Μενού
poe
Η περίφημη φωτογραφία με τον «Poe Toaster» |  Life/Wikipedia
  • Α-
  • Α+

Μυστήριο. Αυτή είναι η λέξη που ταιριάζει απόλυτα στον Έντγκαρ Άλαν Πόε. Μυστήριο η ζωή του. Μυστήριο ο θάνατός του. Μυστήριο και μετά τον θάνατό του. Ο «άρχοντας του μακάβριου», είναι ο πρωτοπόρος των ιστοριών μυστηρίου. Είναι αυτός που δημιούργησε την αστυνομική λογοτεχνία και έδωσε άλλη διάσταση στον όρο «ψυχολογικό θρίλερ». Αυτά όσο ζούσε. Όταν πέθανε ένα άλλο μυστήριο «γεννήθηκε». Αυτό του μαυροφορεμένου άνδρα που κάθε χρόνο, τέτοια ημέρα, πηγαίνει στον τάφο του ποιητή και κάνει την θρυλική «πρόποση στον Πόε».

Ο «άρχοντας του μακάβριου»

Ο Έντγκαρ Πόε γεννήθηκε μια ημέρα σαν σήμερα, το 1809. Οι γονείς του ήταν ηθοποιοί. Ο ιρλανδικής καταγωγής Ντέιβιντ Πόε και η αγγλίδα Ελίζαμπεθ Χόπκινς. Ο Έντγκαρ δεν έζησε ποτέ τη ζεστασία της οικογένειας και αυτό γιατί το 1810 ο πατέρας του έφυγε από το σπίτι, ενώ την επόμενη χρονιά η μητέρα του πέθανε. Ο μόλις δυο ετών Έντγκαρ ορφανός από γονείς, μεγάλωσε με την οικογένεια του Τζόν Άλαν, ενός εμπόρου της Βοστώνης. Έτσι ο Έντγκαρ Πόε έγινε Έντγκαρ Άλαν Πόε.

Ο νεαρός Πόε ήταν μια... ιδιαίτερη περίπτωση. Οι θετοί γονείς του τον έστειλαν στη Αγγλία για να σπουδάσει κλασικές σπουδές. Όταν επέστρεψε στις ΗΠΑ συνέχισε τις σπουδές του αλλά τα προβλήματα που είχε με τον τζόγο ανάγκασαν τον θετό του πατέρα να του κόψει τις σπουδές και να του ζητήσει να γυρίσει πίσω στο σπίτι.

Με τη βοήθεια του θετού πατέρα του μπήκε στη Στρατιωτική Ακαδημία του Γουέστ Πόιντ (η σχολή από την οποία βγαίνουν οι ανώτατοι αξιωματικοί του στρατού των ΗΠΑ) αλλά δεν του άρεσε και έκανε ότι μπορούσε για να αποβληθεί. Και τελικά τα κατάφερε. Λίγο πριν και λίγο μετά από εκείνη την περίοδο ο Πόε άρχισε να γράφει. Η καριέρα του στα γράμματα, ωστόσο, ξεκίνησε όταν έγινε γνωστός σαν κριτικός. Το 1836 παντρεύτηκε την ηλικίας 13 ετών ξαδέλφη του Βιρτζίνια Κλεμ και απέκτησε το μεγάλο πρόβλημα με το αλκοόλ. Τα δημόσια μεθύσια που έκανε έχουν γραφτεί στην ιστορία. Δυο χρόνια μετά, πάντως, το μοναδικό ολοκληρωμένο μυθιστόρημά του με τίτλο «Η αφήγηση τού Άρθουρ Γκόρντον Πιμ».

Ο Έντγκαρ Άλαν Πόε ήταν πολυγραφότατος. Υπήρξε φανατικός θαυμαστής του αρχαιοελληνικού πνεύματος και ονειρευόταν να ταξιδέψει στην Ελλάδα. Σε κάθε κείμενό του υπήρχε κάποια αναφορά ή κάποια ελληνική λέξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η ιστορία επιστημονικής φαντασίας με τίτλο «Mellonta tauta» αλλά και η διάλεξή του με τίτλο «Εύρηκα» («Eureka») . Έγινε διάσημος, όμως, όταν η New York Mirror, στο φύλλο της 29ης Ιανουαρίου 1845, δημοσίευσε το εμβληματικό έργο του, «Το κοράκι» («The Raven»).

Τον Ιανουάριο του 1847 πέθανε η σύζυγός του από φυματίωση σε ηλικία 25 ετών και η ζωή του πήρε την κάτω βόλτα. «Βυθισμένος» στο αλκοόλ προσπάθησε να ξαναφτιάξει τη ζωή του αλλά απέτυχε. Αρραβωνιάστηκε μια παλιά του φίλη αλλά μαζί έζησαν μόλις ένα καλοκαίρι. Ενώ υποτίθεται πως είχε κόψει το ποτό και είχε κάνει αποτοξίνωση και πλέον ήταν καθαρός, στις 3 Οκτωβρίου 1849 βρέθηκε μεθυσμένος και σε οικτρή κατάσταση καταμεσής του δρόμου και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο. Λέγεται πως οι τελευταίοι που τον είδαν ζωντανό έλεγαν πως ο Πόε έτρεμε ολόκληρος και παραληρούσε λέγοντας ασυναρτησίες. Στις 5 το πρωί της 7ης Οκτωβρίου 1849 άφησε την τελευταία του πνοή. Κανείς ποτέ δεν θα μάθει γιατί αυτό το μεθύσι ήταν «φονικό». Τα ιατρικά έγγραφα και το πιστοποιητικό θανάτου του χάθηκαν μυστηριωδώς με αποτέλεσμα να υπάρξουν δεκάδες εικασίες και θεωρίες συνωμοσίας. Εγκεφαλική συμφόρηση, χολέρα, ναρκωτικά, καρδιοπάθεια, λύσσα, φυματίωση έως και αυτοκτονία. Απ' όλα έχει ο μπαξές! Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε βιαστικά και με ελάχιστα άτομα, αφού δεν υπήρξε κανονική ανακοίνωση του δυσάρεστου γεγονότος

«Πρόποση στον Πόε»

To 1949, τη χρονιά δηλαδή που συμπληρώθηκαν 100 χρόνια, από το θάνατό του, έγινε κάτι περίεργο. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 19ης Ιανουαρίου, ένας μυστηριώδης άντρας, ντυμένος στα μαύρα και με καλυμμένο το πρόσωπό του, επισκέφθηκε τον τάφο του Πόε στο κοιμητήριο Westminster Hall  της Βαλτιμόρης. Ο άνδρας γονάτισε μπροστά από τον τάφο του Πόε. Άνοιξε ένα μπουκάλι κονιάκ, ήπιε το μισό, άφησε το άλλο μισό και δίπλα του τρία κόκκινα τριαντάφυλλα και έφυγε!

Πιθανότατα κανείς δε θα είχε ασχοληθεί με τον μυστηριώδη προσκυνητή αν το ίδιο ακριβώς... τελετουργικό δεν το είχε επαναλάβει και την επόμενη χρονιά. Και την επόμενη. Και την επόμενη! Ο άγνωστος άνδρας έκανε ακριβώς το ίδιο επί δεκαετίες. Κανείς δεν τον ενοχλούσε. Κανείς δεν ήθελε να χαλάσει το μυστήριο. Οι δεκάδες περίεργοι, που παρακολουθούν από απόσταση το δρώμενο, φροντίζουν να μη διαταράξουν τη μυσταγωγία. Όλοι τον αποκαλούν Poe Toaster (Αυτός που εγείρει πρόποση στον Πόε). Και ο ίδιος προσπαθούσε να αποφεύγει τις συναντήσεις. Το όλο θέμα πήρε τόσο μεγάλες διαστάσεις που στην ουσία, πλέον, θεωρείται κομμάτι της κληρονομιάς του Πόε. Είναι ενδεικτικό πως αρκετές από τις φιάλες κονιάκ που άφησε πίσω του ο θαυμαστής εκτίθενται πλέον στο μουσείο Έντγκαρ Άλαν Πόε στη Βαλτιμόρη. Το 1990 το περιοδικό Life δημοσίευσε μια φωτογραφία η οποία κατά τα φαινόμενα απεικόνιζε την φιγούρα του κρυφού θαυμαστή καθώς γονάτιζε μπροστά από τον τάφο.

Ακόμα και το ότι άφηνε κονιάκ έγινε αντικείμενο μελέτης. Γιατί κονιάκ και όχι ουίσκι ή κρασί; Το μουσείο Πόε, που κλήθηκε να δώσει τα φώτα του, δήλωσε αδυναμία. «Δεν μπορέσαμε να το διαλευκάνουμε. Ξαναδιαβάσαμε όλο του το έργο, κάθε γραπτό του, ακόμη και την προσωπική του αλληλογραφία και δε βρήκαμε πουθενά αναφορές στο κονιάκ, παρά μόνο στο κρασί» ήταν η απάντηση του εκπροσώπου του Μουσείου.

Το 1998 φαίνεται πως είναι μια κομβική χρονιά. Ο «Poe Toaster» άλλαξε. Πιθανότατα ο πρώτος αποσύρθηκε ή πέθανε και έτσι την παράδοση τη συνέχισε ένας άλλος. Εμφανώς νεότερος. Αυτός συνέχισε το έργο του πρώτου έως και το 2004. Έπειτα έκανε... σποραδικές εμφανίσεις αλλά ξεκάθαρα, πλέον, δεν είχε καμία σχέση με τον αρχικό ή έστω τον πρώτο συνεχιστή του. Το 2007 εμφανίστηκε ένας 92χρονος άντρας ο οποίος ανέφερε αυτός ήταν που είχε ξεκινήσει την παράδοση κατά την δεκαετία του 1960 ως ένα τέχνασμα για να ωφελήσει την τοπική εκκλησία και το ποίμνιο της και πως είχε πει ψέματα σε ένα δημοσιογράφο πως η παράδοση είχε ξεκινήσει το 1949. Το ζήτημα, ωστόσο, είναι πως όντως υπάρχουν αναφορές στον Τύπο για τον «Poe Toaster» από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 άρα θεωρήθηκε πως ο ηλικιωμένος άνδρας έλεγε ψέματα. Το μυστήριο, τελικά, δεν λύθηκε ποτέ. Και πώς θα μπορούσε άλλωστε; Για μια ιστορία που έχει να κάνει με τον Έντγκαρ Άλαν Πόε μιλάμε.