Είναι δύσκολο να ορίσουμε τη μητρότητα. Είναι σαν να προσπαθούμε να χωρέσουμε έναν ολόκληρο κόσμο μέσα σε λίγες λέξεις, μέσα σε λίγα συναισθήματα, σε λίγες καταστάσεις. Τις αγαπάμε και ταυτόχρονα θυμώνουμε μαζί τους. Τις έχουμε ανάγκη και συνάμα μας νευριάζουν. Είναι η μητρότητα ένας κόσμος αντιφάσεων; Μάλλον όχι. Απλώς έτσι είναι η ζωή.
Και δεν μπορεί να υπάρξει ζωή χωρίς τη μητρότητα. Πώς είναι η στιγμή που μια γυναίκα γίνεται μητέρα; Πώς αισθάνεται ένας άνθρωπος όταν περνάει σε αυτό το επίπεδο, όταν η ταυτότητά του πλέον συνδέεται απόλυτα με το «μαμά»; Ρωτήσαμε πέντε γυναίκες για την πρώτη τους μέρα ως μητέρες, για να μάθουμε έστω και με λίγες λέξεις πώς είναι να φέρνεις στον κόσμο μια νέα ζωή.
«Το να δεις το παιδί σου είναι που σε κρατάει»
«Πήγα στην κλινική και έμεινα εκεί το βράδυ αφού θα γεννούσα με καισαρική. Αισθάνεσαι σαν ένα δοχείο που κουβαλάς κάτι φοβερά πολύτιμο και σε εξετάζουν κυριολεκτικά από παντού. Υπάρχει πόνος, υπάρχει άγχος. Όταν ξεκίνησε η διαδικασία, φοβήθηκα. Όλα όμως έγιναν πολύ γρήγορα και μου το είπαν ότι την έβγαλαν. Στην αρχή δεν έκλαψε, οπότε αυτά τα 20 δευτερόλεπτα έμοιαζαν για 20 χρόνια. Έκλαψε εντέλει, έκλαψα κι εγώ (σ. σ. γέλια). Ήταν υπέροχη στιγμή. Μύριζε σαν τούρτα, όσο παράξενο κι αν ακούγεται! Την επόμενη μέρα πονούσα πάρα πολύ, αλλά η αλήθεια είναι πως αισθάνεσαι ότι αξίζει όλο αυτό, όλος ο πόνος, η διαδικασία, τα ράματα, όλα. Σου δίνει κίνητρο το να δεις το παιδί σου κι αυτό είναι που σε κρατάει. Μου την έφεραν δύο ώρες μετά και δεν μπορούσα να το πιστέψω.
Εκείνη τη στιγμή δεν ξέρεις τι να κάνεις, μα καθόλου. Και την ίδια στιγμή, αισθάνεσαι μια σιγουριά ότι θα τα καταφέρεις, είναι πολύ περίεργο. Για εμένα, ξεκίνησε τότε ένα από τα δυσκολότερα κομμάτια που αφορούσε το σύνδρομο δυσφορίας του θηλασμού (Δυσφορία Έκλυσης Γάλακτος ή D-MER) που δεν είναι ευρύτερα γνωστό. Τη στιγμή που το μωρό ξεκίνησε να θηλάζει, ήταν σαν να έγινε μια χημική αντίδραση στο κεφάλι μου και έπεσα σε μια τρύπα κατάθλιψης. Έτρεχαν δάκρυα από τα μάτια μου, δεν ήξερα τι να κάνω και στην αρχή δεν έβγαινε γάλα από το στήθος μου. Μίλησα σε όποιον μπορούσα μέσα στην κλινική αλλά δεν γνώριζε κανείς ώστε να με βοηθήσει.
Όταν γυρίσαμε σπίτι, δεν ήξερα ακόμη τι έπρεπε να κάνω. Κατάφερνα να την ηρεμήσω με την επαφή με το δέρμα μου, με τη μυρωδιά μου και με το γάλα μου. Σαν να με ηρεμούσε και μένα αυτό. Είναι αυτή η απίστευτη σχέση ανάμεσα σε μαμά και μωράκι». Τζούλι, 32 ετών
«Κρατούσα στα χέρια μου ένα μικρό θαύμα»
«Η πρώτη φορά που κράτησα την κόρη μου στην αγκαλιά μου ήταν μια στιγμή που χωρούσε τα πάντα: δέος, ευγνωμοσύνη, χαρά αλλά και φόβο. Ένιωσα σα να κρατούσα στα χέρια μου ένα μικρό θαύμα και μια τεράστια ευθύνη μαζί. Ταυτόχρονα υπήρξε και η απορία: και τώρα τι κάνω; Η μητρότητα δε συνοδεύεται από εγχειρίδιο χρήσης. Δεν ήξερα πώς να την κρατήσω, πώς να την ηρεμήσω, πώς να την ταΐσω. Για λίγο ένιωσα ότι ήμουν λιγότερο μητέρα, πως όλες οι υπόλοιπες γυναίκες ήξεραν κάτι που εγώ αγνοούσα. Στην πραγματικότητα όμως, μαζί με το παιδί γεννιέται και η μαμά.
Η επιστροφή στο σπίτι ήταν σαν να άφηνα πίσω τη ζωή που γνώριζα και να συστηνόμουν ξανά στον εαυτό μου, υπό νέα ταυτότητα. Με την κόρη μου είχαμε την πρώτη αληθινή συνάντηση δύο αγνώστων που κατά έναν παράδοξο τρόπο, ανήκαν ο ένας στον άλλο ολοκληρωτικά και παντοτινά. Η απεριόριστη μυθική αγάπη, που ο κοινωνικός περίγυρος σε πιέζει να αισθανθείς, δεν υπήρχε.
Και αυτό είναι πιο φυσιολογικό από όσο θέλουμε να παραδεχθούμε. Με τον χρόνο, τα πρώτα βλέμματα, τα πρώτα χαμόγελα, τις πρώτες ατελείωτες αγκαλιές, η αγάπη μεγάλωσε μαζί μας. Και κάπως έτσι κατάλαβα ότι η μητρότητα δεν είναι να τα ξέρεις όλα από την πρώτη μέρα, ούτε να τα κάνεις όλα τέλεια και όπως πρέπει. Είναι να μαθαίνεις μέρα με τη μέρα να αγαπάς έναν άνθρωπο και ταυτόχρονα να ανακαλύπτεις ξανά τον κόσμο και τον εαυτό σου μέσα από τα δικά του παιδικά μάτια». Έλενα, 39 ετών.
«Έγινα μητέρα κι αυτή μου η ιδιότητα προηγείται οποιασδήποτε άλλης»
«Στα τελευταία μου γενέθλια ο μεγάλος μου γιος με ρώτησε: Πόσων χρονών είσαι, μαμά; Λίγο η ματαιοδοξία μου, λίγο η ροπή μου ν’ απαντώ σ’ αυτή την ερώτηση εδώ και δυο δεκαετίες αυθόρμητα 21 (αχ να ’τανε το 21, που λέμε) του είπα: Είμαι έξι. Έξι χρονών μαμά! Έχουν περάσει κιόλας έξι χρόνια από την ημέρα που γέννησα τον πρώτο μου γιο. Και λέω τον πρώτο γιατί στο μεταξύ απέκτησα τρεις, γεγονός που αδυνατώ να πιστέψω, είναι σαν να βλέπω ταινία για τον αβίωτο βίο μιας άλλης! Κάθε τόσο πρέπει να επαναλαμβάνω προς τον εαυτό μου σαν μάντρα: Έχω τρία παιδιά, έχω τρία παιδιά, μπας και το συνειδητοποιήσω κάποτε!
Έξι χρόνια λοιπόν και μου φαίνεται σαν να ήταν χθες. Όχι γιατί όλα είναι τόσο ωραία που η ζωή κυλά σαν γάργαρο νεράκι στις όχθες του ομαλού ποταμού που λέγεται Μητρότητα, όχι! Ούτε γιατί η καθημερινότητα είναι ανέφελη κι έχω το χρόνο να μετρήσω ένα - ένα τ’ αστέρια στον αστροπλουμιστό ουρανό της νύχτας μου (γιατί τη μέρα δεν υπάρχω, επανάλαβε μαζί μου: έχω τρία παιδιά). Η ημέρα εκείνη μοιάζει σαν να ήταν χθες γιατί:
Η ημέρα εκείνη ήταν δύσκολη. Μετά από 22 ώρες τοκετού ήμουν αγχωμένη για το αν θα τα καταφέρω και συνάμα αισθανόμουν ενοχές επειδή δεν έπλεα στα πελάγη της ευτυχίας που οι γύρω μου ανέμεναν να με έχουν κατακλύσει. Η ημέρα εκείνη ήταν απαιτητική. Είχα βγει από ένα χειρουργείο που δεν περίμενα καν να μπω και είχα την αποκλειστική ευθύνη ενός πλάσματος που είχε έρθει χωρίς manual. Η ημέρα εκείνη ήταν καθοριστική. Όρισε την ύπαρξη μου μονομιάς και διαπαντός. Έγινα μητέρα κι έκτοτε αυτή μου η ιδιότητα προηγείται οποιασδήποτε άλλης με χαρακτήριζε στην π.π. (διάβαζε προ παιδιών) ζωή μου.
Αλλά η ημέρα εκείνη ήταν προπαντός σημαδιακή. Είναι η γενέθλια ημέρα του πρώτου μου παιδιού αλλά και εμού ως μητέρας (του). Είναι σαν να γεννήθηκα κι εγώ μαζί. Κι έχω και αποδείξεις: Βάζω αυτή την ημερομηνία PIN στο κινητό μου, φρόντισα όλα μου τα παιδιά να γιορτάζουν αυτή τη μέρα γενέθλια ή γιορτή και μαζί κι εγώ - παιδί της Άνοιξης- γιορτάζω πλέον κάθε φθινόπωρο τον χρυσό Οκτώβρη της καρδιάς μου. Γι’ αυτό δεν είπα ψέματα ότι είμαι έξι χρονών. Έξι χρονών μαμά». Κωνσταντίνα, 44 ετών
«Ο τόπος δε σε χωράει από την απορία και τη χαρά»
«Η μητρότητα δεν έχει μια πρώτη μέρα, έχει πολλές. Μία μέρα ξυπνάς και έχεις να σκεφτείς για ένα πλάσμα που δεν έχεις γνωρίσει ακόμη, αλλά έχεις διαλέξει να έρθει στη ζωή, στη ζωή σου. Ο τόπος δε σε χωράει από την απορία και τη χαρά. Η αλήθεια είναι πως δεν μπορούσες να φανταστείς τι σημαίνει θαύμα της δημιουργίας. Η ζωή και η ανυπαρξία πολεμούν, η δύναμη της ψυχής υψώνεται απρόσμενα και βγαίνει η πρώτη ανάσα της νέας ζωής. Ο χρόνος διαστέλλεται. Η ώρα δεν υπολογίζεται με τα λεπτά. Μετράμε κυκλικά και επαναλαμβανόμενα, ζωικά και ονειρικά. Κάθε μέρα από την κοινή ζωή μάνας και παιδιού είναι η πρώτη». Ξένια, 61 ετών
«Γίνεσαι κάτι που δεν ξέρεις αν θα τα καταφέρεις»
«Την πρώτη μέρα, την πρώτη στιγμή που το κρατάς στην αγκαλιά σου δεν ξεχνάς ποτέ για την υπόλοιπη ζωή σου το βλέμμα. Και ας ξέρεις ότι ακόμα δεν σε διακρίνει. Εκεί σταματάει ο χρόνος. Γίνεσαι κάτι που δεν ξέρεις αν θα τα καταφέρεις. Μητέρα. Φόβος, δάκρυα και απέραντη αγάπη. Είναι σαν να γεννιέται μια άλλη εκδοχή του εαυτού σου και είναι αυτό το απέραντο βαθύ συναίσθημα της απόλυτης ευτυχίας. Η πρώτη μέρα της μητρότητας ήρθε απαλά σαν αγκαλιά και είναι η μέρα που αλλάζει τη ζωή σου για πάντα.
Σε παρασύρει σε έναν κόσμο που τα πάντα έχουν σημασία. Βλέπεις ένα μικρό πλάσμα στα χέρια σου απέναντι στο σύμπαν και όμως νιώθεις ότι το σύμπαν βρίσκεται μέσα στο βλέμμα του. Το κοιτάς, το κρατάς, προσεύχεσαι, κλαις, φοβάσαι, ελπίζεις και νιώθεις πως η αγάπη μοιάζει με σεισμό που γκρεμίζει τον παλιό σου εαυτό για να χτίσει έναν καινούριο. Είσαι μητέρα». Ευαγγελία, 64 ετών
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
