Η αυτοκτονία λόγω χρεών του «σπάταλου» αγωνιστή του 1821 Ανδρέα Λόντου

Συνήθως, έχουμε στο μυαλό μας τους αγωνιστές του 1821 περίπου σαν... υπεράνθρωπους που είχαν ελάχιστα ψεγάδια. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι διαφορετική. Ήταν και αυτοί άνθρωποι με αδυναμίες. Πολλές και «χτυπητές» αδυναμίες.

Ένα από τα, πλέον, χαρακτηριστικά παραδείγματα ήταν ο προεστός Ανδρέας Λόντος, ένας αγωνιστικής με σημαντική πολιτική και στρατιωτική δράση τόσο στην περίοδο της Επανάστασης όσο και μετά από αυτή.

Ο Λόντος ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Πολέμησε στο Μεσολόγγι, συμμετείχε στην καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη, ενώ όταν ο Ιμπραήμ αποβιβάστηκε στην Πελοπόννησο και η επανάσταση κινδύνεψε, με δικά του έξοδα στρατολογούσε νέους πολεμιστές. Επιπλέον, συμμετείχε ενεργά και στην Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου.

Παράλληλα με όλα αυτά, ωστόσο, ο Λόντος υπήρξε και φοβερά σπάταλος με τα χρήματά του. Ήταν «άσωτος», όπως έλεγαν πολλοί συναγωνιστές του εκείνη την ταραγμένη περίοδο. Ο στρατηγός Μακρυγιάννης, για παράδειγμα, στα απομνημονεύματά του έλεγε για τον Λόντο πως έτρεχε πίσω από την όμορφη πριμαντόνα τη εποχής, Ρίτα Μπάσσο. Σκόρπισε την περιουσία του, «πνίγηκε» στα χρέη, απέτυχε πολιτικά και, τελικά, μια ημέρα σαν σήμερα, στις 24 Σεπτεμβρίου 1846, αυτοκτόνησε μέσα στο σπίτι του στην Αθήνα.

Ο αγωνιστής που ύψωσε την πρώτη ελληνική επαναστατική σημαία

Ο Ανδρέας Λόντος γεννήθηκε το 1786 στη Βοστίτσα (το σημερινό Αίγιο). Η οικογένειά του είχε επαναστατική παράδοση. Πατέρας του ήταν ο πρόκριτος Σωτηράκης Λόντος που είχε λάβει μέρος στα Ορλωφικά και αποκεφαλίστηκε από τους Τούρκους το 1812 στην Τριπολιτσά. Παππούς του ήταν ο Γκολφίνος Λόντος ένας από τους πλέον ισχυρούς προεστούς που συμμετείχε και αυτός στην αποτυχημένη εξέγερση του 1770.

Μέσα σε μια τέτοια οικογένεια, η πορεία του Ανδρέα Λόντου ήταν μάλλον... προδιαγεγραμμένη. Σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί, έκανε πολλές και κρίσιμες γνωριμίες Όταν επέστρεψε στην Πελοπόννησο, ανέβαλε κοτσαμπάσης, αναγνωρισμένος, μάλιστα, από την Υψηλή Πύλη.

Σχεδόν ταυτόχρονα, ωστόσο, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία από τον Αντώνιο Πελοπίδα τον άνθρωπο που είχε μυήσει και τον Μητροπολίτη Γερμανό.

Ο Λόντος «έπεσε με τα μούτρα» στην προετοιμασία της Επανάστασης. Στις 26 Ιανουαρίου 1821, ο Λόντος μάζεψε στο αρχοντικό του όλα τα μεγάλα ονόματα της περιοχής προκειμένου να κάνουν μια σύσκεψη προπαρασκευαστικού χαρακτήρα. Παρών στη συγκεκριμένη σύσκεψη ήταν και ο Παπαφλέσσας.

Για να μην τους πάρουν χαμπάρι οι Τούρκοι, ο Λόντος (που ήταν ένας πανέξυπνος άνθρωπος) διέδωσε πως η συνάντηση αυτή είχε σαν σκοπό την επίλυση κτηματικών διαφορών μεταξύ δύο μοναστηριών και έτσι δικαιολόγησε και την παρουσία του Παπαφλέσσα εκεί που είχε φτάσει στον Μοριά ως απεσταλμένος του πατριάρχη.

Η συνάντηση αυτή που έμεινε στην Ιστορία ως «Συνέλευση της Βόστιτσας» ήταν ένα από τα σημαντικότερα προπαρασκευαστικά γεγονότα της Επανάστασης του 1821. Η συνάντηση ήταν θυελλώδεις καθώς ο Παπαφλέσσας ήθελε ο Αγώνας να ξεκινήσει Μάρτιο ενώ οι περισσότεροι προεστοί ήθελαν Απρίλιο ή ακόμα και Μάιο.

Ο Λόντος υποστήριξε με θέρμη τη θέση του Παπαφλέσσα. Στις 23 Μαρτίου κήρυξε την Επανάσταση στο Αίγιο και εκδίωξε τους Τούρκους από την περιοχή χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός. Ήταν αυτός, μάλιστα, που ύψωσε την πρώτη ελληνική επαναστατική σημαία. Μια κατακόκκινη σημαία που είχε στο κέντρο της έναν μαύρο σταυρό.

Αν και δεν ήταν στρατιωτικός, ο Λόντος στη διάρκεια της Επανάστασης διοικούσε ένα δικό του στρατιωτικό σώμα, το οποίο συντηρούσε ο ίδιος οικονομικά. Με αυτό πήρε μέρος στην πολιορκία της Πάτρας και το Μεσολογγίου.

Επιστρέφοντας στην Πελοπόννησο, «σμπαράλιασε» τα τελευταία κομμάτια της άλλοτε πανίσχυρης στρατιάς του Δράμαλη.

Σημαντικότερη δράση του Λόντου, ωστόσο, ήταν η περίφημη Μάχη της Ακράτας, η οποία στην ουσία – σε μια εποχή που είχαν αρχίσει ήδη οι εμφυλιακές τάσεις ανάμεσα στους Έλληνες – συνέβαλε τα μέγιστα στο να επικρατήσει η Επανάσταση στον Μοριά.

Τα μεγάλα λάθη, τα μεγάλα πάθη και το τέλος

Μετεπαναστατικά, ο Ανδρέας Λόντος φάνηκε πως θα έχει μια καριέρα ταιριαστή με έναν άνθρωπο που έδωσε ότι είχε και δεν είχε στον Αγώνα. Παρά το γεγονός πως δεν έκανε πάντα τις σωστές επιλογές, είχε την εξυπνάδα γρήγορα να τις διορθώνει.

Για παράδειγμα, αν και στις εμφύλιες διαμάχες είχε συνταχθεί με τους κυβερνητικούς όταν είδε πως ο Κουντουριώτης απέκτησε υπερβολική δύναμη, συντάχθηκε με τον Κολοκοτρώνη με τον οποίο, όμως, ποτέ δεν είχε καλές σχέσεις.

Ο Λόντος είχε μεγάλη κόντρα με τον Ιωάννη Καποδίστρια αλλά ο Όθωνας τον έκανε πρώτα συνταγματάρχη και στη συνέχεια υποστράτηγο. Στην Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 ο Ανδρέας Λόντος είχε ενεργό συμμετοχή και μετά από αυτή τοποθετήθηκε υπουργός Στρατιωτικών. Την επόμενη χρονιά έγινε για μικρό χρονικό διάστημα και υπουργός Εσωτερικών.

Και τότε είναι που αρχίζει ο κατήφορος για τον Λόντο. Οι πρώτες εκλογές για την ανάδειξη βουλευτών στην ελεύθερη Ελλάδα έγιναν το 1844 (ξεκίνησαν την άνοιξη και ολοκληρώθηκαν το... καλοκαίρι) και νικητής ήταν ο Ιωάννης Κωλέττης.

Ο νέος κυβερνήτης της χώρας (για πολλούς ήταν ο άνθρωπος που είχε εγκαθιδρύσει μια ιδιότυπη συνταγματική δικτατορία) στράφηκε κατά του Λόντου. Ο Κωλέττης θεωρούσε πως ο Λόντος είχε πάρει ξεκάθαρα το μέρος του Μαυροκορδάτου και με δόλια μέσα προσπαθούσε να τον αναδείξει νικητή της εκλογικής διαδικασίας.

Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα ο Κωλέττης εκδίωξε τον Λόντο απ΄ όλα τα αξιώματα τα οποία κατείχε και γενικά δεν τον άφηνε σε «χλωρό κλαρί».

Στην πραγματικότητα ο Ανδρέας Λόντος βρέθηκε εντελώς «ξεκρέμαστος». Δεν είχε, πλέον, κανένα αξίωμα, δεν κατείχε κάποια θέση, δεν είχε προσωπική περιουσία και δεν είχε στην άκρη οικονομίες για μια δύσκολη στιγμή.

Ο Λόντος ήταν εξαιρετικά σπάταλος. Δεν κοιτούσε το αύριο. Είναι ενδεικτικό πως κάποια στιγμή ο Οδυσσέας Ανδρούτσος τον είχε προειδοποιήσει: «Λόντο, Λόντο, κράτα και παραπίσω τα χρήματά σου, να μην ψωμοζητήσει το σπίτι σου!». Ό Λόντος τότε του είχε απαντήσει: «Πλούτη μου είναι η πατρίδα, χωράφια μου είναι η Ελλάδα».

Αλλά δεν ήταν μόνο ο Ανδρούτσος που έβλεπε πως ο Λόντος κατασπαταλούσε όσα λεφτά είχε.

«Και τα παιδιά όπου τα στέλνουν να φωτιστούν γράμματα κι αρετή, από μέσα το κράτος κι άπ’ όξω, φωτίζονται την τραγουδική και ηθική του θεάτρου· και πουλούνε τα βιβλία τους οι μαθηταί να πάνε ν’ ακούσουνε την Ρίτα Βάσω την τραγουδίστρια του θεάτρου· ότι παλαβώσανε οι γέροντες, όχι τα παιδάκια, να μην πουλήσουνε τα βιβλία τους. Τό γέρο Λόντο, όπου δεν έχει ούτε ένα δόντι, τον παλάβωσε η Ρίτα Μπάσσο του θεάτρου και τον αφάνισε τόσα τάλαρα δίνοντας κι’ άλλα πισκέσια», έγραφε στα απομνημονεύματά του ο στρατηγός Μακρυγιάννης που (δεν υπονοούσε απλά, αλλά έλεγε ξεκάθαρα) πως ο Λόντος έτρεχε πίσω από τα φουστάνια της πανέμορφης πριμαντόνας της εποχής, Ρίτα Μπάσσο και πετούσε τα λεφτά του δεξιά και αριστερά.

Σε κάθε περίπτωση, ο Ανδρέας Λόντος βρέθηκε χωρίς αξιώματα, χωρίς δουλειά, χωρίς περιουσία, χωρίς λεφτά και με ένα «βουνό» από χρέη να έχουν δημιουργηθεί από τη ζωή που έκανε.

Όλα αυτά μαζί με την πίκρα που είχε για το κυνήγι από τον Κωλέττη, οδήγησαν τον Λόντο στην αυτοκτονία. Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 24 Σεπτεμβρίου 1846, ο Λόντος έβαλε τέλος στη ζωή του. Αυτοπυροβολήθηκε στο κεφάλι, μέσα στο σπίτι που έμενε στην Αθήνα.

Το φοβερό είναι πως ο Κωλέττης συνέχισε να «κυνηγάει» τον Λόντο ακόμα και μετά την αυτοκτονία του. Η σορός του αγωνιστή του 1821 μεταφέρθηκε στο Αίγιο αλλά ο Κωλέττης έδωσε διαταγή να κηδευτεί χωρίς το παραμικρό τελετουργικό.

«Ζοϋσε κι’ ο Κωλέτης τότε. Δεν άφησαν να τον θάψουν με παπάδες και με παράταξιν.Αυτό τό φιλονίκησαν καμόσες ημέρες,κι’ αφού δεν άφηναν να τον θάψουν με παράταξιν τον μπαλσάμωσαν και τον πήραν οι συγγενείς του και τον πήγαν εις την Βοστίτζα, την πατρίδα του», έγραφε ο Μακρυγιάννης.

Τελικά, ο Ανδρέας Λόντος κηδεύτηκε κανονικά όταν τον Αύγουστο 1847 πέθανε ο Ιωάννης Κωλέττης! 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.