Αυτό που έκλεψαν οι Ναζί πριν 81 χρόνια, βρήκαν τον τρόπο να το επιστρέψουν Έλληνες μαθητές σήμερα

Σε μια συγκινητική εκδήλωση, πραγματοποιήθηκε νωρίτερα σήμερα η τελετή απόδοσης προσωπικών αντικειμένων τεσσάρων Ελλήνων θυμάτων των ναζιστικών διώξεων, στις οικογένειές τους, 81 χρόνια μετά. Η ξεχωριστή αυτή τελετή έλαβε χώρα στο Αμφιθέατρο «Γιάννος Κρανιδιώτης», του υπουργείου Εξωτερικών και συνδιοργανώθηκε από τη γενική γραμματεία Θρησκευμάτων του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και την υπηρεσία Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών, στο πλαίσιο της διεθνούς εκστρατείας «Stolen Memory» των Αρχείων Arolsen.

Η τελετή σηματοδότησε την ολοκλήρωση μίας ιδιαίτερα σημαντικής ερευνητικής προσπάθειας μαθητικών ομάδων σχολικών μονάδων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, οι οποίες κατάφεραν να εντοπίσουν συγγενείς των θυμάτων. Με την ολοκλήρωση της έρευνας, έχουν πλέον εντοπιστεί οι οικογένειες όλων των Ελλήνων εγκλείστων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας, των οποίων τα προσωπικά αντικείμενα φυλάσσονταν στα Αρχεία Arolsen.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η έρευνα ολοκληρώθηκε από μαθητικές ομάδες του Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. Ευόσμου Θεσσαλονίκης, οι οποίοι εντόπισαν την οικογένεια του Ευάγγελου Κερασιώτη, του 2ου ΓΕ.Λ. Κορωπίου, οι οποίοι εντόπισαν την οικογένεια του Δημητρίου Βαφειάδη, του 1ου ΓΕ.Λ. Υμηττού, οι οποίοι εντόπισαν την οικογένεια του Νικολάου Φασουλιώτη και του 7ου Γυμνασίου Νέας Ιωνίας Αττικής, οι οποίοι εντόπισαν την οικογένεια του Γεωργίου Σαγματόπουλου.

Συγκεκριμένα κατά τα σχολικά έτη 2024-2025 και 2025-2026 η γενική γραμματεία Θρησκευμάτων του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, σε συνεργασία με την υπηρεσία Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών, υλοποίησε εκπαιδευτικό πρόγραμμα, με στόχο την υποστήριξη του έργου εντοπισμού των οικογενειών Ελλήνων θυμάτων του ναζισμού και την επιστροφή των προσωπικών τους αντικειμένων.

Στο πρόγραμμα συμμετείχαν μαθητές και μαθήτριες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίο ανέλαβαν την ιστορική έρευνα για τον εντοπισμό των οικογενειών επτά Ελλήνων κρατουμένων.

Η ερευνητική αυτή προσπάθεια απέφερε σημαντικά αποτελέσματα ήδη από τον πρώτο χρόνο υλοποίησης του προγράμματος. Κατά το σχολικό έτος 2024-2025, τρεις μαθητικές ομάδες εντόπισαν τις οικογένειες τριών Ελλήνων κρατουμένων, γεγονός που οδήγησε στην πραγματοποίηση αντίστοιχων τελετών απόδοσης των προσωπικών τους αντικειμένων στους απογόνους τους, ενώ κατά το σχολικό έτος 2025-2026, τέσσερις ακόμη μαθητικές ομάδες ολοκλήρωσαν με επιτυχία την έρευνά τους, εντοπίζοντας μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα τις οικογένειες των υπόλοιπων τεσσάρων Ελλήνων κρατουμένων.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, τα Αρχεία Arolsen στη Γερμανία αποτελούν το μεγαλύτερο διεθνές κέντρο τεκμηρίωσης για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων, αφού διατηρούν το αρχειακό υλικό των στρατοπέδων συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας. Στις συλλογές τους περιλαμβάνονται περισσότερα από 30 εκατομμύρια έγγραφα που αφορούν τα θύματα του ναζισμού, ενώ διοικούνται από Διεθνή Επιτροπή, στην οποία συμμετέχει και η Ελλάδα.

Μία από τις σημαντικότερες δράσεις των Αρχείων Arolsen είναι η διεθνής εκστρατεία «Stolen Memory», η οποία αποσκοπεί στον εντοπισμό των οικογενειών θυμάτων του ναζισμού και στην επιστροφή προσωπικών αντικειμένων που αφαιρέθηκαν από κρατουμένους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας. Ανάμεσα στα αντικείμενα αυτά περιλαμβάνονται και προσωπικά είδη Ελλήνων κρατουμένων.

Ο γενικός γραμματέας Θρησκευμάτων Γιώργος Καλαντζής, εκπροσωπώντας τον πρωθυπουργό, ανέφερε στον χαιρετισμό του: «Η σημερινή εκδήλωση είναι μια γέφυρα που δείχνει ότι η ιστορία όχι μόνο είναι παρούσα, αλλά και μέσα από τη συνεργασία και την κοινότητα της εκπαίδευσης δηλαδή των καθηγητών και των μαθητών, μπορούν να επιτευχθούν πολλά πράγματα.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση η Ελλάδα έχει πρωτοπορήσει διπλά και όσον αφορά τον αριθμό εκείνων που έχει βρει για να παραδοθούν τα ενθυμήματα τα ανήκοντα σε κάποιους που έφυγαν με συγκεκριμένο τρόπο και έφυγαν γιατί ήταν Έλληνες πιστοί στην πατρίδα.

Συγχρόνως γιατί όλο αυτό έγινε μέσα από την εκπαιδευτική κοινότητα. Ευχαριστούμε όλους τους εκπαιδευτικούς, μαθητές και μαθήτριες που εργάστηκαν για να γίνει πραγματικότητα η σημερινή εκδήλωση».

Η πρέσβης Χρυσούλα Αλειφέρη, ειδική απεσταλμένη για την Καταπολέμηση του Αντισημιτισμού και την Προάσπιση της Μνήμης του Ολοκαυτώματος, εκπροσωπώντας τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, επεσήμανε:

«Με συγκίνηση καλωσορίζουμε τις οικογένειες των θυμάτων των ναζισμού που σήμερα τιμώνται μέσα από αυτή την τελετή απόδοσης μέρους μιας υλικής μνήμης 80 χρόνια μετά.

Είναι τιμή μας και χρέος μας να σεβόμαστε τη μνήμη όλων των θυμάτων του ναζισμού και του Ολοκαυτώματος. Η Ελλάδα είχε πολλά θύματα αναλογικά. Πρέπει να περνούμε και να μεταλαμπαδεύουμε τη μνήμη αυτή στις νεότερες γενιές με εκπαιδευτικά προγράμματα και έρευνα, με εκστρατείες σαν αυτή των αρχείων Arolsen».

Όπως επεσήμανε κατά την ομιλία του, ο προϊστάμενος της υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου ΥΠΕΞ, Γιώργος Πολυδωράκης, η ελληνική πρωτοβουλία αποτελεί τη μοναδική μέχρι σήμερα περίπτωση παγκοσμίως κατά την οποία η συμμετοχή της μαθητικής κοινότητας στη διαδικασία εντοπισμού οικογενειών θυμάτων του ναζισμού εντάχθηκε σε μία κεντρικά σχεδιασμένο πρόγραμμα, το οποίο υλοποιήθηκε από το υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Σημειώνεται ότι ανάλογες δράσεις έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς από μεμονωμένα σχολεία σε άλλες χώρες, όπως η Πολωνία, χωρίς όμως να αποτελούν μέρος εθνικού προγράμματος.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο ίδιος υπογράμμισε ακόμη ότι η Ελλάδα έγινε η πρώτη χώρα που κατάφερε να εντοπίσει τις οικογένειες και των εννέα Ελλήνων θυμάτων των οποίων προσωπικά αντικείμενα φυλάσσονταν στα Αρχεία Arolsen, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο αναζήτησης και αποκατάστασης της ιστορικής μνήμης με ιδιαίτερη συμβολική και ανθρωπιστική σημασία.

«Το πρόγραμμα έχει τεράστια παιδευτική αξία για τη νέα γενιά καθώς τα παιδιά που συμμετείχαν στην αναζήτηση και τον εντοπισμό, συνειδητοποίησαν ότι η ιστορία δεν αποτελεί απλώς λέξεις σε ένα βιβλίο αλλά αφορά ανθρώπους, αληθινές ιστορίες που θα μπορούσαν να ανακαλυφθούν ανά πάσα στιγμή.

Το πρόγραμμα αυτό παραμένει εμβληματικό και το αποτέλεσμά του έγινε μέρος μιας προσπάθειας περαιτέρω ευαισθητοποίησης των πολιτών της χώρας μας, στην ανάγκη μνήμης των φρικτών εγκλημάτων που δεν πρέπει να επαναληφθούν ποτέ. Η Ελλάδα παραμένει στην πρωτοπορία των προσπαθειών για τη διατήρηση και την αποκατάσταση της ιστορικής μνήμης.

Για εμάς, το υπουργείο Εξωτερικών η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ήταν και είναι πάνω απ όλα ιερό καθήκον στη μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας» κατέληξε ο κ. Πολυδωράκης.

Ο διευθυντής των Αρχείων Arolsen, Moritz Wein απευθυνόμενος στους συγγενείς των τεσσάρων θυμάτων που παρέστησαν για να παραλάβουν τα αντικείμενα των αγαπημένων προσώπων τους, ανέφερε:

«Η παρουσία σας εδώ δεν είναι κάτι που πρέπει να σκεφτούμε σαν δεδομένο. Για εμάς, εκπροσωπώντας τα αρχεία Arolsen, είναι μεγάλη μας τιμή που αποδεχτήκατε αυτή την πρόσκληση. Η ιστορία είναι παρούσα, η ιστορία είναι ζωντανή. Η εκπαιδευτική κοινότητα με τους καθηγητές και μαθητές που συμμετείχαν στην έρευνα και τον εντοπισμό των συγγενών των θυμάτων του ναζισμού, το έζησαν μέσα από την σκληρή δουλειά που κατέβαλαν για να ολοκληρώσουν με επιτυχία την αποστολή τους».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.