«Ποτό βιασμού»: Ο ρόλος του αλκοόλ στην σεξουαλική βία

Ο δημόσιος λόγος έχει εστιάσει σχεδόν εμμονικά στο λεγόμενο «χάπι του βιασμού». Μια εικόνα σχεδόν κινηματογραφική: κάποιος ρίχνει μια ουσία στο ποτό, το θύμα χάνει τις αισθήσεις του και η επίθεση ακολουθεί. Ναι, τέτοιες ουσίες υπάρχουν. Ναι, χρησιμοποιούνται. Αλλά η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη — και πολύ πιο ανησυχητική.

Σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης, ουσίες όπως GHB, Rohypnol και κεταμίνη μπορούν πράγματι να προκαλέσουν απώλεια συνείδησης και αμνησία.

Όμως η συχνότητα χρήσης τους είναι πολύ μικρότερη από αυτό που πιστεύει το κοινό. Η υπερπροβολή τους λειτουργεί σαν καπνός που κρύβει τον πραγματικό, καθημερινό, κυρίαρχο μηχανισμό σεξουαλικής κακοποίησης: το αλκοόλ.

Η διεθνής βιβλιογραφία και οι οργανισμοί υποστήριξης θυμάτων συμφωνούν σε ένα σημείο που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση: Η πλειονότητα των σεξουαλικών επιθέσεων συμβαίνει σε περιβάλλοντα όπου καταναλώνεται αλκοόλ.

Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Το αλκοόλ μειώνει την κρίση και τις αναστολές, ενισχύει την επιθετικότητα των δραστών, καθιστά τα θύματα ευάλωτα, αργά, ανίκανα να αντισταθούν, θολώνει τη μνήμη, δημιουργώντας κενά που συχνά παρερμηνεύονται ως αποτέλεσμα «χαπιού».

Ο συνδυασμός αυτών των επιδράσεων το καθιστά τον πιο συστηματικά τεκμηριωμένο παράγοντα διευκόλυνσης σεξουαλικής βίας. Όχι ένα σπάνιο φάρμακο. Όχι μια εξωτική ουσία. Αλλά κάτι κοινωνικά αποδεκτό, διαθέσιμο, κανονικοποιημένο.

Πρέπει να μιλήσουμε καθαρά

Η εμμονή με τα «χάπια» δημιουργεί μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση: ότι ο κίνδυνος είναι κάτι σπάνιο, κάτι που συμβαίνει «σε άλλους», κάτι που μπορείς να αποφύγεις απλώς προσέχοντας το ποτό σου.Η αλήθεια είναι πολύ πιο ωμή.

Η σεξουαλική βία εκδηλώνεται κυρίως σε κοινωνικά περιβάλλοντα, από ανθρώπους που αξιοποιούν την ευαλωτότητα που προκαλεί το αλκοόλ.

Τι λέει ο νόμος στην Ελλάδα

Άρθρο 336 ΠΚ – Βιασμός  
Πράξη χωρίς συναίνεση. Κάθειρξη. Ακόμη αυστηρότερη ποινή όταν το θύμα βρίσκεται σε κατάσταση αδυναμίας αντίστασης λόγω ουσιών.

Άρθρο 338 ΠΚ – Κατάχρηση σε ασέλγεια  
Καλύπτει περιπτώσεις όπου ο δράστης εκμεταλλεύεται την ανικανότητα του θύματος να αντιληφθεί ή να αντισταθεί.

Άρθρο 337 ΠΚ – Προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας  
Πράξεις που δεν φτάνουν στον βιασμό αλλά παραβιάζουν σοβαρά τη γενετήσια ελευθερία.

Το ελληνικό δίκαιο αναγνωρίζει ρητά ότι συναίνεση δεν υπάρχει όταν το άτομο βρίσκεται υπό την επήρεια ουσιών σε βαθμό που δεν μπορεί να αντιληφθεί ή να εκφράσει τη βούλησή του.

Η σεξουαλική κακοποίηση - με ή χωρίς ουσίες - αποτελεί κατάφωρη παραβίαση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η κοινωνία οφείλει να εγκαταλείψει μύθους, να δει καθαρά τον πραγματικό κίνδυνο και να αναγνωρίσει ότι το αλκοόλ, όπως χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένα κοινωνικά πλαίσια, λειτουργεί ως εργαλείο εκμετάλλευσης. Η καταδίκη πρέπει να είναι απόλυτη. Η προστασία των θυμάτων αδιαπραγμάτευτη.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.