Γιατί το 1923 δεν γεννήθηκε κανένας Έλληνας για 13 ημέρες; Η απίστευτη ιστορία

Πριν από 100 και πλέον χρόνια, η Ελλάδα κοιμήθηκε το βράδυ της 16ης Φεβρουαρίου και ξύπνησε την... 1η Μαρτίου! Δεν πρόκειται για κάποιο σενάριο μεταφοράς στον χρόνο, αλλά για ένα πραγματικό γεγονός που συνέβη στη χώρα μας το 1923 και «χάθηκαν» από το ημερολόγιο 13 ολόκληρες ημέρες. Πρόκειται για τη μετάβαση από το (παλιό) Ιουλιανό ημερολόγιο, στο νέο, το Γρηγοριανό που χρησιμοποιούμε ως σήμερα. 

Αντί, λοιπόν, να ξημερώσει 17 Φεβρουαρίου, ξημέρωσε 1 Μαρτίου, σε μία ιστορική μετάβαση για την Ελλάδα που ακολούθησε το ημερολόγιο που χρησιμοποιούσαν οι δυτικές χώρες. Έστω και τυπικά, σε αυτό το διάστημα δεν καταγράφηκε καμία γέννηση στην Ελλάδα. Λίγο αργότερα θα εναρμονίζονταν με το νέο ημερολόγιο και οι εκκλησιαστικές εορτές. Όλες, πλην του Πάσχα. 

Διαβάστε ακόμη: Τα πρώτα λεπτά της ελεύθερης από τους ναζί Αθήνας - Η «χαμένη» ταινία του Φίνου

Η μετάβαση από το Ιουλιανό στο Γρηγοριανό ημερολόγιο

Το Ιουλιανό ημερολόγιο καταρτίστηκε την εποχή του Ιουλίου Καίσαρα, το 46 π.Χ., και αποτελούσε μεταρρύθμιση του ρωμαϊκού ημερολογίου. Μέσα στα χρόνια δέχθηκε αρκετές τροποποιήσεις μέχρι να πάρει την τελική του μορφή το 8 μ.Χ. Σύμφωνα με τους υπoλογισμούς των αστρονόμων που εργάστηκαν πάνω σε αυτό, η διάρκεια ενός έτους ισούτο με 365,25 ημέρες. Ωστόσο συγκρινόμενο με την πραγματική διάρκεια του ηλιακού έτους προκύπτει σωρευτικά ένα σφάλμα μιας ημέρας κάθε 129 χρόνια ή αλλιώς ένα σφάλμα 11 λεπτών και 14 δευτερολέπτων τοn χρόνο. Σε βάθος χρόνου αυτό θα επηρέαζε τις ισημερίες κα ιθα έφτανε κάποια στιγμή να εορτάζονται τα Χριστούγεννα φθινόπωρο και το Πάσχα χειμώνα!

Μπροστά σε αυτόν το... κίνδυνο ο Πάπας Γρηγόριος ο 13ος προχώρησε σε νέα μεταρρύθμιση του συστήματος. Με απόφαση του στις 4 Οκτωβρίου του 1582 προστέθηκαν 10 ημέρες, ενώ για να αποφευχθούν ανάλογες ασυμφωνίες και στο μέλλον, καθιερώθηκε ότι από τα έτη που λήγουν σε 00, δίσεκτα θα θεωρούνται μόνο όσα διαιρούνται με το 400.

Διαβάστε ακόμη: Το ξεχασμένο ποτάμι της Αθήνας - Πού μπορείς να το δεις σήμερα

Το... χάος με τα ημερολόγια

Φυσικά η υιοθέτηση του δεν ήταν καθολική με αποτέλεσμα τα (κυρίως μη καθολικά) κράτη που δεν το ακολούθησαν να έχουν διαφορετικές ημερομηνίες. Είναι χαρακτηριστικό πως οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί άλλαξαν ημερολόγιο μόλις τον 18ο αιώνα, με τους δεύτερους να κάνουν τη μετάβαση το 1752. Αντίθετα τα Ορθόδοξα κράτη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα συνέχισαν με το Ιουλιανό έως τον 20ο αιώνα. 

Η αλλαγή ημερολογίου στην Ελλάδα

Με βασιλικό διάταγμα εισήχθη στην Ελλάδα το Γρηγοριανό ημερολόγιο την 16η Φεβρουαρίου 1923, η οποία ορίστηκε ως 1η Μαρτίου 1923. Αλλά λίγες μέρες αργότερα θεωρήθηκε άπρεπο να εορτάζεται χωριστά ο Ευαγγελισμός από την επέτειο της Εθνεγερσίας. Τότε έγινε σαφές ότι η συνύπαρξη δύο ημερολογίων θα προκαλούσε προβλήματα. Η Εκκλησία της Ελλάδος, για να αρθεί το αδιέξοδο, αποφάσισε να χρησιμοποιεί το Γρηγοριανό ημερολόγιο για τις θρησκευτικές γιορτές με εξαίρεση το Πάσχα.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο συγκατατέθηκε στην αλλαγή με τηλεγράφημα του Πατριάρχη Γρηγορίου Ζ΄ στις 23 Φεβρουαρίου 1924, το οποίο ανέφερε: «Συνοδική αποφάσει ενεκρίθη οριστικώς προσαρμογή εορτολογίου και πολιτικού ημερολογίου από 10ης προσεχούς Μαρτίου». Έτσι την 10η Μαρτίου 1924 εισήχθη το Αναθεωρημένο Ιουλιανό ημερολόγιο στη Ελλάδα και για εκκλησιαστική χρήση και η μέρα αυτή υπολογίσθηκε ως 23η Μαρτίου, σύμφωνα με το Γρηγοριανό ημερολόγιο.

Μαζί με το διάταγμα για την αλλαγή των ημερομηνιών, εκδόθηκαν και εγκύκλιοι που είχαν να κάνουν με πληρωμές και άλλες εργασίες ώστε να μην προκύψουν αδικίες λόγω της «χαμένης» περιόδου. Για παράδειγμα η εγκύκλιος για τις πληρωμές ξεκαθάριζε πως θα γίνονταν με τον υπολογισμό των 15 ημερών και όχι του μήνα, ώστε να αρχίσουν όλα και πάλι από την αρχή.

Πώς η αλλαγή ημερολογίου επηρέασε το Πάσχα

Ο υπολογισμός του Πάσχα στους Ορθοδόξους βασίζεται στο Ιουλιανό ημερολόγιο, ακόμη και μετά την αναθεώρησή του. Αντίθετα, οι Καθολικοί ακολουθούν το Γρηγοριανό ημερολόγιο για τον ίδιο υπολογισμό.

Η διαφορά αυτή έχει ως αποτέλεσμα οι δύο εορτές να μην συμπίπτουν τις περισσότερες χρονιές, παρά μόνο όταν οι ημερολογιακοί υπολογισμοί συγκλίνουν. Και επιπλέον οι Ορθόδοξοι τηρούν τον κανόνα να ακολουθεί το εβραϊκό Πάσχα, κάτι που επηρεάζει περαιτέρω την ημερομηνία.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.