BOAK: Πόσο κοστίζουν σε χρόνο και χρήμα οι καθυστερήσεις στις απαλλοτριώσεις

Σε καταρχήν συμφωνία με τους εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης όσον αφορά τη χάραξη και τους κόμβους του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) ήρθε πρόσφατα ο αρμόδιος Υφυπουργός για τις Υποδομές, Νίκος Ταχιάος. Το μεγαλύτερο οδικό έργο που σχεδιάζεται και εκτελείται αυτή την περίοδο - όχι μόνο στην Κρήτη αλλά σε όλη την Ελλάδα - θα έχει συνολικό μήκος 294 χιλιόμετρα και προϋπολογισμό άνω των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Κατά πόσο το τελικό κόστος θα υπερβεί τα 2 δισ. ευρώ, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καθυστερήσεις και τις αποζημιώσεις προς τους αναδόχους του ΒΟΑΚ, με υπαιτιότητα του Δημοσίου. Ο αρχικός προγραμματισμός ανέφερε ότι έως το τέλος του 2024 θα γίνονται εργασίες σε όλα τα εργοτάξιο και σήμερα – ένα έτος αργότερα – δεν έχουν αρχίσει ακόμα στο μεγάλο τμήμα Χανιά – Ηράκλειο μήκους 157 χιλιομέτρων. Η σύμβασή του προβλέπει περίοδο 5 ετών για τις μελέτες και την κατασκευή, χρόνος που όμως είναι σίγουρο ότι θα παραταθεί.

Πού εκτελούνται εργασίες, πού οι... μπουλντόζες περιμένουν

Αυτή τη στιγμή εργοτάξια λειτουργούν σε δύο τμήματα του ΒΟΑΚ:

• Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου. Έχει μήκος περίπου 14,5 χλμ. και είναι δημόσιο έργο, το οποίο έχει ενταχθεί εξ ολοκλήρου στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
• Χερσόνησος – Νεάπολη στις Περιφερειακές Ενότητες Ηρακλείου και Λασιθίου. Πρόκειται για έργο ΣΔΙΤ με συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το μήκος του τμήματος φθάνει τα 22,5 χλμ. 

Πέρα από το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο, τελεί υπό έγκριση η περιβαλλοντική αδειοδότηση των μελετών για το τμήμα της προαίρεσης, Κίσσαμος – Χανιά. Η έναρξη παραχώρησης εκκινεί μετά την έγκριση της περιβαλλοντικής και την υπογραφή της σύμβασης προαίρεσης. Επιπλέον, οι μελέτες για το τμήμα Παχιά Άμμος – Σητεία υλοποιούνται από τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης με χρηματοδότηση από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Η σίγουρη αποζημίωση των 20 εκατ. ευρώ και οι διαπραγματεύσεις για τα 124 εκατ. ευρώ

Στην Ελλάδα η διαδικασία των απαλλοτριώσεων είναι εξαιρετικά χρονοβόρα, λόγω προσφυγών στη δικαιοσύνη αλλά και αρχαιολογικών ανασκαφών. Ως αποτέλεσμα, συχνά το Δημόσιο καταβάλλει μεγάλα ποσά αποζημιώσεων στους αναδόχους, λόγω οικονομικής ζημιάς π.χ. για δέσμευση μηχανημάτων έργων.  

Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, οι αποζημιώσεις των αναδόχων του ΒΟΑΚ χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:

• Όσον αφορά το τμήμα «Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος» έχουν αναγνωρισθεί στον ανάδοχο του έργου θετικές ζημίες ύψους περίπου 20 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία περί δημοσίων έργων και τη σύμβαση που έχει υπογραφεί. Αυτές οφείλονται στη μη έγκαιρη απόδοση των απαλλοτριωμένων εργοταξιακών χώρων, λόγω χρονοβόρων δικαστικών διαδικασιών και αρχαιολογικών ερευνών. 
• Για το έργο Χερσόνησος – Νεάπολη υπάρχει απαίτηση του Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης της τάξης των 124 εκατ. ευρώ. Αυτή, πέραν των απαλλοτριώσεων και των αρχαιολογικών ερευνών, οφείλεται και σε άλλους παράγοντες και τεχνικές παραμέτρους σε μεγάλα υπόγεια έργα. 

Από το Υπουργείο τονίζουν ότι το ποσό αυτό αποτελεί την απαίτηση του αναδόχου και όχι το τελικό ποσό αποζημιώσεων που θα οριστικοποιηθεί όταν θα εξεταστούν τα αιτήματα από την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, βάσει της κείμενης νομοθεσίας και των συμβατικών στοιχείων του έργου. Ως εκ τούτου, το ακριβές ύψος των αποζημιώσεων δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί και οποιοσδήποτε επιχειρεί να προσθέσει τις αξιώσεις στα εγκεκριμένα ποσά υποκύπτει σε καταφανές σφάλμα. 

«Η ανάγκη ορισμένων να προκαταβάλλουν τη μέγιστη επιβάρυνση του δημοσίου, μόνο το δημόσιο συμφέρον δεν υπηρετεί», αναφέρουν οι ίδιες πηγές.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.