Η δολοφονία Τεμπονέρα και ο Καλαμπόκας που από ισοβίτης έγινε τραπεζικός υπάλληλος

Λένε και πολλές φορές όχι άδικα πως στην Ελλάδα η Δικαιοσύνη δεν είναι τυφλή, όπως θα έπρεπε. Λένε πως «βλέπει» και μάλιστα, βλέπει αυτά που συμφέρουν εκείνους που την ελέγχουν. Όσους βρίσκονται στην εξουσία, δηλαδή.

Δεν έχει νόημα να καταγράψουμε περιπτώσεις. Λίγο - πολύ είναι γνωστές σε όλους. Άνθρωποι που κατηγορήθηκαν άδικα να μένουν στη φυλακή για πολλά χρόνια και άλλοι που αποδεδειγμένα ήταν ένοχοι ακόμα και για δολοφονίες να είναι έξω σε 5-6 χρόνια και να κάνουν τις ζωές του.

Φαίνεται πως αυτό που είχε πει (για τους χουντικούς) ο Κωνσταντίνος Καραμανλής «όταν λέμε ισόβια εννοούμε ισόβια», δεν ισχύει. Ή μάλλον δεν ισχύει για όλους.

Για τον Ιωάννη Καλαμπόκα για παράδειγμα τα ισόβια ήταν... επτά χρόνια. Τόσο έμεινε στη φυλακή για την εν ψυχρώ δολοφονία του καθηγητή Νίκου Τεμπονέρα στην Πάτρα τον ματωμένο Ιανουάριο του 1991.

Ο «Νόμος Κοντογιαννόπουλου» και η δολοφονία Τεμπονέρα

Το σχολικό έτος 1990 αν και ξεκίνησε υπό φυσιολογικές συνθήκες, έμελλε να ολοκληρωθεί μέσα σε μια πρωτοφανή ένταση. Ο τότε υπουργός Παιδείας Βασίλης Κοντογιαννόπουλος ανακοινώνει πως θα φέρει στη βουλή νόμο ο οποίος θα περιλαμβάνει ριζικές αλλαγές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (κατάργηση αδικαιολόγητων απουσιών, επιβολή «ομοιόμορφης» ενδυμασίας και «πειθαρχικού ελέγχου» ακόμα και της εξωσχολικής ζωής με την εφαρμογή ενός είδους point synstem, επανακαθιέρωση προσευχής, έπαρσης της σημαίας και εκκλησιασμού) αλλά και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (λειτουργία ιδιωτικών ΑΕΙ, περικοπές κοινωνικών παροχών σε φοιτητές κ.ά.).

Μαθητές και φοιτητές μαζί με τους καθηγητές τους ξεσηκώνονται. Οι καταλήψεις σε σχολεία και πανεπιστημιακά ιδρύματα σε όλη τη χώρα, ξεπηδούν η μια μετά την άλλη. Καταλήψεις γίνονται ακόμα και την περίοδο των διακοπών των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς ακόμα κι αν τα σχολεία είναι κλειστά!

Ήταν η περίοδος που η χώρα άκουσε για πρώτη φορά το όνομα Αλέξης Τσίπρας καθώς ο νεαρός τότε μαθητής λυκείου ήταν πρόεδρος του συντονιστικού των καταλήψεων.

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 8 Ιανουαρίου στην Πάτρα στελέχη της ΟΝΝΕΔ, της νεολαίας του κυβερνώντος τότε κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, αποφασίζει να αναλάβει το ρόλο το «αγανακτισμένου πολίτη» και ξεκινάει με σκοπό να «σπάσει» μια οποιαδήποτε κατάληψη προκειμένου να στείλει το μήνυμα της... νομιμότητας.

Αρχικά η ομάδα αυτή επιτίθεται στην κατάληψη του Πολυκλαδικού Λυκείου αλλά μετά από ολιγόλεπτες συγκρούσεις αντιλαμβάνονται πως δεν μπορούν να «πάρουν» το συγκεκριμένο σχολείο και αποχωρούν.

Στο μεταξύ η ύπαρξη αυτής της ομάδας στους δρόμους της Πάτρας έχει κινητοποιήσει  εκπαιδευτικούς και μαθητές οι οποίοι βρίσκονται σε επιφυλακή. Λίγη ώρα μετά, πάλι η ίδια ομάδα των ΟΝΝΕΔιτων.

Επιτίθενται στους καταληψίες του 3ου λυκείου με στόχο να ανοίξουν το σχολείο. Καταφέρνουν να διώξουν τους καταληψίες και ανακοινώνουν πως, πλέον, κάνουν αυτοί... κατάληψη μέχρι την Δευτέρα οπότε και θα παραδώσουν ανοιχτό το σχολείο στους καθηγητές.

Ακολουθούν μικροεπεισόδια αλλά η κατάσταση δείχνει να εκτονώνεται μέχρι που λίγο μετά τις 11 τη νύχτα μια μεγάλη ομάδα καθηγητών, μαθητών και γονέων επιχειρεί την ανακατάληψη του σχολείου. Οι ΟΝΝΕΔιτες που είναι κλεισμένοι σε αυτό επιτίθενται με λοστούς, πέτρες και άλλα αντικείμενα.

Επικρατεί χάος και άγριες συμπλοκές σώμα με σώμα. Και ξαφνικά ο χρόνος παγώνει. Ο καθηγητής μαθηματικών και μέλος του Εργατικού Αντι-ιμπεριαλιστικού Μετώπου (ΕΑΜ), Νίκος Τεμπονέρας, δέχεται χτύπημα με σιδηρολοστό στο κεφάλι και σωριάζεται μέσα σε μια λίμνη αίματος. Μεταφέρεται στο νοσοκομείο αλλά είναι κλινικά νεκρός.

Στο νοσοκομείο μεταφέρονται επίσης άλλα τέσσερα άτομα σε σοβαρή κατάσταση και δεκάδες με ελαφρότερα τραύματα. 

Η αστυνομία φτάνει στο χώρο των επεισοδίων κατόπιν εορτής.  Για τη δολοφονία του Τεμπονέρα συλλαμβάνονται ως δράστες ο πρόεδρος της τοπικής ΟΝΝΕΔ, Γιάννης Καλαμπόκας και ο Αλέκος Μαραγκός. Ο πρώτος καταδικάζεται ενώ ο δεύτερος απαλλάσσεται με βούλευμα.

Βίαια επεισόδια και αίμα στη μεγάλη πορεία της Αθήνας

Μετά τη δολοφονία του Τεμπονέρα η κατάσταση ξεφεύγει από κάθε έλεγχο. Για ένα διήμερο πραγματοποιούνται μικρές ή μεγάλες πορείες που σχεδόν όλες καταλήγουν σε επεισόδια. Μέσα σε 48ώρες πραγματοποιούνται πολλές καταδρομικές επιθέσεις σε διάφορους στόχους.

Ο υπουργός Παιδείας Βασίλης Κοντογιαννόπουλος υπέβαλε την παραίτησή του. Νωρίτερα, είχε κατηγορηθεί από τον Ανδρέα Παπανδρέου ως ηθικός αυτουργός της δολοφονίας Τεμπονέρα.

Στη θέση του στο υπουργείο Παιδείας τοποθετήθηκε ο Γιώργος Σουφλιάς, ο οποίος ανακοίνωσε την απόσυρση όλων των επίμαχων νομοθετημάτων και την έναρξη διαλόγου για την παιδεία «από μηδενική βάση».

Η ένταση, ωστόσο, δεν φαίνεται να εκτονώνεται. Στις 10 Ιανουαρίου 1991 πραγματοποιείται μια τεράστια διαδήλωση στην Αθήνα (οι εκτιμήσεις τότε έκαναν λόγο για 100.000 κόσμο). Τα επεισόδια γρήγορα γενικεύονται και η κατάσταση βγαίνει εκτός ελέγχου.

Ένα δακρυγόνο που εκτοξεύτηκε από την πλευρά των ΜΑΤ σπάει ένα τζάμι του πολυκαταστήματος «Κάπα-Μαρούσης» στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Θεμιστοκλέους, προκαλείται πυρκαγιά από την οποία βρίσκουν τραγικό θάνατο τέσσερις άνθρωποι που δεν πρόλαβαν να βγουν από το φλεγόμενο κτίριο. Πρόκειται για τον 32χρονο επιχειρηματία Περικλή Ρεπάκη, τον 57χρονο δικηγόρο Μανώλη Κοντόπουλο, τον 59χρονο χρυσοχόο Ιωάννη Νεμετζίδη κι ένα νεαρό άτομο - αγνώστων μέχρι και σήμερα στοιχείων.

Η χώρα θρηνεί αλλά η πλήρης εκτόνωση θα έρθει περίπου μια εβδομάδα αργότερα όταν μαθητές και φοιτητές θα αποδεχθούν τις προτάσεις Σουφλιά για διάλογο από μηδενική βάση, θα βάλουν τέλος στις καταλήψεις και θα επιστρέψουν στις τάξεις τους.

Καλαμπόκας: Από ισοβίτης... τραπεζικός υπάλληλος

Και για να επανέλθουμε στα περί «τυφλής Δικαιοσύνης» που αναφέρθηκαν στην αρχή του κειμένου ας δούμε την ποινική (και πολιτική) αντιμετώπιση που είχε ο δολοφόνος Γιάννης Καλαμπόκας.

Ο τότε πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ στην Πάτρα σε πρώτο βαθμό καταδικάστηκε από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Βόλου σε ισόβια χωρίς κανένα ελαφρυντικό.

Σε δεύτερο βαθμό τα ισόβια «έσπασαν» και η ποινή του μειώθηκε σε 17 χρόνια και 3 μήνες κάθειρξη!

Το σημείο – κλειδί βρίσκεται στο ότι κρίθηκε ότι η ανθρωποκτονία τελέστηκε εν βρασμώ ψυχικής ορμής και όχι από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική διάθεση, όπως είχε κριθεί στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο.

Το φθινόπωρο του 1996, ο Άρειος Πάγος με την υπ' αριθμό 571/96 απόφασή του, που έκανε δεκτή εν μέρει την αναίρεση κατά της απόφασης του Μεικτού Ορκωτού Εφετείου της Λάρισας, με το σκεπτικό ότι αυτή στερείται εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, γιατί δεν εξηγεί με ποια στοιχεία προκλήθηκε στον κατηγορούμενο «υπερδιέγερση κάποιου συναισθήματος ή πάθους, όπως είναι η οργή και ο φόβος» άνοιξε τον δρόμο για ακόμα μεγαλύτερη μείωση της ποινής του Καλαμπόκα.

Εκείνη την περίοδο, μάλιστα, οι αντιδράσεις σύσσωμης της Αριστεράς ήταν εντονότατες. Κατηγορούσαν, μάλιστα, τον (πρώην) πρόεδρο του Αρείου Πάγου Βασίλη Κόκκινο πως το 1993 (επί ΝΔ, δηλαδή) είχε επιχειρήσει να αλλοιώσει τη σύνθεση του Εφετείου Λάρισας κρατώντας μια θέση κενή για να μη μπορεί να γίνει κλήρωση των δικαστών, αλλά να επιτευχθεί επιλεκτικός διορισμός.

Ποιον αφορούσε ο συγκεκριμένος διορισμός, σύμφωνα με τα όσα είχαν καταγγελθεί ακόμα και στη Βουλή; Τον Λ. Λυμπερόπουλο ο οποίος για μεγάλο χρονικό διάστημα είχε διατελέσει σύμβουλος των υπουργών Δικαιοσύνης της κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.

Τελικά ο Λ. Λυμπερόπουλος ως πρόεδρος Εφετών Λάρισας ήταν αυτός που εκδίκασε την υπόθεση Καλαμπόκα σε τρίτο βαθμό. Η ποινή του δράστη της δολοφονίας του Νίκου Τεμπονέρα μειώθηκε ακόμα περισσότερο (σε 16 χρόνια και 9 μήνες).

«Δυστυχώς 6 χρόνια μετά, νιώθω, νιώθουμε, τη σιδερένια φτέρνα της προστασίας να πατά απειλητικά πάνω στο μνήμα του αείμνηστου Νίκου Τεμπονέρα. Από ελάχιστο σεβασμό στη μνήμη του Νίκου Τεμπονέρα στα παιδιά μου, στις χιλιάδες του κόσμου αλλά και στους δικαστές που στάθηκαν όρθιοι τιμώντας τον ρόλο τους και τη συνείδησή τους δεν ΠΑΡΙΣΤΑΜΑΙ ως πολιτικός ενάγουσα, ούτε διορίζω συνηγόρους πολιτικής αγωγής. Ο καθένας ας αναλάβει τις ευθύνες του» είχε δηλώσει τότε η σύζυγος του άτχυδου καθηγητή, Αθηνά Τεμπονέρα.

Στη συνέχεια ο Καλαμπόκας μεταφέρθηκε στις Αγροτικές Φυλακές του Βόλου για να εκτίσει την ποινή του και τελικά να αποφυλακιστεί έχοντας υπάρξει έγκλειστος μόλις για επτά χρόνια. Το 1998 έχοντας εκτίσει τα 2/5 της ποινής του και με το ελαφρυντικό της «ειλικρινούς μεταμέλειας», άφησε πίσω του τη φυλακή.

Όταν αποφυλακίστηκε, ο Καλαμπόκας άνοιξε μια επιχείρηση διαχείρισης κοινοχρήστων και εξυπηρέτησης πολυκατοικιών. Παντρεύτηκε και έκανε και δύο παιδιά

Μετά από λίγα χρόνια, έκλεισε την επιχείρησή του καθώς έπιασε δουλειά στην Εθνική Τράπεζα. Πρώτα σε υποκατάστημα της Αθήνας και στη συνέχεια σε αντίστοιχο του Βόλου. Εκεί, μάλιστα, είχε και τη θέση του προϊστάμενου, όπως είχε αποκαλύψει ο γιος του Νίκου Τεμπονέρα, Διονύσης ο οποίος σήμερα είναι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.