Εάν η Βουλή του 2023 αντίκριζε την Βουλή του 2026, θα απορούσε

Οι εθνικές εκλογές του 2023 ίσως και να μείνουν στην ιστορία, όχι μόνο λόγω της επικράτησης της Νέας Δημοκρατίας με 40,56% απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ που κατέγραψε 17,83%, αλλά και των όσων ακολούθησαν σε όλη την Κοινοβουλευτική περίοδο που αναμένεται να διαρκέσει μέχρι την άνοιξη, όπως σημειώνουν τα επίσημα χείλη της κυβέρνησης.

Το 2023, ο ΣΥΡΙΖΑ κατέγραψε ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά του μετά το 2012, ωστόσο τότε έκανε το άλμα προς τα εμπρός, εκλέγοντας 52 βουλευτές, ενώ το 2023 εξέλεξε 48 βουλευτές. 

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία έχει μείνει μόνο με 10 βουλευτές, με τους υπόλοιπους να έχουν ανεξαρτητοποιηθεί, κλείνοντας το μάτι στην Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, να έχουν προχωρήσει-παραμείνει σε άλλα κόμματα ή να έχουν παραιτηθεί. Τελευταία στον κατάλογο ανεξαρτητοποίηση ήταν αυτή του Σωκράτη Φάμελλου, ενώ παραιτήθηκε από το βουλευτικό αξίωμα ο Βασίλης Κόκκαλης.

Αναμφίβολα η εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ έφερε στην επιφάνεια όλες τις παθογένειες του κόμματος, δείχνοντας πως η συγκολλητική ουσία ήταν ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας, με τις πολλαπλές αντίρροπες γραμμές να μην μπορούν να βρουν μια κοινή γραμμή συννενόησης. Η παραίτηση δε του πρώην πρωθυπουργού από την ηγεσία της Κουμουνδούρου και στη συνέχια από βουλευτής και τελικά ακόμα και από μέλος, ενίσχυσε τις διαλυτικές τάσεις.

Τα «μαθηματικά» των κοινοβουλευτικών εδρών στα Αριστερά

Με την εκλογή Κασσελάκη το 2023 στην προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ, η ομάδα που συσπειρωνόταν γύρω από την Έφη Αχτσιόγλου, μαζί με την «Ομπρέλα» αποχώρησαν από το κόμμα, ενώ χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του Νάσου Ηλιόπουλου - πλέον ανεξάρτητου βουλευτή - στο κεντρικό δελτίο του OPEN, που ανέφερε: «Θέλουμε πολιτικό σχεδιο που να μπορει να κεδρίσει τη ΝΔ. Στον προοδευτικό χώρο υπάρχει ένα έντονο πολιτικό κενό», προμηνύοντας έτσι την αποχώρηση, αλλά και την δημιουργία νέας Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Και το όνομα της «Νέα Αριστερά». Οι 11 βουλευτές συγκρότησαν την Κοινοβουλευτική Ομάδα και στην συνέχεια το κόμμα, το οποίο στον εκλογική του κάθοδο στις Ευρωεκλογές του 2024 δεν μπόρεσε να μπει στην Ευρωβουλή. Εκ τότε άνοιξε η συζήτηση για την πορεία και την κατεύθυνση του κόμματος, και πώς θα μπορέσει να συσπειρώσει ευρύτερα ακροατήρια, διατηρώντας την αριστερή του ταυτότητα. Οι δύο τάσεις του Αλέξη Χαρίτση και του Γαβριήλ Σακελλαρίδη, προέδρου και Γραμματέα αντίστοιχα του κόμματος, δεν μπόρεσαν να βρουν κοινό έδαφος συννενόησης, γεγονός που οδήγησε στην πρόσφατη διάσπαση του κόμματος της Πατησίων, με μερίδα βουλευτών της Νέας Αριστεράς να ανεξαρτητοποιείται (σημειώνεται πως η Έφη Αχτσιόγλου παραιτήθηκε και την έδρα κατέλαβε ο Γιάννης Δραγασάκης που ανεξαρτητοποιήθηκε) και πιθανά να περνάει την πόρτα της Αμαλίας.

Καταληκτικά: Μείον 11 βουλευτές από τον ΣΥΡΙΖΑ. Ωστόσο και άλλοι βουλευτές πριν «την μεγάλη έξοδο» των προηγούμενων ημερών από την πόρτα της Κουμουνδούρου, ανεξαρτητοποιήθηκαν προς πάσα κατέυθυνση. Η Κυριακή Μάλαμα, η Θεοδώρα Τζάκρη, η Γιώτα Πούλου  και ο Αλέξανδρος Αυλωνίτης πλέον είναι ανεξάρτητοι αλλά πέρασαν από το Κίνημα Δημοκρατίας, ο Ευάγγελος Αποστολάκης μετά την κρίση στο Γκάζι ανεξαρτητοποιήθηκε αλλά θεωρείται κοντά στο ΠΑΣΟΚ, η Αθηνά Λινού είναι ανεξάρτητη αλλά θεωρείται επιρροής Τσίπρα, η Ραλλία Χρηστίδου επίσης αποχώρησε από το Γκάζι και είναι στο κόμμα Κασσελάκη (η μοναδική πλέον μαζί με την πρόσφατα ανακηρυγμένη βουλεύτρια Μυρτώ Κοροβέση). Ο Πέτρος Παππάς και η Ράνια Θρασκιά, μεταφέρθηκαν αντίστοιχα στο ΠΑΣΟΚ.

Η κρίση κορυφώθηκε την προηγούμενη βδομάδα, μετά τις μαζικές αποχωρήσεις βουλευτών και στελεχών από τον ΣΥΡΙΖΑ, γεγονός που ομολογουμένως αποτελεί την τελευταία πράξη διάλυσης του κόμματος.

Δεν χρειάζεται να μιλήσουν τα μαθηματικά, η ίδια η πραγματικότητα δείχνει κάτι πρωτοφανές για την ιστορία της μεταπολίτευσης: Δεν έχει υπάρξει πιθανά άλλη Βουλή που να έχει υποστεί τόσες μετατοπίσεις, και ακόμα δεν έχουμε ολοκληρώσει  τις αποχωρήσεις από όλα τα κόμματα, ούτε έχει ξαναδιαλυθεί κοινοβουλευτική ομάδα την ίδια κοινοβουλευτική περίοδο που δημιουργήθηκε, χωρίς να κατέβει στις εκλογές, όπως συνέβη με τη Νέα Αριστερά.

Άλλες... μετακομίσεις και μεταφορές στο Κοινοβούλιο

Στο υπόλοιπον φάσμα του Κοινοβουλίου είχαμε ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών της Ελληνικής Λύσης, την διάλυση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των Σπαρτιατών, αποχωρήσεις από την Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου, ανεξαρτητοποιήσεις και από την ΝΔ (με πιο ηχηρή αυτή του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά), αλλά παραιτήσεις και από το ΠΑΣΟΚ.  Κοινώς το μόνο κόμμα που έχει μείνει αλλώβητο σε όλη την κρίση παραμένει το ΚΚΕ.

Συνολικά αυτή τη στιγμή το ελληνικό Κοινοβούλιο μετρά 53 ανεξάρτητους βουλευτές, θα μπορούσαν να είναι αξιωματική αντιπολίτευση, αν σκεφτεί κανείς πως το δεύτερο κόμμα που είναι το ΠΑΣΟΚ έχει συνολικά 32 βουλευτές. Όντως είναι πρωτοφανές γεγονός για τα χρονικά της αντιπολίτευσης, και δεν θα έπρεπε να μένει απλά στο επίπεδο των κοινοβουλευτικών μετατοπίσεων, αλλά και τι σηματοδοτεί για την κρίση των θεσμών και εκπροσώπησης.

Οι μετατοπίσεις από τη μήτρα του ΣΥΡΙΖΑ, από την στιγμή της παραίτησης του Αλέξη Τσίπρα προς πάσα κατεύθυνση και πιθανά πίσω στην ΕΛΑΣ, δεν είναι παράλογες. Όταν διαλύεται το κόμμα που για πολλούς και πολλές αποτέλεσε το «πολιτικό σπίτι», πιθανά να χαθεί ο προσανατολισμός. Το ζήτημα είναι γιατί ηττήθηκε και συνεχίζει να βρίσκεται σε θέση ήττας οποιαδήποτε προοδευτική τάση και πώς αυτό λειτουργεί ως θεσμικό και πολιτικό κενό εκπροσώπησης.

Ο κόσμος έχει γυρίσει την πλάτη στις συλλογικές διαδικασίες, επιλέγει συνειδητά να μην ενημερωθεί και να μην παρακολουθήσει την πολιτική. Και δεν θα σταθούμε στο κλισέ «όλα είναι πολιτικά», αλλά πώς η πολιτική πρέπει να μετατοπιστεί στο πεδίο του υλικού μετασχηματισμού της ζωής των ανθρώπων.

Η αποσάρθρωση των ιδεολογιών ίσως είναι και το πιο μεγάλο χαρακτηριστικό της εποχής μας και γεννά την αντιπολιτική, την ιδέα δηλαδή ότι η πολιτική αφορά τους ειδικούς, ή και κανέναν γιατι δεν αλλάζουν οι ζωές των ανθρώπων.

Την ίδια στιγμή η έκθεση του ΟΟΣΑ δείχνει πως η εμπιστοσύνη προς την κεντρική κυβέρνηση μειώθηκε στο 24% το 2025, από 32% του 2023, ωστόσο δεν υπάρχει μια συνεκτική πολιτική δύναμη που να μπορεί να παρουσιάσει ένα εναλλακτικό σχέδιο παραγωγής πολιτικής. Γιατί απαραίτητο συστατικό της πολιτικής είναι η βούληση, η ανάγκη να «μετρηθούν» πολιτικά σχέδια, αντίθετες γραμμές και εν τέλει να κερδίσει στο πεδίο της ηγεμονίας των ιδεών.

Δεν θέλουμε να επιδωθούμε σε μια άκρατη θεσμολογία που να δείχνει τον χάρτη των μετατοπίσεων εντός του Κοινοβουλίου. Άλλωστε, αυτό σήμερα θα ήταν χαοτικό. Το στοίχημα είναι να γίνει αντιληπτό γιατί συμβαίνουν αυτές οι μετατοπίσεις, πώς επηρεάζουν την αντίληψη της κοινωνίας για την πολιτική.

Όλα αυτά διαμορφώνουν το σημερινό τοπίο του πολιτικού συστήματος, το οποίο φαίνεται να οδεύει προς μια «αλλαγή παραδείγματος». Το ζήτημα είναι προς ποια κατεύθυνση, την στιγμή που η ακροδεξιά κερδίζει σε παγκόσμιο επίπεδο και η συντηρητισμός παίρνει σάρκα και οστά.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.