήταν βαθιά θρησκευόμενος, ασκητικός, αλλά και κοινωνικά οξυδερκής. Μια έμφαση αποκλειστικά στον «άγιο των ελληνικών γραμμάτων» θα προκαλούσε κριτική για εξωραϊσμό και απλοποίηση μιας ιδιαίτερα σύνθετης προσωπικότητας.

Μακρυγιάννης

Ο Μακρυγιάννης, με την έντονη θρησκευτικότητα, τον πατριωτισμό αλλά και τις αντιφάσεις του, ταιριάζει απόλυτα στο σύμπαν του Σμαραγδή. Ακριβώς γι’ αυτό, μια τέτοια ταινία θα προκαλούσε έντονες αντιδράσεις για το αν προβάλλεται ένας «λαϊκός άγιος» ή ένας βαθιά τραυματισμένος και συγκρουσιακός άνθρωπος της εποχής του.

Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄

Μια κινηματογραφική προσέγγιση του Μακαρίου από τον Σμαραγδή θα άνοιγε τεράστια συζήτηση γύρω από την Κύπρο, την Ένωση, το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή. Ο κίνδυνος ιδεολογικής μονομέρειας θα προκαλούσε αντιδράσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο.

Οι έντονες αντιδράσεις στις ταινίες του Γιάννη Σμαραγδή δεν οφείλονται τόσο στα πρόσωπα που επιλέγει, όσο στον τρόπο με τον οποίο τα αφηγείται: ως φορείς μιας «μεγάλης εθνικής αφήγησης». Όσο πιο σύνθετη, διχαστική ή πολιτικά φορτισμένη είναι η προσωπικότητα, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η σύγκρουση ανάμεσα στην καλλιτεχνική πρόθεση και την ιστορική πολυπλοκότητα.

Τα πρόσωπα που... δεν μπορούν να γίνουν ταινία

Παράλληλα έκανε προτάσεις και από τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας, αναλύοντας και τα δεδομένα. Εμείς θα αναφέρουμε τα ονόματα, αλλά και τον λόγο που θα προκαλούσαν αντιδράσεις...

• Κωνσταντίνος Καραμανλής: Μια εξιδανικευμένη απεικόνιση θα κατηγορούνταν για ιστορική αποστείρωση και αποσιώπηση κρίσιμων ευθυνών.
• Ανδρέας Παπανδρέου: Οποιαδήποτε αγιογραφία θα ξεσήκωνε πολιτική θύελλα, ειδικά λόγω της ακόμη ζωντανής μνήμης.

• Άρης Βελουχιώτης: Μια ταινία από τον Σμαραγδή, δεδομένου του ιδεολογικού του πλαισίου, θα θεωρούνταν είτε προσβολή είτε ακραία παραχάραξη της Ιστορίας.
• Νίκος Ζαχαριάδης: Η αφήγησή του χωρίς ιστορική απόσταση θα προκαλούσε αντιδράσεις σε Ελλάδα και Αριστερά.
• Παΐσιος ο Αγιορείτης: Οι αντιδράσεις θα ήταν περισσότερο πολιτισμικές και ιδεολογικές.
• Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος: Μια εξιδανικευμένη προσέγγιση θα προκαλούσε έντονες αντιδράσεις στον δημόσιο λόγο.
• Γιώργος Σεφέρης: Ο κίνδυνος να μετατραπεί σε «εθνικό σύμβολο» και όχι σε πολύπλοκο διανοούμενο.
• Μάνος Χατζιδάκις: Μια ταινία που θα τον ενέτασσε σε «εθνική αφήγηση» θα ερχόταν σε πλήρη σύγκρουση με το ίδιο του το έργο.
• Αλέξανδρος Ωνάσης (όχι ο Αριστοτέλης): Δεν ταιριάζει στο μοντέλο «εθνικής ανύψωσης», αλλά μια τέτοια απόπειρα θα προκαλούσε αντιδράσεις για συναισθηματικό εξωραϊσμό.
• Δημήτρης Κουφοντίνας: Θα προκαλούσε πολιτικό σεισμό και θα άνοιγε τεράστια συζήτηση για τη βία, τη μνήμη και την αφήγηση

Οι αντιδράσεις δεν προκύπτουν επειδή «δεν πρέπει να γίνονται ταινίες για αυτά τα πρόσωπα», αλλά επειδή ο Σμαραγδής επιχειρεί να μετατρέψει την Ιστορία σε εθνικό μύθο. Όσο πιο πρόσφατο, διχαστικό ή αντιφατικό είναι το πρόσωπο, τόσο πιο εκρηκτικό γίνεται το αποτέλεσμα.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.