Ο υπερτουρισμός μας είναι πολύ γνωστός πια. Τον συζητάμε σχεδόν παντού. Παρά την εξοικείωση μας μαζί του όμως, δεν είναι κάτι καινούργιο. Ο δημοσιογράφος Κώστας Παπαπέτρου από το περιοδικό «Ταχυδρόμος» επισκέφτηκε την Ίο, τέλη Αυγούστου του 1981, και σε ένα μοναδικό ρεπορτάζ κατέγραψε πράγματα και καταστάσεις που θα μπορούσαμε πολύ άνετα να τα συναντήσουμε και το 2026. Μόνο που αντί για τον υπερτουρισμό, οι ντόπιοι της Ίου χρησιμοποιούσαν τη λέξη «αλητοτουρισμός»!
Οι λιγοστοί κάτοικοι μαζί με 15.000 τουρίστες
Ίσως έχουμε συνηθίσει να παρασυρόμαστε από τη νοσταλγία προηγούμενων εποχών. Η τάση να βλέπουμε ρομαντικά περασμένες δεκαετίες και εποχές που δεν έχουμε ζήσει είναι δεδομένη. Δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, απαραίτητα. Η Ίος, ακόμη και σήμερα, θεωρείται το νησί του ξεσαλώματος, για Έλληνες και ξένους τουρίστες που θα την επισκεφτούν.
Διαβάστε ακόμη: «Ξεφεύγει από τα ραντάρ»: Το ελληνικό νησί που αποθέωσε ο Guardian ως τον κρυφό παράδεισο της Ευρώπης
Το ρεπορτάζ από το καλοκαίρι του 1981 δίνει μια παρόμοια εικόνα για το νησί. Οι παλιοί ναυτικοί θεωρούσαν το λιμάνι της Ίου από τα ωραιότερα της Μεσογείου. Ο υπερτουρισμός είχε καταφέρει, ακόμη και τότε, να αλλοιώσει την καθημερινότητα και την ομορφιά του νησιού. «Φτωχομάνα του τουρισμού» περιγράφεται και μάλλον όχι άδικα. Ο ανέμελος ρομαντισμός και οι χαλαροί ρυθμοί που θα περίμενε κανείς να συναντήσει, ποδοπατήθηκαν από τις ορδές των τουριστών.

Μια ενοχλητική μυρωδιά από λύματα κυριαρχούσε στο λιμάνι ενώ εκατοντάδες τουρίστες περίμεναν το επόμενο πλοίο. Τουριστική ρύπανση και φασαρία. Η Ίος δεν ήταν πάντα έτσι. Ήδη από τη δεκαετία του '70, στις παραλίες του Μυλοπότα και της Κουμπάρας, είχαν εμφανιστεί οι πρώτοι γυμνιστές. Εκείνη την εποχή, δεν υπήρχε εμπορική εκμετάλλευση. Τα ενοικιαζόμενα δωμάτια ήταν λιγοστά. Οι τουρίστες που έρχονταν ήταν λίγοι και αναζητούσαν τη γαλήνη, μακριά από τα πολύβουα αστικά κέντρα της Ευρώπης.
Σκουπίδια, ρύπανση και καβγάδες
Η δεκαετία του '80 έφερε τις αλλαγές. Οι ντόπιοι επένδυσαν σε ξενοδοχεία, camping και περισσότερα ενοικιαζόμενα δωμάτια. Τις μέρες του καλοκαιριού, το πλήθος των τουριστών ήταν εξαπλάσιο του ντόπιου πληθυσμού. Οι υποδομές του νησιού κυριολεκτικά στέναζαν. Κάποιοι, αρκετά πονηροί, είχαν σκεφτεί κι έναν άλλον τρόπο για να...σπρώχνουν τις τουριστικές ορδές σε συγκεκριμένες περιοχές.

Το νησί δεν είχε πρόβλημα με τα αποθέματα νερού. Όμως, αόρατα χέρια, άνοιγαν και έκλειναν τις κάνουλες ανά περιοχές ώστε να οδηγήσουν την τουριστική κίνηση σε άλλα σημεία. Το 1981 ουσιαστικά, η Ίος είναι ένα άτυπο πεδίο μάχης που οι κάτοικοι προσπαθούν να κερδίσουν όσα περισσότερα μπορούν από τους επισκέπτες. Οι τόνοι σκουπιδιών που μένουν πίσω μεταφέρονται στις χωματέρες από τέσσερα μικρά γαϊδουράκια που κουβαλούν αυτόν τον όγκο.
Στις διάφορες φασαρίες που γίνονται από τους τουρίστες, οι επτά χωροφύλακες είναι εντελώς ανίκανοι να αντιδράσουν. Μαζί με αυτά, υπάρχουν και οι κλοπές. Όταν η νύχτα φτάνει στο αποκορύφωμά της, το νησί επιστρέφει για λίγες ώρες στα χέρια των ντόπιων. Οι μαγαζάτορες μαζεύουν τα απομεινάρια της μέρας και οι γηραιότεροι κάτοικοι του νησιού πιάνουν κουβέντα στους δρόμους.
Ανάμεσά τους και ο Πέτρος Μπουρνέλης, ένας κάτοικος του νησιού στα 88 του χρόνια. «Ο τουρισμός κακό έκανε, καλό δεν έκανε. Πρώτα έρχονταν άνθρωποι μορφωμένοι, ήσυχοι, που αγαπούσαν τους ντόπιους...Τώρα, βρες άκρη» ανέφερε στο ρεπορτάζ. Μήπως τελικά, όπως τραγουδούσε ο Παπάζογλου, όλα τριγύρω αλλάζουνε, κι όλα τα ίδια μένουν;
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.