Ο πιο μισητός Βυζαντινός Αυτοκράτορας: Ένα λαϊκό παιδί που τα θαλάσσωσε

Η βυζαντινή ιστορία είναι ένα μεγάλο παζλ που σ'αυτό, μπορούμε να βρούμε προσωπικότητες, καταστάσεις και συνθήκες μοναδικού χαρακτήρα. Τα πρόσωπα αυτής της ιστορίας είναι συχνά αμφιλεγόμενα, για τον συγκεκριμένο αυτοκράτορα όμως το κοντέρ σπάει. Ο αυτοκράτορας Φωκάς κυβέρνησε την Αυτοκρατορία για 8 μόλις χρόνια (δύο τετραετίες θα έλεγε κανείς) και κατάφερε να γίνει τόσο μισητός που δεν υπάρχει ούτε μια ιστορική πηγή που να τον εκθειάζει. 

Πρώην αγροτόπαιδο, νυν τύραννος

Σύμφωνα με τις πηγές, ο Φωκάς μεγάλωσε κατά πάσα πιθανότητα στη Βουλγαρία. Εντάχθηκε στις τάξεις του στρατού αλλά οι συνθήκες διαβίωσης δεν τον ικανοποιούσαν καθόλου και μαζί με άλλους στρατιώτες δημιούργησε ένα άτυπο κίνημα με τον εαυτό του στην κορυφή. Όταν τα παράπονα των στρατιωτών δεν εισακούστηκαν, ο στρατός που είχε διαταχθεί να εκστρατεύσει στα βόρεια του Δούναβη εν μέσω χειμώνα, στασίασε και ξεκίνησε για την Κωνσταντινούπολη με τον Φωκά σε ηγετικό ρόλο.

Ο αυτοκράτορας Μαυρίκιος ανατράπηκε και το λαϊκό παιδί από την περιοχή της Βουλγαρίας φόρεσε την αυτοκρατορική πορφύρα χωρίς να έχει δείξει και κάποιο ιδιαίτερο δείγμα γραφής. Σύμφωνα με τα ήθη της εποχής, ο Μαυρίκιος με τους γιους του συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες.

Ξεκινώντας τη δική του πορεία στη βυζαντινή ιστορία, ο Φωκάς διόρισε σε κάθε σημαντικό πόστο της αυτοκρατορίας σχεδόν όλους τους συγγενείς και τους φίλους του. Σε αυτό βέβαια δεν φταίει απόλυτα εκείνος, αφού η ελίτ της Πόλης δεν τον αποδεχόταν ως πραγματικό ηγέτη. Ο ίδιος δεν κατάφερε ποτέ να ελέγξει πλήρως τον στρατό ή τον κρατικό μηχανισμό, παρόλο που προσπάθησε αρκετά.

Όπως προσπάθησε να συντρίψει όλους τους εσωτερικούς του εχθρούς και εξαπέλυσε ένα τιτάνιο κυνήγι μαγισσών. Μέσα σε μόλις λίγα χρόνια, κατάφερε να γίνει μισητός εξαιτίας της τυραννικής του διακυβέρνησης σε κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας.

Τέλος...δι' αποκεφαλισμού

Καθώς ο Φωκάς είχε πετύχει μέσα σε μόλις λίγα χρόνια να δημιουργήσει ένα καθεστώς φόβου για κάθε υπήκοο της αυτοκρατορίας, το τέλος του δεν ήταν και τόσο μακριά. Ο άνθρωπος που έγινε αυτοκράτορας μέσω ανατροπής και θανάτωσε τον αυτοκράτορα που ανέτρεψε θα είχε το ίδιο τέλος γιατί αυτά είναι τα παιχνίδια της Ιστορίας. Ο Φωκάς ήταν τελείως απομονωμένος και σε πλήρη αδυναμία να επιβάλει την τάξη ακόμη και μέσω της βίας. Τότε, από την επαρχία της Βορείου Αφρικής, ένας αξιωματούχος, ο Ηράκλειος ο Πρεσβύτερος, προσπάθησε να τον ανατρέψει σε συνεργασία με τον γιο του.

Αφού πέτυχε να δημιουργήσει ένα μπλοκ δυνάμεων με όλους όσους είχε κυνηγήσει ο Φωκάς (που ήταν αρκετοί εδώ που τα λέμε), ο Ηράκλειος ο Νεότερος κατέλαβε την πρωτεύουσα και συνέλαβε τον τύραννο. Όπως περιγράφουν ορισμένες πηγές, κοιτώντας το χάος που είχε φέρει η διακυβέρνησή του, ο Ηράκλειος ρώτησε τον Φωκά: «Έτσι κυβέρνησες, άθλιε;» με τον Φωκά να του απαντάει: «Εσύ νομίζεις ότι θα τα κάνεις καλύτερα;».

Ο Ηράκλειος δεν απάντησε, απλώς σήκωσε το σπαθί του και έκοψε το κεφάλι του έκπτωτου αυτοκράτορα παίρνοντας τη θέση του στον αυτοκρατορικό θρόνο. Εντέλει, καμία πηγή δεν περιγράφει με θετικές αποχρώσεις τη βασιλεία του Φωκά. Έμεινε στη βυζαντινή ιστορία ως ένας από τους χειρότερους και πλέον αποτυχημένους ηγέτες.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.