Ο ξεχασμένος ήρωας Κώστας Περρίκος και τα συγκλονιστικά τελευταία λόγια του

«Μικρόσωμος, λεπτός, με μέτωπο ευρύ και μάτια διαπεραστικά και ρεμβώδη, γελαστός πάντα και μειλίχιος στους τρόπους, έμοιαζε περισσότερο ποιητής και λιγότερο ή καθόλου επαναστάτης, αλλά έκλεινε μέσα στην ψυχή του την Ελλάδα.

» Κάτω από τον ζυγό και την τρομοκρατία άρχισαν να κινούνται μερικοί ανυπότακτοι Έλληνες. Πρώτος μεταξύ των πρώτων, ο μικρόσωμος υποσμηναγός ανέπτυξε τότε μιαν αφάνταστη δραστηριότητα.

» Ευκίνητος, εύγλωττος, ακαταπόνητος, έτρεχε, έμπαινε παντού, έπειθε, στρατολογούσε, φορολογούσε, οργάνωνε τη Στρατιά των Ελλήνων που θα κρατούσαν τα όπλα και τα φλάμπουρα και την τιμή της Ελλάδας ψηλά.

» Προσηλωμένος στο όραμα, δεν άκουσε τις συμβουλές των φρονίμων. "Έχεις γυναίκα και παιδιά Περρίκο". "Η ζωή μας ανήκει στην Ελλάδα" ήταν η απάντηση».

Με τον τρόπο που μόλις διαβάσατε περιέγραφε τον Κώστας Περρίκο η εφημερίδα «Μάχη». Ο Περρίκος – αν και θα έπρεπε – δεν μνημονεύεται σε κανένα σχολικό βιβλίο. Είναι ίσως ο σημαντικότερος... ξεχασμένος ήρωας του έπους της αντίστασης στη ναζιστική κατοχή.

Ένας αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας που δεν λύγισε ούτε μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα και σύμφωνα με τον θρύλο ανάγκασε τους γερμανούς στρατιώτες να τον χαιρετίσουν στρατιωτικά πριν τον εκτελέσουν.

Από οικογενειάρχης... ήρωας της αντίστασης

Παιδί χωρισμένων γονιών, γεννήθηκε στις 23 Απριλίου 1905 στην Καλλιμασιά της Χίου, ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές σπουδές του στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και ενεγράφη σε ηλικία 21 ετών στη δύναμη της Στρατιωτικής Σχολής Αεροπλοΐας, ενώ το 1932 ονομάστηκε ανθυποσμηναγός.

Ενδιάμεσα, το 1929, είχε παντρευτεί με τη Μαρία Δεληγεώργη, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά. Τη δεκαετία του 1930 ο Περρίκος αποτέλεσε στέλεχος του Εθνικού Ενωτικού Κόμματος του Παναγιώτη Κανελλόπουλου και ανέπτυξε αξιόλογη δραστηριότητα ως αρθρογράφος σε εφημερίδες, γεγονός που προκάλεσε τη σύλληψη, τη φυλάκιση και, τελικά, την απόταξή του από την Πολεμική Αεροπορία με τον βαθμό του υποσμηναγού, το 1935, επειδή ασκούσε κριτική στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία.

Θεωρούσε ως μη αξιόμαχη την Πολεμική Αεροπορία και ζητούσε την αναδιοργάνωσή της, με τη δημιουργία κρατικής αεροπορικής βιομηχανίας, προκειμένου η Ελλάδα να απαλλαγεί από ξένες πολιτικές και οικονομικές επιρροές στην εκλογή διαφόρων τύπων αεροσκαφών.

Οταν ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος έριξε τη βαριά σκιά του πάνω και στην Ελλάδα , ο Περρίκος ζήτησε με επιμονή την ανάκλησή του στην ενεργό υπηρεσία, προκειμένου να προσφέρει τις υπηρεσίες του με οποιαδήποτε ιδιότητα και να εκπληρώσει το ύψιστο προς την πατρίδα καθήκον του, όπως ο ίδιος το αντιλαμβανόταν.

Η αίτησή του έγινε δεκτή έστω και με καθυστέρηση, με τον Περρίκο αμέσως να προωθείται στο Μέτωπο της Αλβανίας. Μετά την κατάρρευση του μετώπου, την άνοιξη του 1941, ο Περρίκος, πνεύμα αδούλωτο και ανήσυχο, άρχισε να προβάλλει με κάθε πρόσφορο μέσο τις αντιλήψεις του για την Ελλάδα, το σύμβολο της ελευθερίας, και τους Έλληνες, τους σκλαβωμένους νικητές, ιδρύοντας μάλιστα στην Αθήνα μία από τις πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις, τη «Στρατιά των Σκλαβωμένων Νικητών».

Όμως, ο Περρίκος δεν αρκέστηκε μόνο στον ιδεολογικό αγώνα εναντίον του κατακτητή, αλλά φρόντισε να θέσει σε εφαρμογή και το σχέδιό του για τη δημιουργία ενός εθνικού στρατού. Η ΠΕΑΝ, πέραν της εφημερίδας που εξέδιδε («Δόξα»), δημιούργησε ουλαμό καταστροφών για την εκτέλεση αποστολών δολιοφθοράς σε βάρος του εχθρού, με επικεφαλής τον ίδιον τον Περρίκο.

Περιφρονώντας τους τεράστιους κινδύνους και θέτοντας εκ των πραγμάτων σε δεύτερη μοίρα τη λατρεμένη οικογένειά του, τη σύζυγο και τα τρία ανήλικα παιδιά του, ανέπτυξε εντονότατη αντιστασιακή δραστηριότητα, που έφθασε στο αποκορύφωμά της, με την ανατίναξη των κεντρικών γραφείων της προδοτικής ΕΣΠΟ στη συμβολή των οδών Γλάδστωνος και Πατησίων. 

Η ΠΕΑΝ, η ΕΣΠΟ, η προδοσία και η εκτέλεση

Η  «Πανελλήνιος Ένωσης Αγωνιζόμενων Νέων» ήταν μια μικρή αντιστασιακή οργάνωση τα μέλη της  οποία κινούνταν ιδεολογικά κάπου ανάμεσα στο φιλελευθερισμό και τη σοσιαλδημοκρατία.

Οι περισσότεροι, δε, από τους συμμετέχοντες σε αυτή ήταν φίλα προσκείμενοι στον Παναγιώτη Κανελλόπουλο με τον οποίο βρισκόντουσαν σε άμεση επαφή. Αρχηγός της οργάνωσης ήταν ο Κώστας Περρίκος

Η ΠΕΑΝ ήταν μια ολιγομελής ομάδα που, ωστόσο, έμεινε στην ιστορία για τις ριψοκίνδυνες δράσεις ενάντια στον κατακτητή. Επιχειρησιακός βραχίονας της οργάνωσης ήταν ο θρυλικός «Ουλαμός Καταστροφών»!

Τα μέλη της αντιστασιακής οργάνωσης είχαν στο στόχαστρό τους τις δοσιλογικές ομάδες. Η ΠΕΑΝ είχε εξαρχής είχε «μπει» στο «μάτι» της ΕΣΠΟ και ήταν δεδομένο πως αυτό θα ήταν ένα χτύπημα το οποίο θα έπρεπε να διαφέρει από οποιοδήποτε άλλο σε ότι αφορά την ένταση ενώ και ο σχεδιασμός θα έπρεπε να είναι πιο άρτιος καθώς τα γραφεία της φιλοναζιστικής οργάνωσης φυλάσσονταν σαν αστακός.

Η «Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωση», ιδρύθηκε το καλοκαίρι του 1941 και είχε ως βασικό στόχο της τη στρατολόγηση Ελλήνων προκειμένου να δημιουργηθεί  η «ελληνική λεγεώνα» που θα αποτελούσε τμήμα του πολυεθνικού τομέα των Waffen - SS και - κατά κύριο λόγο - θα ρίχνονταν στη μάχη εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης  και του Κόκκινου Στρατού.

Από τον πρώτο όροφο του κτιρίου που στεγάζονταν τα γραφεία δέσποζαν η γερμανική, η ελληνική, η ιταλική και η ιαπωνική σημαία και από κάτω μια επιγραφή παρότρυνε: «Ελληνόπουλα, εγγραφείτε εις τους πρωτοπόρους της Νέας Τάξεως».! Το έμβλημα της οργάνωσης ήταν η ελληνική σημαία με τον αγκυλωτό σταυρό.

Τα μέλη της βοηθούσαν τους ναζί σε διάφορες αποστολές τους στην πρωτεύουσα. Επιπλέον, κατέδιδαν στους Γερμανούς μέλη αντιστασιακών οργανώσεων.

Στόχος ακόμα ήταν να αποτελέσει τον πυρήνα δημιουργίας ελληνικού ναζιστικού κόμματος όπως είχαν καταφέρει να κάνουν οι Γερμανοί σε άλλες χώρες της κατεχόμενης Ευρώπης όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Δανία και η Νορβηγία. 

Τα μέλη της ΕΣΠΟ εφοδιάζονταν με στολές και με ταυτότητες που τους έδιναν πλήρη ελευθερία κινήσεων και δωρεάν μετακίνηση.

Πρώτος αρχηγός της οργάνωσης ήταν ο ιατρός Γεώργιος Βλαβιανός που παραιτήθηκε όταν προέκυψαν εσωτερικές αντιθέσεις στην οργάνωση μεταξύ Γερμανόφιλων και Ιταλόφιλων.

Μετά την εσωτερική διαμάχη αρχηγός της οργάνωσης αναδείχτηκε από τη Γερμανόφιλη πτέρυγα ο επίσης ιατρός Σπύρος Στεροδήμας.

Το χτύπημα, λοιπόν, στην προδοτική ΕΣΠΟ ανέλαβαν ο Περρικός, ο  τεχνικός τηλεπικοινωνιών Αντώνης Μυτιληναίος, ο φοιτητής Νομικής Σπύρος Γαλάτης και η δασκάλα Ιουλία Μπίμπα. Περιφερειακό ρόλο στην ενέργεια, είχαν επίσης, οι Τάκης Μιχαηλίδης, Νίκος Λάζαρης, Νίκος Μούρτος και Σπύρος Στανωτάς.

Η ισχυρότατη βόμβα συναρμολογήθηκε στο σπίτι της Μπίμπα η οποία μαζί με τον Μυτιληναίο την έβαλαν μέσα σε μια σακούλα με χόρτα και τη μετέφεραν μέχρι τη Γλάδστωνος! Εκεί Μυτιληναίος και Γαλάτης, από μια αφύλαχτη πόρτα μπήκαν στο κτίριο, έβαλαν τη βόμβα σ’ ένα άδειο γραφείο στον ημιώροφο και αφού ο δεύτερος άναψε το φιτίλι έσπευσαν να εξαφανιστούν.

Στις 12:03 το μεσημέρι της 20ης Σεπτεμβρίου του 1942 η βόμβα εξερράγη και σχεδόν ισοπέδωσε το κτίριο, παρασέρνοντας στο θάνατο 29 μέλη της ΕΣΠΟ και 48 Γερμανούς αξιωματικούς! 

Ο αρχηγός της προδοτικής οργάνωσης, Σπύρος Στεροδήμος, ανασύρθηκε από τα ερείπια βαριά τραυματισμένος και υπέκυψε μερικές ημέρες αργότερα.

Η βομβιστική επίθεση πανηγυρίστηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Γκεστάπο επικύρηξε τους δράστες αλλά δεν κατάφερνε να εντοπίσει τα μέλη της ΠΕΑΝ. Τότε ο Πολύκαρπος Νταλιάνης, ένας υπαξιωματικός της Χωροφυλακής, «ντύθηκε Εφιάλτης», και έναντι 3 λιρών το «κεφάλι» έδωσε τα ονόματα των μελών της οργάνωσης στους Ναζί.

Περρίκος, Μπίμπα, Μυτιληναίος και Γαλάτης συλλαμβάνονται στις 11 Νοεμβρίου και περνάνε πολλές φρικτές ημέρες στο κολαστήριο της Γκεστάπο στον Πειραιά. Ο Μυτιληναίος καταφέρνει να αποδράσει και στη συνέχεια να διαφύγει στη Μέση Ανατολή.  Η οικογένεια του Γαλάτη αγόρασε με 1.000 λίρες τη ζωή του ανθρώπου της, όχι όμως και την ελευθερία του καθώς στάλθηκε σε φυλακές της Γερμανίας.

Η Ιουλία Μπίμπα μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης και εκεί εκτελέστηκε με πέλεκυ. Στις 4 Φεβρουαρίου 1943 ο Περρίκος εκτελέστηκε στην Καισαριανή.

«Δεν αισθάνομαι τίποτα εναντίον σας. Εσείς κάνατε το καθήκον σας. Ομοίως, έκανα κι εγώ το δικό μου. Είμαι Έλληνας αξιωματικός της Αεροπορίας. Σας ευχαριστώ πολύ» είπε απευθυνόμενος στο εκτελεστικό απόσπασμά, λίγο πριν πέσει νεκρός.

Με αυτή την ενέργεια, η Ελλάδα ήταν η μοναδική ευρωπαϊκή κατεχόμενη χώρα η οποία δε συγκρότησε εθελοντικά στρατιωτικά σώματα ντυμένα με τις στολές της γερμανικής Βέρμαχτ ενώ ο προδότης χωροφύλακας Νταλιάνης, εντοπίστηκε από αντιστασιακούς και με συνοπτικές διαδικασίες εκτελέστηκε.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.