Φίλιπ Έιτζι: Ο πράκτορας που έγινε ο «πρώτος αποστάτης» της CIA και η εκτέλεση του Γουέλς

Ο Φίλιπ Έιτζι είναι ένα φοβερό κεφάλαιο μέσα στη σκοτεινή ιστορία της CIA. Είναι ο απόλυτος μυστικός πράκτορας και ταυτόχρονα ο άνθρωπος που ξεσκέπασε όλα τα μυστικά της εταιρείας. Και δεν ήταν μόνο αυτό. Αποκάλυψε και την ταυτότητα πολλών μυστικών πρακτόρων και έθεσε τη ζωή τους σε άμεσο κίνδυνο αναγκάζοντας τη CIA να προχωρήσει σε μια, δίχως προηγούμενο, αναδιοργάνωση.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της ζημιάς που έκανε ο Έιτζι θα αναφερθούμε σε ένα και μόνο γεγονός: Όταν όλοι έψαχναν να βρουν πώς είναι δυνατόν η «Ε.Ο. 17 Νοέμβρη» να έβρισκε ονόματα και διευθύνσεις πρακτόρων της CIA ή πώς είναι δυνατόν να έφτασε έξω από το σπίτι του σταθμάρχη της στην Αθήνα και να τον εκτελέσει μπροστά στα μάτια της συζύγου του, τα μέλη της οργάνωσης... διάβαζαν το βιβλίο του Φίλιπ Έιτζι!

Ο θυμωμένος κατάσκοπος

Ο Φίλιπ Έιτζι γεννήθηκε μια ημέρα σαν σήμερα, στις 19 Ιουλίου 1935, στη Φλόριντα. Ήταν γόνος μιας πλούσιας οικογένειας. Πήγε σε λύκειο Ιησουιτών, αποφοίτησε από το κολέγιο το 1956 και στρατολογήθηκε στη CIA την επόμενη χρονιά αφού πρώτα είχε παρακολουθήσει κάποια μαθήματα στο πανεπιστήμιο ως φοιτητής Νομικής.

Τα επόμενα τρία χρόνια έλαβε στρατιωτική εκπαίδευση και στη συνέχεια, για οκτώ ολόκληρα χρόνια, υπηρέτησε ως μυστικός πράκτορας στη Λατινική Αμερική και συγκεκριμένα στο Εκουαδόρ, την Ουρουγουάη και το Μεξικό, παρουσιάζοντας στην υπηρεσία «θαυμαστά αποτελέσματα».

Η αλλαγή στον τρόπο σκέψης του Φίλιπ Έιτζι ήρθε όταν ο ίδιος είχε αρχίσει να παρατηρεί πως η «Εταιρεία» δε λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Ο ίδιος είχε πει πως καταλυτικό ρόλο για την απόφασή του να αλλάξει «στρατόπεδο» έπαιξε η ιστορία μιας βραζιλιάνας αριστερίστριας, της Άντζελα Καμάργκο Σέιχας, η οποία συνελήφθη και βασανίστηκε από τις βραζιλιάνικες δυνάμεις ασφαλείας, έπειτα από υπόδειξη πρακτόρων της CIA, καθώς θεωρούταν ύποπτη για ανατρεπτική δράση κάτι που ήταν ψέμα!

«Όταν μπήκα στη CIA πίστευα στην ανάγκη της ύπαρξής της. Μετά από 12 χρόνια στην υπηρεσία, κατάλαβα πόσο πόνο προκαλούσε, ότι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είχαν σκοτωθεί ή είχαν καταστραφεί οι ζωές τους εξαιτίας της CIA και των κρατικών δομών που υποστήριζε στις χώρες που δρούσε», έγραψε ο Φίλιπ Έιτζι ο οποίος παραδέχθηκε πως είχε ερωτική σχέση με την Άντζελα Καμάργκο Σέιχας.

Επιπλέον, είχε πει πως μια ημέρα ενώ βρισκόταν σε ένα ξενοδοχείο στο Μοντεβίδεο, άκουσε από το διπλανό δωμάτιο τις σπαρακτικές κραυγές ενός ανθρώπου που βασανιζόταν από αστυνομικούς. Ο άνθρωπος αυτός είχε συλληφθεί για αντικαθεστωτική δράση μετά από πληροφορίες που είχε δώσει ο Φίλιπ Έιτζι με την υποσημείωση, όμως, πως δεν είναι σίγουρος, αν ο άνθρωπος αυτός ήταν ο άνθρωπος που έψαχναν!

Ο Εϊτζί είχε δηλώσει ότι η δουλειά του για τη CIA στη Λατινική Αμερική τον έκανε να δει ποιος ήταν ο ψυχροπολεμικός στόχος των ΗΠΑ στην περιοχή: «να ενισχύουν τις τοπικές ελίτ απέναντι στις θεωρούμενες ως απειλές εξ αριστερών, χρησιμοποιώντας την πολιτική καταπίεση και τα βασανιστήρια».

Όταν ο Φίλιπ Έιτζι έφυγε από τη CIA το 1969 η «εταιρεία» ήταν ακόμα μια σχετικά νέα υπηρεσία. Επίσημα είχε δημιουργηθεί μόλις 22 χρόνια νωρίτερα. Τα πρώτα της χρόνια δεν είχε και... ιδιαίτερη χρησιμότητα. Αυτό άλλαξε από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και μετά.

Τότε ήταν που η CIA από μια απλή κρατική υπηρεσία των ΗΠΑ, έγινε η φοβερή και τρομερή υπηρεσία που γνωρίζουμε σήμερα. Τότε αυξήθηκαν θεαματικά τα κονδύλια που είχε στη διάθεσή της, τότε ήταν που άνοιξαν όλες οι πόρτες.

Οι δυο πρώτες πολύ μεγάλες ήττες της CIA ήταν στον πόλεμο της Κορέας και στο φιάσκο με την αποτυχημένη εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων στην Κούβα τον Απρίλιο του 1961. Επιπλέον, δίκαια ή άδικα, η «εταιρεία» σήκωσε και μεγάλο βάρος της ήττας στον πόλεμο του Βιετνάμ.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 η CIA ήταν μια μυστική υπηρεσία που είχε χάσει μεγάλο ποσοστό λάμψης από την αίγλη της. Οι διαδοχικές αποτυχίες σε μεγάλες αποστολές είχαν κάνει τους περισσότερους από τους παλιούς πράκτορες της να έχουν ιδιωτεύσει από την τροπή που πήραν τα πράγματα. Δεν ήθελαν να γίνουν προδότες αλλά δεν ήθελαν να συνεχίσουν να είναι και κομμάτι μιας παρακμάζουσας υπηρεσίας.

Από τη μια υπήρχαν και εκείνοι οι πράκτορες που ναι μεν έβλεπαν όλα τα παραπάνω αλλά μπροστά στην έλλειψη προοπτικής για οτιδήποτε καλύτερο, επέλεξαν να συνεχίσουν την καριέρα τους ως απλοί γραφειοκράτες που με τον τρόπο αυτό εξασφάλιζαν ήσυχα γηρατειά και μια καλή σύνταξη.

«Ωχαδερφισμός» δεν υπάρχει μόνο στο ελληνικό δημόσιο. Υπήρξε τότε και στη CIA. Κανείς δεν ήθελε να στηλιτεύσει τα κακώς κείμενα που οδηγούσαν από τη μια αποτυχία στην άλλη. Άσε που πώς να το κάνουμε; Μιλάμε – υποτίθεται – για μια μυστική υπηρεσία με καλά στεγανά.

«Είναι πολύ σπάνιο κάποιος να αποφασίσει να έρθει αντιμέτωπος με την ''Εταιρεία'', να αποκαλύψει από που πιστεύει ότι είναι λάθος και να το σταματήσει», είχε πει κάποτε ο δημοσιογράφος Ντέιβιντ Κόρν.

Αυτό το «σπάνιο» ήταν ο Φίλιπ Έιτζι ο οποίος ήταν ένας από τους καλύτερους μυστικούς πράκτορες που είχε ποτέ η CIA. «Έπεσε», όμως, σε μια περίοδο που η «Εταιρεία» δεν ήταν και στα καλύτερα της και αυτό στην πραγματικότητα σήμαινε πως όσο καλή δουλειά και να έκανε ο ίδιος η μια γκάφα διαδεχόταν την άλλη.

Το βιβλίο του Έιτζι και η εκτέλεση Γουέλς από τη «17Ν»

Ο Φίλιπ Έιτζι εξοργισμένος από το γεγονός πως η CIA είχε πέσει σε έναν «βάλτο» από τον οποίο δεν έκανε καμία προσπάθεια να βγει, έφυγε αλλά φεύγοντας πήρε μαζί του και πολλά διαβαθμισμένα έγγραφα που αφορούσαν μυστικούς πράκτορες, μυστικές επιχειρήσεις και κυρίως τον τρόπο δράσης της.

Όπως ήδη αναφέρθηκε ο Φίλιπ Έιτζι έφυγε από τη CIA το 1969, για τα επόμενα χρόνια συνέχισε να συλλέγει σημαντικές πληροφορίες και κάπως έτσι έφτασε την πρωτοχρονιά του 1975 να κυκλοφορήσει ένα βιβλίο που «έσκασε» σαν βόμβα όχι απλά στις ΗΠΑ αλλά σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Η κυκλοφορία του βιβλίου «Inside the Company: CIA Diary» προκάλεσε τεράστια προβλήματα στη CIA και τους ανθρώπους της αφού αποκάλυπτε (με ονόματα και διευθύνσεις) πάνω από 250 μυστικούς πράκτορες της «Εταιρείας» ανά τον κόσμο, οι οποίοι, κατά τη γνώμη του Φίλιπ Έιτζι, ήταν «γρανάζια» μιας μηχανής προγραμματισμένης να κάνει λάθη!

Ένας από τους πράκτορες που αποκάλυψε ο Φίλιπ Έιτζι ήταν και ο Ρίτσαρντ Γουέλς, ο τότε σταθμάρχης της CIA στην Ελλάδα. Κάτι λιγότερο από 12 μήνες μετά τη δημοσίευση του βιβλίου ο Γουέλς εκτελέστηκε από μέλη της «17Ν» έξω από το σπίτι του στο Ψυχικό, στην πρώτη ενέργεια της οργάνωσης!

Ο ίδιος ο Φίλιπ Έιτζι είχε πει πως το βιβλίο του και η αποκάλυψη του ονόματος του Ρίτσαρντ Γουέλς δε συνδέονται με την εκτέλεσή του από τη «17Ν» και πως απλά είχε κάνει λάθη και αυτά ήταν που είχαν αποκαλύψει την ταυτότητά του.

Πολλά χρόνια αργότερα, μάλιστα, όταν η πρώην Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, Μπάρμπαρα Μπους έγραψε την αυτοβιογραφία της είχε πει πως η εκτέλεση του Γουέλς ήταν αποτέλεσμα της προδοσίας του Φίλιπ Έιτζι, ο πρώην πράκτορας της CIA της είχε κάνει μήνυση και οι δυο τους οδηγήθηκαν στα δικαστήρια.

Εκεί οι δικαστές αποφάσισαν πως, παρά το γεγονός πως χρονικά τα δυο γεγονότα (έκδοση του βιβλίου – εκτέλεση του Γουέλς) συμπίπτουν χρονικά και κάποιος θα μπορούσε να το αποδώσει εκεί, στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν αποδείξεις για κάτι τέτοιο και άρα η Μπάρμπαρα Μπους θα έπρεπε να αφαιρέσει από τις επόμενες εκδόσεις του βιβλίου της τη συγκεκριμένη αναφορά.

Οι αποκαλύψεις του Φίλιπ Έιτζι οδήγησαν το Κογκρέσο των ΗΠΑ να ψηφίσει το 1982 έναν νόμο σύμφωνα με τον οποίο η σκόπιμη αποκάλυψη της ταυτότητας ενός μυστικού πράκτορα ήταν έγκλημα το οποίο στο εξής θα τιμωρούνταν με πολυετή φυλάκιση.

Ο Φίλιπ Έιτζι, στην προσπάθειά του να αποδείξει πόσο λάθος λειτουργεί η «Εταιρεία», αποκάλυψε εκατοντάδες μυστικές επιχειρήσεις της CIA.

Οι πρώην συνάδελφοί του στην υπηρεσία πληροφοριών τον θεώρησαν ως απερίσκεπτο και μοχθηρό προδότη. Κατηγορήθηκε ότι συνεργάστηκε με τη σοβιετική KGB και την κουβανική υπηρεσία πληροφοριών εναντίον της CIA, της υπηρεσίας που υπηρέτησε και θεωρούνταν ως ένας από τους καλύτερους πράκτορες.

«Μπορείς να του βάλεις όποιο περιτύλιγμα θέλεις. Η πραγματικότητα είναι ότι αυτομόλησε (σσ: ο Φίλιπ Έιτζι) στον εχθρό κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου. Έκανε ό,τι μπορούσε για να θέσει σε κίνδυνο τους συναδέλφους του και τους Αμερικανούς συμπολίτες του», είχε πει, χρόνια αργότερα, ο Φρανκ Άντερσον ο οποίος την επίμαχη περίοδο ήταν πράκτορας της CIA στο εξωτερικό και λίγο έλειψε να αποκαλυφθεί.

Όπως είχε πει ο Άντερσον η ζημιά ήταν τεράστια γιατί ο Φίλιπ Έιτζι δεν αποκάλυπτε μόνο τον πράκτορα που θεωρούσε σκάρτο αλλά ταυτόχρονα ξεσκέπαζε και όλο το δίκτυο υποστήριξης που είχε φτιάξει προκειμένου να κάνει τη δουλειά του. Έβαζε σε κίνδυνο ακόμα και απλούς πολίτες που δεν ήξεραν πως ο άνθρωπος με τον οποίο συναναστρέφονται ήταν μυστικός πράκτορας!

Το βιβλίο του Φίλιπ Έιτζι μεταφράστηκε σε 27 γλώσσες. Η αμερικανική κυβέρνηση τον κυνήγησε δίχως έλεος. Αρχικά ο Έιτζι εγκαταστάθηκε στη Βρετανία, από την οποία το 1976 απελάθηκε. Τρία χρόνια αργότερα του αφαιρέθηκε το αμερικανικό διαβατήριο. Στη συνέχεια ζούσε επί χρόνια στο Αμβούργο. Στη δεκαετία του 1980 εγκαταστάθηκε στην Κούβα μαζί με τη Γερμανίδα σύζυγό του.

Πέθανε τον Ιανουάριο του 2008, σε ηλικία 72 ετών από επιπλοκές εγχείρησης για έλκος σε κλινική της Αβάνας. Η είδηση του θανάτου δημοσιεύτηκε στην επίσημη εφημερίδα της κουβανικής κυβέρνησης  Granma η οποία ανέφερε ότι ο Έιτζι ήταν «πιστός φίλος της Κούβας και ένθερμος υπερασπιστής της μάχης των λαών για έναν καλύτερο κόσμο».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.