Δημογραφικό: Δραστική μείωση των γεννήσεων στην Ελλάδα μέσα σε 20 χρόνια - Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι

Σημαντικές είναι οι αλλαγές που έχουν συμβεί τις δύο τελευταίες δεκαετίες στις γεννήσεις και το δημογραφικό, σύμφωνα με όσα σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής του  Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) κ. Βύρωνας Κοτζαμάνης με βάση τις αναλύσεις του Ινστιτούτου.

Συγκεκριμένα, στην χώρα μας οι γεννήσεις βρίσκονται σε σημαντική πτωτική πορεία, (117,6 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο το 2008-2009 και 65 χιλ. αντίστοιχα το 2025-26, μείωση κατά 44%), ενώ η μέση ηλικία απόκτησης παιδιών, αυξάνεται εκθετικά (30,2 και 30,3 το 2008 και 2009, 32,2 και 32,3 έτη το 2025 και 2026).

Ο λόγος που μειώθηκαν οι γεννήσεις από το 1980 και συνεχίζεται, αν εξαιρέσει κανείς το διάστημα 2003-2009 όπου καταγράφηκε μικρή άνοδος, είναι η μείωση της γονιμότητας των γυναικών που γεννήθηκαν μετά το 1960, του αριθμού δηλ. των παιδιών που αυτές απέκτησαν (2,0 όσες γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950, λιγότερα από 1,5 όσες γεννήθηκαν γύρω από το 1985).

Επιπλέον, η μείωση του αριθμού των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας καθώς οι 25-44 ετών μειώθηκαν κατά 480 χιλιάδες (- 28%) ανάμεσα στο 2008-09 κα το 2025-26. Η σημαντική μείωση της ηλιακής αυτής ομάδας, σύμφωνα με τον ερευνητή, οφείλεται στο ότι φθάνουν πλέον σε αναπαραγωγική ηλικία όλο και λιγότερα άτομα εξαιτίας της μετά το 1980 μείωσης των γεννήσεων και, δευτερευόντως, εξαιτίας της μετανάστευσης καθώς την τελευταία δεκαπενταετία έφυγε από τη χώρα μας όχι μόνον ένα τμήμα των ολιγοπληθέστερων ατόμων που γεννήθηκαν στην Ελλάδα πριν από 25 έως 45 χρόνια αλλά και πλήθος αλλοδαπών των ίδιων ηλικιών που είχαν εγκατασταθεί μετά το 1990.

Διαβάστε επίσης: Η Κρήτη είναι η μοναδική περιοχή της χώρας που γεννήθηκαν περισσότερα μωρά το 2025

Σημαντικό είναι να αναφερθεί πως την τελευταία εικοσαετία, οι τιμές των συγχρονικών δεικτών γονιμότητας από 1500 παιδιά/1000 γυναίκες το 2008-2009 έχουν περιορισθεί στα 1240 παιδιά/1000 γυναίκες το 2025-2026, το ειδικό βάρος των εκτός γάμου γεννήσεων έχει υπερδιπλασιασθεί (από 7,4 χιλ. σε 17,8 αντίστοιχα), 10 στα 100 παιδιά (εκτίμηση) έρχονται πλέον στον κόσμο με την μέθοδο της υποβοηθούμενης γονιμότητας και 63 στα 100 έχουν γεννηθεί με καισαρική, ενώ την ίδια περίοδο ένα σημαντικό μέρος των γεννήσεων της περιόδου αυτής (μία στις 7) προέρχονται από αλλοδαπές μητέρες.

Αναφέρεται επιπλέον πως έχουν επέλθει σημαντικές αλλαγές και στην κατανομή των γεννήσεων ανά ηλικία μητέρας. Έτσι, το 30% προέρχεται σήμερα από μητέρες μικρότερες των 30 ετών, ενώ το ίδιο ποσοστό το 2008-09 ανερχόταν στο 43% (το δε 1980 στο 78%). Αντιθέτως το ποσοστό των γεννήσεων από γυναίκες 40 ετών και άνω υπερ-τριπλασιάσθηκε σχεδόν (4,5% το 2008-09 και 11,2% -εκτίμηση- το 2025-26) και εξαπλασιάσθηκε σε σχέση με το 1980 που ανερχόταν στο 1,8%. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι γεννήσεις ανάμεσα στο 2008-9 και το 2025-26 αυξήθηκαν μόνον στις ηλικίες 40-44 και 45-49 ετών, ενώ μειώθηκαν σε όλες τις άλλες ηλικιακές ομάδες.

Οι αλλαγές που καταγράφονται στην τελευταία εικοσαετία στη χώρα μας οφείλονται αφενός, τονίζει ο κ. Κοτζαμάνης, στην ταχύτατη μείωση της γονιμότητας (του αριθμού δηλ. των παιδιών που έκαναν οι γενεές που γεννήθηκαν μετά το 1960) σε συνδυασμό με την συνεχή μετατόπιση προς τα άνω της μέσης ηλικίας στην απόκτησή τους, μια μετατόπιση που «διευκολύνθηκε» και από τις συνταρακτικές προόδους της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην οποία προσφεύγουν όλο και περισσότερα ζευγάρια που αποφασίζουν σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία να αποκτήσουν απογόνους.

Τι κυριαρχεί στις χώρες της Ευρώπης

Σημαντικές αλλαγές καταγράφονται μεταπολεμικά αναφροικά με τις αναπαραγωγικές συμπεριφορές των ζευγαριών που αποτυπώνονται σε πληθώρα δεικτών, και δεν καταγράφονται μόνο στην χώρα μας, αλλά σε σημαντικό ποσοστό χωρών της Ευρώπης, καθώς καταγράφονται κοινές τάσεις.

Συγκεκριμένα, σε πολλές περιπτώσεις κυριαρχεί η έξαρση του ατομικισμού και η ανάδυση μιας επιθυμίας για αυτό-εκπλήρωση, η ταχύτατη αστικοποίηση και μείωση του αγροτικού πληθυσμού, η μαζική είσοδος της γυναίκας στην αγορά της εργασίας, η αύξηση του χρόνου παραμονής των νεότερων γενεών,ιδιαίτερα δε των γυναικών, στο εκπαιδευτικό σύστημα, οι δυσκολίες ενίοτε σταθερής ένταξης στην αγορά εργασίας και πρόσβασης σε κατοικία, εμπόδια για έναν ικανοποιητικό συνδυασμό οικογενειακής ζωής και επαγγελματικής σταδιοδρομίας, έμφυλες διακρίσεις, αύξηση του κόστους ανατροφής ενός παιδιού και οι πολλαπλές μέθοδοι αντισύλληψης.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα δεδομένα είναι μια από τις χώρες που είχε την μεγαλύτερη μείωση των γεννήσεων, τόσο ανάμεσα στο 1980 και το 2008-09 όσο και το ανάμεσα στο 2008-09 και το 2025-26 (-20% και -45% αντίστοιχα), ενώ συμπεριλαμβάνεται στις χώρες όπου οι γυναίκες που γεννήθηκαν το '50 και το '80, μείωσαν δραστικά την τεκνοποίηση, ενώ ταυτόχρονα αυξήθηκε κατά πολύ η μέση ηλικία στην τεκτογονία.

Διαβάστε επίσης: Κάθε χρόνο και λιγότεροι: Ανησυχητική μείωση των γεννήσεων για το 2025 ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ

Για να καταλήξει τονίζοντας ο κ. Κοτζαμάνης: «Οι διαφοροποιημένες στην Ελλάδα μεταβολές σε σχέση με άλλες χώρες τόσο της γονιμότητας των γενεών (μείωση του αριθμού των παιδιών που απέκτησαν) όσο και της ηλικίας στην απόκτησή τους (αύξηση) προκάλεσαν και την εκ νέου κατάρρευση των γεννήσεων μετά το 2008-2009, μια κατάρρευση που επιτάχυνε η μετά το 2010 μαζική μετανάστευση που περιόρισε ακόμη περισσότερο την αναπόφευκτη μείωση του πλήθους των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.

Η απουσία δε στη χώρα μας ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την απόκτηση του επιθυμητού αριθμού παιδιών από τις νεότερες γενεές που βρίσκονται σε ηλικία δημιουργία οικογένειας μετά το 2005 (όσους-ες δηλαδή γεννήθηκαν μετά το 1980) σε συνδυασμό με- εκτός των άλλων- την αύξηση της ανεργίας, τις δυσκολίες σταθερής ένταξης στην αγορά εργασίας, την μείωση των πραγματικών εισοδημάτων και, μετά το 2020 την στεγαστική κρίση -ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντα στα οποία είναι κυρίως συγκεντρωμένες οι γενεές αυτές-, ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο την αίσθηση ανασφάλειάς για το μέλλον επηρεάζοντας αναπόφευκτα τόσο την δημιουργία οικογένειας όσο και την απόκτηση του επιθυμητού αριθμού απογόνων».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.