Το εγκληματικό «αστείο» στο σινεμά Πανόραμα κατέληξε σε τραγωδία όπως στη Θύρα 7: Δεν υπήρξε ποτέ καμία φωτιά

Ένα κακόγουστο «αστείο», μία άρρωστη φάρσα, μια τραγική παρανόηση έφερε τον θάνατο 26 ανθρώπων, κυρίως ανήλικων παιδιών, μέσα στον κινηματογράφο «Πανόραμα», στο κέντρο της Αθήνας, μια Κυριακή, στις 19 Οκτωβρίου το μακρινό 1924.  

Οι περισσότεροι ποδοπατήθηκαν, άλλοι πήδηξαν από τον εξώστη στην πλατεία, κάποιοι από τα παράθυρα έξω από τον δρόμο, κι όλα αυτά, γιατί ένας ανόητος, θεώρησε πλάκα να φωνάξει ξαφνικά - σε ένα κατάμεστο σινεμά με 550 ανθρώπους - από τα μπροστινά καθίσματα «φωτιά, φωτιά».

Αμέσως, στόμα με στόμα, εξαπλώθηκε στον χώρο σαν τσουνάμι και επικράτησε πανικός. Φανταστείτε, πώς εκείνες τις ημέρες ο κινηματογράφος γνώριζε τεράστια άνθηση. Το εισιτήριο ήταν φθηνό (3,20 δρχ. η πλατεία και 2,50 δρχ. ο εξώστης) και ο κόσμος συνέρρεε από το πρωί τις Κυριακές. 

Η αίθουσα, στη διασταύρωση των οδών Χαλκοκονδύλη και 3ης Σεπτεμβρίου, ήταν κατάμεστη. Περίπου 550 άνθρωποι περίμεναν να δουν την ταινία «Σκυλίσια ζωή» του Τσάρλι Τσάπλιν ενώ έξω, περίμενε πλήθος κόσμου υπομονετικά για την επόμενη προβολή.

Διαβάστε ακόμα: Το έγκλημα αιμομιξίας που πάγωσε την Ελλάδα: Ο Τσούτσικος έσωσε την αδερφή του στα Τέμπη και τη στραγγάλισε 15 χρόνια μετά

Η φωτιά και ο πανικός

Η ταινία βρισκόταν λίγο πριν το τέλος της, όταν κάποιος από τις πρώτες σειρές φώναξε «φωτιά, φωτιά». Μέσα σε δευτερόλεπτα, οι τρομοκρατημένοι θεατές, άρχισαν ο ένας πίσω από τον άλλον να το επαναλαμβάνουν, με αποτέλεσμα να προκληθεί πανικός. Ο κόσμος άρχισε να τρέχει προς την κεντρική έξοδο για να γλιτώσει, σπρώχνοντας και πατώντας ο ένας τον άλλον. Στον εξώστη, που βρίσκονταν πολλοί ανήλικοι, επικράτησε απόλυτο χάος, αφού άλλα παιδιά πηδούσαν στην πλατεία, άλλα από το παράθυρο στο δρόμο ενώ κάποια προσγειώθηκαν από την ταράτσα σε γειτονικά σπίτια.

Δίπλα από την κεντρική έξοδο υπήρχε μια στενή ξύλινη σκάλα που προοριζόταν για όσους κάθονταν στον εξώστη. Ο συνωστισμός που επικράτησε αποδείχθηκε θανατηφόρος. Το πλήθος δεν μπορούσε να κατέβει, καθώς όταν έφτανε στο τελευταίο σκαλί, συνειδητοποιούσε ότι άψυχα παιδικά σώματα είχαν φράξει το σημείο. Δεκάδες παιδιά κείτονταν στο πάτωμα. Ουρλιαχτά και φωνές ακούγονταν μέσα στο απόλυτο χάος. Κάποιοι κατάφεραν να πάρουν σηκωτά μερικά λιπόθυμα παιδιά που τα πέταγαν έξω από την αίθουσα για να γλιτώσουν. Ο απολογισμός ήταν τραγικός, αφού 26 παιδιά έχασαν τη ζωή τους και άλλα 18 τραυματίστηκαν.

Η περιγραφή που δίνει εφημερίδα της εποχής είναι συγκλονιστική: «Ολος εκείνος ο κόσμος του υπερώου, μη συγκρατούμενος από τον πανικόν του, ερρίφθη προς την έξοδο της κλίμακος. Αλλά ποιος να προφτάση πρώτος; Οι μεγαλύτεροι, οι ισχυρότεροι εις την πάλην εκείνην της σωτηρίας επικράτησαν και διήλθον. Οι μικρότεροι, υποκύψαντες εις την βίαν, εσωριάσθησαν προ της εξόδου, και άλλοι παρασυρώμενοι εκυλίοντο από της κλίμακος κάτω. Πατείς με πατώ σε. Εικών μάχης εκ του συστάδην θα αναπαριστά το αποτρόπαιον θέαμα. Ούτε έβλεπον, ούτε ελυπείτο ο ένας τον άλλον. Εφώναζον σπαρακτικά οι μικρότεροι και τα παιδιά, αλλά ποιος να τα ακούση; Ποιος να ευσπλαχνιστή; Πατούν πέντε, δέκα και τα σκάζουν, τα σκοτώνουν εκεί εις την έξοδον του υπερώου. Αλλος κόσμος αγωνιά εις την άλλην έξοδον. Και εκεί σωρός πτωμάτων. Φωναί απογνώσεως να εξέλθουν, αλλά ποιος να πρωτοπροφθάση; Μερικοί εις τα τραγικάς αυτάς στιγμάς διατηρούν την ψυχραιμίαν τους να πάρουν ανά χείρας μερικά μικρά, τα οποία επάνω από τας κεφαλάς των άλλων, τα ωθούν, τα πετούν κυριολεκτικά έξω. Αλλά, ως είπομεν, η φρικωδεστέρα τραγωδία εξελίσσεται επάνω εις τον στενόν χώρον του υπερώου. Εκεί ο αγών της σωτηρίας των συνωθουμένων είναι φρικώδης. Τα θύματα αυξάνουν».

Συγκλονιστικές οι μαρτυρίες των χωροφυλάκων

Οι χωροφύλακες που βρίσκονταν κοντά στον κινηματογράφο, όταν αντιλήφθηκαν την τραγωδία, κάλεσαν ενισχύσεις από την Γενική Αστυνομική Διεύθυνση. Μόλις έφτασαν, αντίκρισαν ένα τρομακτικό θέαμα. «Ευρέθηκα μπρος εις ένα τρομερό θέαμα. Όλοι οι άνθρωποι στοιβαγμένοι εμπρός εις την πόρτα, κανείς τους δεν έβγαινε. Μέσα, οι φωνές και οι θρήνοι εγέμιζαν τον αέρα», ανέφερε ένας από τους πρώτους χωροφύλακες που βρέθηκαν στο «Πανόραμα».

Διαβάστε ακόμα: Ο Έλληνας πιλότος που κατήργησε τους νόμους της φυσικής - Πώς έσωσε το θηριώδες τζάμπο της Ολυμπιακής με 374 επιβάτες

Ο ίδιος μαζί με έναν συνάδελφό του, αφού κατάλαβαν ότι ήταν αδύνατο να εισέλθουν από την κεντρική είσοδο, μπήκαν στην μοιραία αίθουσα από το διπλανό καφενείο.

«Όταν εμπήκαμε μέσα ευρήκαμε άλλο τρομερό θέαμα. Ολόκληρος ο κόσμος στοιβαγμένος. Επάνω στα σκαλοπάτια ήσαν ένα σωρό παιδάκια, καμιά σαρανταριά ξαπλωμένα το ένα επάνω στο άλλο και καταματωμένα, γιατί τα είχαν πατήση οι άλλοι που επέρεσαν από πάνω των. Ένα μόνον κοριτσάκι ήταν νεκρό, κάτω στο πάτωμα.

Όλα τα άλλα πτώματα ήσαν επάνω στα σκαλοπάτια. Αρχίσαμε τότε να σηκώνουμε ένα-ένα τα παιδάκια, άλλα ζωντανά ακόμη και άλλα νεκρά με σπασμένα πλευρά, ανοιγμένες μύτες. Του ενός του είχε σπάσει το κρανίο».

Οι θεωρίες περί φωτιάς που καταρρίφθηκαν

Το τραγικότερο της υπόθεσης ήταν ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της τραγωδίας δεν είχε εμφανιστεί ούτε ίχνος καπνού. Ο χωροφύλακας καθώς και ένας υπάλληλος του κινηματοθεάτρου θεώρησαν ότι ο πανικός προκλήθηκε από τσιγάρο στο πάτωμα, κατά τη διάρκεια της ταινίας, και άρπαξε φωτιά ένα κουρέλι, το οποίο όμως έσβησε αμέσως.

Από την άλλη πλευρά, ο ιδιοκτήτης διέψευσε αυτή την εκδοχή, λέγοντας ότι «ενδεχόμενον να προήρχετο και από αντιζηλίαν ή κακεντρέχειαν, διότι ο κινηματογράφος μου ειργάζειτο καλά», ενώ επισήμανε ότι ίσως ήταν και «σχέδιο λωποδυτών» που θα επωφελούνταν από τον πανικό.

Τι συνέβη εκείνα τα δραματικά λεπτά πριν από την εκκένωση του χώρου, κανένας δεν μπορούσε να πει με σιγουριά. Αλλοι υποστήριξαν ότι ξεκίνησε από το κιβώτιο όπου βρίσκονταν οι μπομπίνες των ταινιών, στο οποίο οι μηχανικοί προβολής θέλοντας να περιπαίξουν τα παιδιά, πετούσαν αναμμένα αποτσίγαρα τα οποία μάζευε η… μαρίδα, η οποία με τη σειρά της «επέστρεφε» τα τσιγάρα μέχρι που η εύφλεκτη ζελατίνα της ταινίας άρπαξε φωτιά, κάτι που αρνούνται βέβαια οι μηχανικοί. Αλλοι μίλησαν για κάποιο σπινθήρα ασφάλειας που κάηκε, κάποιοι για ένα αναμμένο τσιγάρο που έπεσε μέσα στο κασελάκι ενός λουστράκου που παρακολουθούσε την ταινία.

«Εγώ κοίταζα την ταινία και ξαφνικά άκουσα φωνές, “φωτιά-φωτιά”, και είδα τον κόσμο στην πλατεία, γιατί ήμουν στο υπερώο, να σηκώνεται και να τρέχη στις πόρτες. Εγώ τότε είδα το πανί να καίγεται, βγαίνανε κάτι φλόγες που έφταναν στο ταβάνι. Τότε άρχισα και εγώ να τρέχω και επειδή δεν μπορούσα να περάσω από τις σκάλες, πήδησα από το υπερώο και έπεσα πάνω στον κόσμο στην πόρτα. Πώς βρέθηκα έξω, δεν ξέρω», είπε ένα παιδί σε μαρτυρία που βρισκόταν στην αίθουσα.

Διαβάστε ακόμα: Η εκτέλεση του τελευταίου θανατοποινίτη στην Ελλάδα: Έκαψε γυναίκα, παιδιά και πεθερά

Σύντομα, οι θεωρίες περί φωτιάς καταρρίφθηκαν αφού τα πυροσβεστικά οχήματα που έφτασαν στο χώρο δεν χρειάστηκε να επέμβουν. Το πιθανότερο σενάριο για το τι προκάλεσε αυτή τη φρίκη είναι το παρακάτω: «Εκείνη την ώρα προβαλλόταν κάποια ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν. Ο ιδιοκτήτης του κινηματογράφου αναφέρει ότι ήταν «Ο Σαρλό και ο σκύλος του», αναφερόμενος προφανώς στην κλασική ταινία «Σκυλίσια ζωή». Επειδή όμως τότε οι τίτλοι των ταινιών είχαν τριτεύοντα ρόλο έναντι του πρωταγωνιστή, θεωρούμε ότι παιζόταν η παλαιότερη ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν «Ο πυροσβέστης», στην οποία υπήρχαν σκηνές με φλόγες.

Κάποιος από τους θεατές που μπορεί να μην είχε δει ποτέ του κινηματογράφο, άρα δεν μπορούσε να διαχωρίσει την ταινία από την πραγματικότητα, άρχισε να φωνάζει «φωτιά, φωτιά» προκαλώντας πανικό»!
 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.