Είναι λίγο μετά τις τρεις το μεσημέρι και οι 37 βαθμοί Κελσίου που έγραφε πριν λίγο η ένδειξη θερμοκρασίας στο αμάξι, είναι από τους βασικούς λόγους που ελάχιστοι κάτοικοι κυκλοφορούν στην Οδό Κυψέλης. Το μπετόν και η άσφαλτος επιβαρύνουν την ήδη ασφυκτική ατμόσφαιρα που προκαλεί ο καύσωνας. Περισσότεροι βρίσκονται στη στάση λεωφορείου στην πλατεία και περιμένουν να περάσει το επόμενο λεωφορείο.
«Άντε να φτιαχτεί και το μετρό», μού σχολιάζει μια κυρία που προηγουμένως με είχε ρωτήσει σε πόση ώρα θα περάσει το τρόλεϊ 2. «Να φτιαχτεί το μετρό αλλά να μην κινδυνεύσουν και τα σπίτια μας», συνεχίζει, λες και κατάλαβε ότι με αφορμή τη φράση της, θα τη ρωτούσα να μου πει τη γνώμη της για όλα αυτά που έχουν έρθει στην επικαιρότητα τις τελευταίες ημέρες.
Η υπόθεση των ρωγμών και των καταστροφών σε πολυκατοικίες της Κυψέλης που βλέπουμε στις ειδήσεις τα τελευταία εικοσιτετράωρα, είναι σαν μια σκιά πάνω από την καθημερινότητα όσων μένουν μόνιμα στην περιοχή. Κρατάω τη φράση της ως μια συμπυκνωμένη εισαγωγή του τι συμβαίνει το τελευταίο διάστημα στη γειτονιά, κατηφορίζω την Κυψέλης και σταματάω στον αριθμό 90, εκεί που με περιμένει ο Α. με τον οποίον είχαμε κλείσει το τηλέφωνο πριν 5'. Αν δεν συναντούσα την κυρία τυχαία στον δρόμο, ο Α. ήταν ο πρώτος άνθρωπος που θα ρωτούσα να μού σχολιάσει τα όσα έχουν συμβεί.
Η συνάντησή μας δεν είναι καθόλου τυχαία. Ο ίδιος είναι από τους κατοίκους της περιοχής που έχουν επηρεαστεί βαθιά από τις εργασίες για τη Γραμμή 4.
«Από τα μέσα Μαρτίου που πέρασε από κάτω ο μετροπόντικας, είδαμε τις πρώτες ρωγμές»
Στα 650 μέτρα από την πλατεία Κυψέλης βρίσκεται το σπίτι του πρώτου κατοίκου που συναντώ. Ο. Α μού περιγράφει πώς στην πολυκατοικία βιώνουν συνεχιζόμενη κατάσταση άγχους και φόβου, αφού από τον Μάρτιο έχουν ξεκινήσει τα πρώτα προβλήματα. «Από όταν πέρασε ο μετροπόντικας τον Μάρτιο άρχισαν να εμφανίζονται ρωγμές όλο και μεγαλώνουν. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν ξενοικιάσει λόγω των σοβαρών ρωγμών».
«Πριν ξεκινήσουν οι εργασίες τον Μάρτιο, είχαν έρθει για να κάνουν μια αυτοψία στο κτίριο. Τοποθέτησαν αισθητήρες στην ταράτσα και στον δρόμο για να μετρήσουν την καθίζηση που θα γίνει, αλλά δεν υπήρχε ούτε σαν ενδεχόμενο ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο», αναφέρει.
Οι ρωγμές και οι καταστροφές άρχισαν να διαπιστώνονται παράλληλα και σε άλλες πολυκατοικίες. Στο σύνολο, είναι περίπου 200 τα διαμερίσματα που έχουν επηρεαστεί, επομένως αυτό είναι κάτι που έχει θορυβήσει εκατοντάδες κατοίκους. «Για αρχή οργανωθήκαμε όσοι υποστήκαμε τις ζημιές, στείλαμε μέιλ στην πολεοδομία για να έρθει να κάνει ελέγχους, μια έδωσε μια μελέτη που βεβαιώνει τις ρωγμές και μάς είπαν να πάμε ιδιωτικά σε μηχανικό», σχολιάζει.
Υπενθυμίζεται ότι οι κάτοικοι της Κυψέλης, τον περασμένο Απρίλιο βίωσαν άλλη μια εφιαλτική κατάσταση που δυσχέρανε την καθημερινότητά τους, αφού λίγο πιο κάτω και συγκεκριμένα στην οδό Εύβοιας, στο σημείο όπου συναντά την οδό Σπετσών, αλλά και στη Στροφάδων, κοντά στην οδό Σκύρου, ανάβλυζε αθηναϊκός σχιστόλιθος, επίσης λόγω των εργασιών του μετρό.
«Άκουγε η διαχειρίστρια θορύβους τη νύχτα και νόμιζε ότι μπαίνουν κλέφτες»
Αντίστοιχη κατάσταση βίωσε και η κυρία Ελένη, γεννημένη και μεγαλωμένη στην Κυψέλη. «Έλειπα από το σπίτι και με ειδοποίησε η διαχειρίστρια, η οποία άκουγε θορύβους τη νύχτα και νόμιζε ότι μπαίνουν κλέφτες. Υπάρχουν ρωγμές στο διαμέρισμά μου ενώ, στην πυλωτή της πολυκατοικίας, η μία κολώνα έχει μια οριζόντια ρωγμή, το οποίο είναι πολύ επικίνδυνο. Ήρθαν από την Άβαξ για να το δουν και μάς είπαν - προφορικά όλα αυτά - ότι θα πρέπει να τη γκρεμίσουν».
«Αυτό που με τρομάζει περισσότερο, δεν είναι οι ορατές ρωγμές και καταστροφές, αλλά όσα υπάρχουν από κάτω. Είμαι γέννημα θρέμμα Κυψελιώτισσα και ξέρω καλά την περιοχή. Εδώ παλιά, στην Ευελπίδων και στη Φωκίωνος υπήρχαν ρέματα που έχουν μπαζωθεί». Η ίδια τονίζει ότι όλοι οι κάτοικοι θέλουν το μετρό. «Περιμέναμε το μετρό, όχι όμως να κινδυνεύουμε».
Όπως και οι υπόλοιποι κάτοικοι που έχουν επηρεαστεί, έτσι και η κυρία Ελένη ανησυχεί για την στατικότητα των κτιρίων και να ζητά άμεσες εξηγήσεις και απαντήσεις για τις εργασίες που γίνονται στην περιοχή από τον μετροπόντικα. Πρόκειται για μια κατάσταση που βρίσκεται σε εξέλιξη και αυτό είναι που φοβίζει όλους τους κατοίκους των πληγέντων διαμερισμάτων της Κυψέλης.
Η Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης
Ρωγμές σε τοίχους, πόρτες και παράθυρα που δεν ανοίγουν, καθιζήσεις και εισροή υδάτων σε υπόγεια. Η κατάσταση αυτή μετράει σχεδόν 4 μήνες. Οι κάτοικοι συσπειρώθηκαν και συγκρότησαν την Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης. Με ανακοίνωσή τους κάνουν λόγο για ένα πρόβλημα που, όπως υποστηρίζει, εκτείνεται σε κτίρια της περιοχής μεταξύ της πλατείας Κυψέλης και των Ευελπίδων. Οι κάτοικοι τονίζουν ότι δεν αντιτίθενται στην κατασκευή της Γραμμής 4, ωστόσο ζητούν το έργο να προχωρήσει με πλήρη διαφάνεια και χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια των κατοίκων και των περιουσιών τους.
Όταν οι κάτοικοι άρχισαν να διαμαρτύρονται για τις εμφανείς ζημιές, η αντιμετώπιση που έλαβαν από τους υπευθύνους ήταν αποκαρδιωτική. Οι ίδιοι καταγγέλουν ότι το Ελληνικό Μετρό και η ανάδοχος κοινοπραξία απέδωσαν το πρόβλημα σε «δυσμενείς γεωλογικές συνθήκες», χωρίς όμως, όπως υποστηρίζουν, να δώσουν στη δημοσιότητα τα στοιχεία των μετρήσεων καθιζήσεων και της παρακολούθησης του έργου.
Όπως επισημαίνουν ακόμη στην ανακοίνωσή τους, οι μηχανικοί της κοινοπραξίας Άβαξ προσφέρθηκαν μάλιστα να «μερεμετίσουν» τις ζημιές, δηλαδή να στοκάρουν τις ρωγμές και να τρίψουν πόρτες και παράθυρα που δεν έκλειναν βάζοντας τους κατοίκους να υπογράψουν πως δεν έχουν άλλες απαιτήσεις από την εταιρεία: με λίγα λόγια θέλησαν να κρύψουν σημαντικά στοιχεία χρήσιμα στους οπτικούς ελέγχους του ΤΕΕ και στους ιδιώτες μηχανικούς και να αφαιρέσουν το δικαίωμα για απαίτηση ουσιαστικής υποστήριξης των κτιρίων.
Παράλληλα, οι κάτοικοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με σημαντική οικονομική επιβάρυνση, καθώς κλήθηκαν να καλύψουν με δικά τους έξοδα τεχνικούς συμβούλους και μηχανικούς για να διαπιστώσουν την πραγματική έκταση των βλαβών που έχουν προκληθεί στις περιουσίες τους.
Οι ιδιαίτερες συνθήκες του υπεδάφους της Κυψέλης
Οι ρωγμές στις πολυκατοικίες φαίνεται πως με τις ιδιαίτερες συνθήκες του υπεδάφους και τις εργασίες διάνοιξης της σήραγγας για τη νέα γραμμή του Μετρό. Όπως σχολίασε και ο Καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών και Πολιτικός Μηχανικός Παναγιώτης Καρύδης, μιλώντας στο Action24, υπάρχουν πολλές παράμετροι, οι οποίες δημιουργούν αυτά τα προβλήματα. Μεταξύ άλλων ανέφερε: α) το έδαφος το οποίο είναι σχεδόν εμποτισμένο. Υπάρχει υψηλός υδροφόρος ορίζοντας, δηλαδή το νερό πολύ κοντά στην επιφάνεια του εδάφους και β) τα κτίρια τα οποία είναι αρκετά παλιά, περίπου τη δεκαετία του 60' και του 70'.
Ένα μεγάλο μέρος της Κυψέλης, κρύβει υπόγεια, εγκιβωτισμένα ρέματα. Για παράδειγμα, ο ονομαστός πεζόδρομος της Φωκίωνος Νέγρη, ήταν κάποτε ρέμα. Διαμορφώθηκε την δεκαετία του 1930, κατόπιν διευθέτησης και εγκιβωτισμού του ρέματος Λεβίδη, το οποίο αποτελούσε κάποτε το βόρειο σύνορο της Κυψέλης. Για να σχηματίσετε μια πλήρη εικόνα, η Κυψέλη στα τέλη του 19ου αιώνα ήταν προάστιο των Αθηνών και ένα απόλυτα φυσικό τοπίο, κυριολεκτικά μια κυψέλη ρεμάτων.
Η απάντηση του Δήμου Αθηναίων
Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, συναντήθηκε την Πέμπτη 16 Ιουλίου με αντιπροσωπεία της Ελληνικό Μετρό και κατοίκων της Κυψέλης στο Δημαρχείο Αθηνών. Αντικείμενο της συζήτησης ήταν οι ρωγμές και οι βλάβες που έχουν παρουσιαστεί στα 200 διαμερίσματα της περιοχής. Οι εκπρόσωποι των κατοίκων παρουσίασαν την εικόνα που επικρατεί στην περιοχή και μετέφεραν τις ανησυχίες και τα αιτήματά τους για την άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων.
«Στεκόμαστε ενεργά δίπλα στους κατοίκους και είχαμε μία πολύ αναλυτική συζήτηση με στελέχη και τη διοίκηση της Ελληνικό Μετρό», δήλωσε μετά τη συνάντηση ο Χάρης Δούκας. «Ζητήσαμε, πρώτον, να υπάρξουν γραπτές εγγυήσεις για τη στατική επάρκεια των κτιρίων και ανεξάρτητος δημόσιος φορέας, ο οποίος να πιστοποιήσει ότι τα κτίρια αυτά είναι εντάξει στατικά. Δεύτερον, να προχωρήσουν οι αποζημιώσεις και οι αποκαταστάσεις, όπως προβλέπει ο νόμος. Αυτή τη στιγμή στην περιοχή, για όλους αυτούς τους λόγους, ο μετροπόντικας έχει σταματήσει. Περιμένουμε, από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες να μας ενημερώσουν για το πώς θα προχωρήσει η διαδικασία το αμέσως επόμενο διάστημα. Τρίτον, ζητάμε αναλυτική ενημέρωση μόλις εκδοθεί το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων, σχετικά με τη διαδικασία επανεκκίνησης των εργασιών στην Κυψέλη. Θέλουμε τη Γραμμή 4 του Μετρό, αλλά θέλουμε όλα να γίνονται σε συνθήκες ασφάλειας, όπως προβλέπουν οι κείμενες διατάξεις».
Η απάντηση που έδωσε η Ελληνικό Μετρό
Ακολουθεί ολόκληρη η απάντηση της Ελληνικό Μετρό:
«Η κατασκευή της σήραγγας της Γραμμής 4 του μετρό εκτελείται σε πλήρη συμμόρφωση με τα πιο σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας για την κατασκευή σηράγγων σε αστικό περιβάλλον.
Ήδη έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς από το TBM Αθηνά η διάνοιξη στο τμήμα «Γουδή – Ευαγγελισμός» και έχει ξεκινήσει η αποσυναρμολόγησή του. Στο τμήμα «Άλσος Βεΐκου – Ευαγγελισμός» επιχειρεί το TBM Νίκη, το οποίο έχει διέλθει κάτω από την πλατεία της Κυψέλης με κατεύθυνση προς τα δικαστήρια.
Κατά τη διάνοιξη εφαρμόζεται ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης και διαχείρισης, το οποίο περιλαμβάνει:
• συνεχή, 24ωρη ενόργανη παρακολούθηση των υπερκείμενων κατασκευών που βρίσκονται εντός της ζώνης επιρροής της διέλευσης του TBM,
• προκαθορισμένο σχέδιο ενεργειών, το οποίο ενεργοποιείται προληπτικά όταν οι καταγραφόμενες μετακινήσεις προσεγγίζουν τα προκαθορισμένα όρια συναγερμού.
Από τις 08/05/26 οι εργασίες του TBM έχουν ανασταλεί καθώς διαπιστώθηκαν μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες στο ιδιαίτερο ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο που είχε ήδη μελετηθεί, κατά τη φάση σχεδιασμού του έργου. Η επιλογή αυτή ήταν συνέπεια της διαπίστωσης μετακινήσεων που υπερέβαιναν αυτές που είχαν προβλεφθεί στη μελέτη. Τα στελέχη της Ελληνικό Μετρό και του Αναδόχου έχουν επισκεφτεί από την πρώτη στιγμή όλα τα κτίρια, έχουν κάνει αυτοψίες και έχουν ενημερώσει τους ενοίκους για την πραγματική έκταση του ζητήματος.
Επισημαίνεται ότι, βάσει των μέχρι σήμερα στοιχείων από τους σχετικούς ελέγχους, σε κανένα κτίριο δεν έχει διαπιστωθεί ζήτημα στατικής επάρκειας ή επηρεασμός του φέροντος οργανισμού, ενώ από την ενόργανη παρακολούθηση δεν προκύπτει καμία περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου.
Παράλληλα, ο Ανάδοχος του έργου ως οφείλει έχει ήδη δρομολογήσει και εκτελεί, με μέριμνα, ευθύνη και δαπάνες του, εργασίες αποκατάστασης των ρηγματώσεων σε συνεργασία με τους ιδιοκτήτες και τους ενοίκους των κτιρίων.
Κατόπιν εντολής της Ελληνικό Μετρό προς τον Ανάδοχο του έργου και προκειμένου να επανεκκινήσουν οι εργασίες του TBM, βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνική διερεύνηση με τη συνδρομή ανεξάρτητων εξειδικευμένων τεχνικών συμβούλων από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Πρέπει δε να επισημανθεί ότι τα TBM (Μετροπόντικες) του έργου είναι μηχανήματα τελευταίας γενιάς, σχεδιασμένα για εκσκαφή σηράγγων σε ιδιαίτερα εδάφη με δυνατότητα συνεχούς ελέγχου και προσαρμογής στις εκάστοτε γεωτεχνικές συνθήκες.
Η Ελληνικό Μετρό διαθέτει υπερτριακονταετή εμπειρία στη διάνοιξη σηράγγων σε αστικό περιβάλλον και στο έργο Κατασκευής της Γραμμής 4, έχει υιοθετήσει την πιο σύγχρονη τεχνογνωσία κατασκευής μετρό. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σε θέση να διαβεβαιώνει ότι η ασφάλεια αποτελεί την ύψιστη και απολύτως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα του σχεδιασμού και της επιχειρησιακής λειτουργίας της».
Νέα γεωτεχνική μελέτη
Στην σύσκεψη της Πέμπτης 16 Ιουλίου που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών υπό τον αρμόδιο υφυπουργό Νίκο Ταχιάο, λόγω των προβλημάτων στην περιοχή μετά την διέλευση του TBM (μετροπόντικα) «ΝΙΚΗ», αποφασίστηκε ο ορισμός ανεξάρτητων πραγματογνωμόνων από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος για τον έλεγχο των ζημιών σε κτίρια της Κυψέλης, καθώς και την εκπόνηση ειδικής γεωτεχνικής μελέτης πριν από την επανέναρξη της διάνοιξης της σήραγγας της Γραμμής 4 του Μετρό.
Οι πραγματογνώμονες θα επισκεφθούν τα κτίρια και τα διαμερίσματα όπου έχουν διαπιστωθεί ζημιές και θα εκδώσουν σχετικά πορίσματα. Η σχετική δαπάνη δεν θα επιβαρύνει τους ιδιώτες.
Παράλληλα, προκειμένου να επανεκκινήσουν οι εργασίες διάνοιξης της σήραγγας τις επόμενες εβδομάδες, εκπονείται για λογαριασμό της αναδόχου κοινοπραξίας εξειδικευμένη μελέτη των συνθηκών διάτρησης και των ιδιαίτερων γεωτεχνικών χαρακτηριστικών της περιοχής από εμπειρογνώμονες.
Τα πορίσματα και η μεθοδολογία της έκθεσης θα παρουσιαστούν πριν από την έναρξη των εργασιών, ώστε να υπάρξει δημόσια ενημέρωση για τα πρόσθετα μέτρα που θα ληφθούν για την πλήρη ασφάλεια των υπερκείμενων κατασκευών και των κατοίκων, στο ιδιαίτερο γεωτεχνικό περιβάλλον όπου εξελίσσεται το έργο της Γραμμής 4.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
