Γιατί οι Αμερικανοί δεν πείθονται να αγαπήσουν το ποδόσφαιρο;

Η διεξαγωγή του Μουντιάλ στην αμερικανική ήπειρο, και κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, κουβαλάει ένα σημαντικό ερώτημα για το ίδιο το ποδόσφαιρο. Γιατί το άθλημα δεν κατάφερε ποτέ να γίνει δημοφιλές στη χώρα που το φιλοξενεί; Τι είναι αυτό που κάνει τις ΗΠΑ μια ιδιάζουσα περίπτωση; 

Η καλύτερη συμμετοχή των ΗΠΑ στο Μουντιάλ ήταν...το 1930

Χρειάζεται ένα ταξίδι στον χρόνο για να καταλάβουμε λίγο καλύτερα την τρέχουσα συνθήκη. Σχεδόν έναν αιώνα πριν, το ποδόσφαιρο στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν για τα πλήθη των φιλάθλων τόσο αδιάφορο όσο και σήμερα. Ο βασιλιάς των σπορ ήταν (και παραμένει) το μπέιζμπολ μαζί με την αμερικανική εκδοχή αυτού που λέγεται ποδόσφαιρο. Το 1930 διεξάγεται στην Ουρουγουάη το πρώτο Μουντιάλ.

Η Εθνική Ομάδα Ανδρών των Ηνωμένων Πολιτειών φτάνει στη διοργανώτρια χώρα μετά από ένα ταξίδι 18 ημερών με πλοίο! Στην αποστολή δεν υπήρχε ούτε ένας δημοσιογράφος για την κάλυψη της συμμετοχής. Αυτό από μόνο του λέει πολλά.

Μετά από αλλεπάλληλες νίκες, οι Αμερικανοί κατάφεραν να φτάσουν στα ημιτελικά και παράλληλα, να σημειώσουν το πρώτο χατ - τρικ στην ιστορία της διοργάνωσης (Μπερτ Πάτενοντ στον αγώνα με την Παραγουάη). Στο τέλος όμως, γνώρισαν τη συντριβή με 6 - 1 από την ομάδα της Αργεντινής. Κατάφεραν να τερματίσουν τρίτοι στο πρώτο Μουντιάλ της Ιστορίας. Όχι κι άσχημα για ένα άθλημα που έχουν την τάση να αγνοούν.

Για να προχωρήσουμε παρακάτω, πρέπει να τονίσουμε ένα σημαντικό στοιχείο: αρκετοί παίκτες της ομάδας του 1930 ήταν είτε μετανάστες από ευρωπαϊκές χώρες είτε παιδιά μεταναστών. 

Ένα ξένο άθλημα, από μετανάστες για μετανάστες

Η ιστορική πορεία του ποδοσφαίρου στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι συχνά αντικείμενο μελέτης και όχι άδικα. Όλοι ξέρουμε πως τα αθλήματα που κυριαρχούν είναι πολύ συγκεκριμένα και συνδέονται απόλυτα με την αμερικανική κουλτούρα. Πώς όμως διαμορφώθηκε αυτή η τάση; Μια από τις απαντήσεις έρχεται από τον 19ο αιώνα. Το ποδόσφαιρο στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν κατάφερε να χτίσει το δικό του κοινό μέχρι και πολύ πρόσφατα.

Ήταν πάντα το άθλημα που συνδεόταν με τους Ευρωπαίους μετανάστες, όχι με τους ντόπιους. Αναπτύχθηκε σε μια εποχή που οι Αμερικανοί έφτιαχναν το δικό τους εθνικό αφήγημα, τη δική τους κουλτούρα και γι' αυτό τον λόγο, φαινόταν πάντα ως κάτι το ξενόφερτο.

Οι μετανάστες παράλληλα ασχολούνταν περισσότερο με το ποδόσφαιρο για να διατηρήσουν τους δεσμούς με την παλιά τους ταυτότητα, με τις χώρες από τις οποίες προήλθαν. Το ποδόσφαιρο στις Ηνωμένες Πολιτείες εγκλωβίστηκε έτσι μέσα σε κλειστούς, εθνικούς κύκλους. Ήταν ένα μη αμερικανικό άθλημα.

Σημαντικό ρόλο σε αυτό έπαιξαν και τα πανεπιστήμια. Η επιλογή των ιδρυμάτων ήταν να επενδύσουν στο αμερικανικό ποδόσφαιρο, όχι σε άλλα αθλήματα. Έτσι, παρά την εξαιρετική προσπάθεια του 1930, το ποδόσφαιρο «έπαιζε» σε γήπεδα που ήταν ήδη γεμάτα.

Το μπέιζμπολ ήταν το άθλημα που προτιμούσαν την άνοιξη και το καλοκαίρι, το άθλημα που κυριαρχούσε σε δρόμους και πλατείες ενώ το αμερικανικό ποδόσφαιρο κυριαρχούσε ήδη στα πανεπιστήμια. Διαμορφώθηκε μια πολύ συγκεκριμένη αθλητική κουλτούρα στην οποία το ποδόσφαιρο δεν είχε θέση.

Η εμπορική εκμετάλλευση και η MLS

Ένας άλλος εξίσου σημαντικός λόγος για την ανάπτυξη του ποδοσφαίρου έχει να κάνει με την εμπορική εκμετάλλευση. Οι διαφημιστικές δεν θέλησαν να επενδύσουν σε ένα άθλημα που το ένα ημίχρονο διαρκεί 45 λεπτά και η μόνη δυνατότητα εκμετάλλευσης είναι η απλή προβολή ενός logo. Στο μπέιζμπολ όπως και στο αμερικάνικο ποδόσφαιρο, οι ευκαιρίες για προβολή διαφημίσεων είναι απείρως περισσότερες, πράγμα που σημαίνει πως το ποδόσφαιρο μειονεκτεί δομικά.

Παρά αυτές τις συνθήκες όμως, με την ίδρυση της MLS (Major League Soccer), ξεκίνησαν ορισμένες εντατικές προσπάθειες να μεγαλώσει το κοινό του αθλήματος. Σε αυτές τις προσπάθειες χρειάζεται να αναφέρουμε και τη μεταγραφή αστέρων όπως ο Λιονέλ Μέσι. Έχοντας διαγράψει μια πορεία που ξεκίνησε το 1869, το ποδόσφαιρο στις ΗΠΑ έχει αρχίσει να ανεβαίνει τα τελευταία χρόνια και είναι τέταρτο σε δημοφιλία. 

Όμως το ζήτημα είναι δομικό, όπως περιγράφουν αρκετοί αναλυτές, και αφορά την αμερικανική κουλτούρα. Δύσκολα αυτές οι συνθήκες θα μεταβληθούν με το Μουντιάλ. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.