Η σκοτεινή ζωή του Σίντνεϊ Ράιλι, του «πραγματικού Τζέιμς Μποντ» που επιχείρησε να σκοτώσει τον Λένιν

Το όνομά του ήταν Ράιλι. Σίντνεϊ Ράιλι. Αν κάποιος θέλει να μιλήσει για τον συγκεκριμένο τύπο μπορεί να το κάνει με δύο τρόπους.

Ο ένας είναι ο «ρομαντικός». Ήταν ο άνθρωπος που ενέπνευσε τον Ίαν Φλέμινγκ για να «γεννήσει» τον θρυλικό Τζέιμς Μποντ, έζησε μια ζωή μυστήριο που κινούταν στα όρια της ιστορίας και του μύθου.

Ο άλλος τρόπος είναι ο ρεαλιστικός. Ο Σίντνεϊ Ράιλι ήταν ο «άσσος των κατασκόπων». Ένας τυχοδιώκτης ολκής αφού πρόσφερε τις υπηρεσίες του σε τουλάχιστον τρία κράτη, αν και η... βασική του απασχόληση ήταν η Βρετανία. Ένας αδίστακτος καιροσκόπος που ζούσε για την ίντριγκα και τον κίνδυνο.

Ποια είναι η αλήθεια; Καλή ερώτηση. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει. Μην ξεχνάτε, άλλωστε, πως μιλάμε για έναν άνθρωπο που έζησε και πέθανε σαν σκιά. Ίσως, η αλήθεια, όπως συμβαίνει πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις να βρίσκεται κάπου στη μέση.

Σήμερα, την ημέρα που συμπληρώνεται ακριβώς ένας αιώνας από την εκτέλεσή του, το όνομά του εξακολουθεί να περιβάλλεται μία βαριά ομίχλη. Ο Σίντνεϊ Ράιλι δεν άφησε πίσω του μνημεία, αλλά μια βεβαιότητα: ότι η αλήθεια και το ψέμα, η εξουσία και η προδοσία, μπορούν να είναι ταυτόσημα, όταν τις χειρίζεται κάποιος που ξέρει να κινείται στο σκοτάδι.

Το μόνο δεδομένο είναι πως εξαιτίας του Σίντνεϊ Ράιλι «γεννήθηκε» ο Τζέιμς Μποντ. Πολλά στοιχεία από την προσωπικότητά του χρησιμοποίησε ο Ίαν Φλέμινγκ για να διαμορφώσει τον μυθιστορηματικό του ήρωα Τζέιμς Μποντ ή πράκτορα 007.

Λέγεται πως αυτός που διηγήθηκε αμέτρητες ιστορίες για τον «Άσσο των Κατασκόπων» στο Ιαν Φλέμινγκ ήταν ο κοινός τους φίλος, διπλωμάτης και δημοσιογράφος σερ Ρόμπερτ Μπρους Λόκχαρτ.

Σίντνεϊ Ράιλι: Ο άνθρωπος σκιά

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα, από την αρχή, πάντα με την υποσημείωση ότι μιλάμε για ΤΟΝ μυστικό πράκτορα οπότε πολλά από αυτά που διαβάσετε στη συνέχεια μπορεί και να μην έγιναν... ακριβώς έτσι.

Ο Σίντνεϊ Ράιλι γεννήθηκε στις 24 Μαρτίου 1874 στην Οδησσό. Το πραγματικό του όνομα, αν και επειδή για πράκτορα μιλάμε δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι, ήταν Σολομόν (Σλόμο) Ρόζενμπλουμ και ήταν νόθος γιος ενός εβραίου γιατρού.

Σε ηλικία 19 ετών συλλαμβάνεται από την «Οχράνα» (τη μυστική αστυνομία του Τσάρου) για συμμετοχή στην επαναστατική οργάνωση «Οι Φίλοι του Διαφωτισμού». Και κάπου εκεί ο νεαρός Σίντνεϊ δείχνει πόσο καλό πράκτορας θα γίνει. Δραπετεύει και αφού σκηνοθετεί το θάνατό του, μπαίνει σε ένα πλοίο και φεύγει για τη Βραζιλία. Εκεί γίνεται ο... Πέδρο που κάνει διάφορες δουλειές του ποδαριού για να ζήσει!

Με νέο όνομα, νέα ταυτότητα επιχειρεί να... βρει την άκρη του αξιοποιώντας ένα ασυνήθιστο χάρισμα που είχε: μπορούσε να πείσει οποιονδήποτε για οτιδήποτε!

Η ζωή του αλλάζει μια για πάντα όταν μια ομάδα Βρετανών αξιωματικών που βρίσκεται σε αποστολή στον Αμαζόνιο εγκλωβίζεται μέσα στην πυκνή ζούγκλα και η τύχη της θα ήταν προδιαγεγραμμένη αν δεν υπήρχε ο «Πέδρο» ο οποίος κατάφερε να τους βγάλει ζωντανούς.

Οι αξιωματικοί αναγνωρίζουν αμέσως τις ικανότητές του και τον στρατολογούν στις μυστικές υπηρεσίες της Βρετανίας.

Παίρνει βρετανικό διαβατήριο με το όνομα Σίντνεϊ Ρόζενμπλουμ, μετακομίζει στο Λονδίνο, ιδρύει τη δική του εταιρεία, άρχισε να μιλάει έξι γλώσσες και να ντύνεται στην... τρίχα, με τα τελευταία μοντέλα της βρετανικής μόδας.

Μετά από λίγο καιρό αποκτά το όνομα Ζίγκμουντ Ρόζενμπλουμ και στον... ελεύθερο χρόνο του κατασκοπεύει Ρώσους. Παντρεύεται, γίνεται πλούσιος και εμφανίζεται με νέο όνομα, το αριστοκρατικό Σίντνεϊ Τζορτζ Ράιλι.

Πηγαίνει στη Ρωσία και δίνει συνέχεια πληροφορίες στους Βρετανούς για το τσαρικό καθεστώς. Παράλληλα, δίνει πληροφορίες στην Ιαπωνία για τα σχέδια για τα οχυρωματικά έργα της Ρωσίας, κατά τη διάρκεια του Ρωσοϊαπωνικού πολέμου! Κάποιοι ιστορικοί θεωρούν πως ήταν εκείνος που διευκόλυνε τη μεταφορά ιαπώνων πρακτόρων στη Μαντζουρία, παραδίδοντας σχέδια ρωσικών οχυρώσεων.

Το 1905 τον «βρίσκουμε» σε αποστολή στη Γαλλία, όντας μεταμφιεσμένος σε παπά, για τα πετρέλαια της Περσίας και του Ιράκ, που τότε ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ενώ ανέλαβε και πολλές αποστολές στη Γερμανία τις παραμονές αλλά και κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Το σχέδιο δολοφονίας του Λένιν και η εκτέλεση του Ράιλι

Όλα αυτά, όμως, είναι ξεκάθαρο πως ήταν σημαντικές αποστολές αλλά όχι ιστορικής σημασίας, από αυτές δηλαδή που ήθελε να αναλάβει ο Σίντνεϊ Ράιλι.

Αλλά και αυτή η αποστολή δεν άργησε να έρθει. Ανέλαβε και μια αποστολή που αν τελικά κατάφερνε να τη φέρει σε πέρας μπορεί και να είχε αλλάξει την ιστορία της ανθρωπότητας.

Τον Μάη του 1918 βρέθηκε στη Μόσχα και οργάνωσε μια επιχείρηση που προέβλεπε την πτώση των Μπολσεβίκων και τη δολοφονία του Λένιν.

Ήταν η εποχή που οι Μπολσεβίκοι είχαν μόλις εδραιώσει την εξουσία τους στη Ρωσία και οι δυτικοί σύμμαχοι αναζητούσαν τρόπους να τους ανατρέψουν οπότε τι πιο... σύνηθες από το να ψάξουν τρόπο, ώστε, να φτάσουν στη φυσική εξόντωση του ηγέτη τους.

Ο Ράιλι, σε συνεργασία με τον Βρετανό διπλωμάτη Ρόμπερτ Λόκχαρτ, σχεδίασε τη δολοφονία του Λένιν και την κατάληψη της εξουσίας από φιλοδυτικές δυνάμεις. Το σχέδιο έμεινε γνωστό ως το «Lockhart Plot».

Το θέμα, ωστόσο, είναι πως τα ίδια σχέδια είχε και σοσιαλίστρια Φάνια Καπλάν που οργάνωσε ακριβώς την ίδια αποστολή. Η δική της απόπειρα απέτυχε, οι Σοβιετικοί εξαπέλυσαν πογκρόμ κατά των αντικαθεστωτικών και κάπως έτσι «χάλασε» και η δουλειά για τον Σίντνεϊ Ράιλι ο οποίος ίσα που πρόλαβε να φύγει από τη Ρωσία!

Διαβάστε ακόμα: Η Φάνια Καπλάν και η απόπειρα δολοφονίας κατά του Λένιν

Πιθανότατα κατάφερε να φύγει μεταμφιεσμένος σε Γερμανό αξιωματικό αν και υπάρχει και ένα σενάριο σύμφωνα με το οποίο ο Ράιλι συνεργάστηκε με τις ρωσικές αρχές για να εξασφαλίσει τη φυγή του, αποκαλύπτοντας ονόματα συνεργών του.

Σε κάθε περίπτωση, όπως και αν κατάφερε να διαφύγει, αυτό ήταν η αρχή του τέλους. Ταυτόχρονα, όμως, ήταν και η αρχή του θρύλου του.

Στη συνέχεια ανέλαβε διάφορες μυστικές επιχειρήσεις αλλά όχι κάτι το ιδιαίτερο. Μέσα από αυτές απέκτησε τη φήμη του ανίκητου πράκτορα, του ανθρώπου σκιά, εκείνου που ότι και αν συμβεί την τελευταία στιγμή θα καταφέρει να αποδράσει, να ξεφύγει και μετά να αναλάβει νέα αποστολή.

Η περιβόητη «Τσεκά» (η μυστική υπηρεσία των Μπολσεβίκων) και βασικά η OGPU (διαδόχου της «Τσεκά» που είχε ιδρυθεί το 1923) δεν ξέχασαν τον Σίντνεϊ Ράιλι.

Σύμφωνα με το επικρατέστερο σενάριο, μυστικοί πράκτορες της OGPU έστησαν μία μοναδική επιχείρηση εξαπάτησης, που έμεινε γνωστή ως «Operation Trust».

Η OGPU δημιούργησε μια φανταστική αντικομμουνιστική οργάνωση, την «Monarchist Union of Central Russia», υποτίθεται ότι αποτελούνταν από Ρώσους ευγενείς, αξιωματικούς και πρώην Λευκούς στρατιώτες που δρούσαν παράνομα εντός της ΕΣΣΔ, περιμένοντας βοήθεια από τη Δύση για να ρίξουν τους Μπολσεβίκους.

Ο Ράιλι, που αναζητούσε επίμονα δίκτυα αντίστασης μέσα στη Ρωσία, «τσίμπησε». Μέσω επαφών στη Φινλανδία και τη Βαλτική, ήρθε σε επαφή με πράκτορες της «Trust» και πείστηκε ότι η εξέγερση ήταν κοντά. Στα τέλη Αυγούστου 1925, πέρασε μυστικά τα σοβιετικά σύνορα για να συναντήσει τους υποτιθέμενους συνεργάτες του.

Εκεί όμως τον περίμεναν Σοβιετικοί πράκτορες οι οποίοι τον συνέλαβαν αμέσως και τον μετέφεραν στις φυλακές της Λουμπιάνκα στη Μόσχα. Σύμφωνα με αναφορές που αποκαλύφθηκαν δεκαετίες αργότερα από ρωσικά αρχεία, ανακρίθηκε επί μέρες και υποβλήθηκε σε βασανιστήρια για να αποκαλύψει τα δίκτυα της βρετανικής αντικατασκοπείας.

Από τότε τα ίχνη του εξαφανίστηκαν. Στην πραγματικότητα για πολλά χρόνια κανείς δεν ήξερε τι του είχε συμβεί. Κάποιοι έλεγαν ότι εκτελέστηκε, κάποιοι άλλοι ότι για να σώσει τη ζωή του έγινε πράκτορας των Σοβιετικών και κάποιοι άλλοι που συμφώνησε να εξαφανιστεί για πάντα υιοθετώντας νέα ταυτότητα προκειμένου να μην εκτελεστεί.

Μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ωστόσο, αποκαλύφθηκε το τι είχε συμβεί. Σύμφωνα με μια επίσημη αναφορά της OGPU, ο Ράιλι εκτελέστηκε στις 6 Νοεμβρίου 1925, σε δάσος έξω από τη Μόσχα, με δύο σφαίρες στο κεφάλι. Η εντολή εκτέλεσης έφερε την υπογραφή του ίδιου του Φέλιξ Ντζερζίνσκι, ηγετικού στελέχους του πολωνικού και του ρωσικού επαναστατικού κινήματος, του ανθρώπου που ονομάστηκε «Σιδερένιος Φέλιξ» της Τσεκά και ήταν προσωπικός φίλος του Ιωσήφ Στάλιν.

Κάπως έτσι, η «Operation Trust» ήταν ίσως η πιο επιτυχημένη αντικατασκοπευτική παγίδα του 20ού αιώνα. Η ταφή του Σίντνεϊ Ράιλι έγινε σε άγνωστο σημείο. Το σώμα του δε βρέθηκε ποτέ.

Εκτός και αν όλα αυτά ήταν μια ωραία παράσταση που στήθηκε προκειμένου να καλυφθεί το γεγονός ότι ο Σίντνεϊ Ράιλι στρατολογήθηκε από τις Σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες και «κάρφωνε» βρετανικά δίκτυα κατασκοπείας, έζησε μέχρι τα βαθιά γεράματα και πέθανε πλήρης ημερών και ευτυχισμένος στη Μόσχα. Ποιος ξέρει...

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.