Πριν από κάποιους μήνες, είχαμε ανοίξει τον ογκώδη «φάκελο» της ΣΤΑΣΥ, συγκεκριμένα ερευνώντας γιατί το αθηναϊκό μετρό είναι ένας αόρατος «θάλαμος αερίων», που ριψοκινδυνεύει την υγεία του κοινού και των εργαζομένων.
Ακόμα και για τον πιο περαστικό επιβάτη βέβαια, αυτό που είναι έτοιμα ορατό, είναι η αιωρούμενη υποβάθμιση της πιο νευραλγικής αστικής συγκοινωνίας, που στις μέρες μας, μετά από χρόνια λειτουργίας στο «αυτόματο», έχει φτάσει να μοιάζει με «πλοίο φάντασμα».
Παραμελημένοι σταθμοί και συρμοί, εξοπλισμός που δεν λειτουργεί, κυλιόμενες και ασανσέρ που κλατάρουν κάθε δεύτερη βδομάδα, αλλά ακόμα πιο σημαντικό, κουρασμένα πρόσωπα πίσω από τα γκισέ και τις κλειστές πόρτες.
ΣΤΑΣΥ: Μακιγιάζ της τελευταίας στιγμής
Αυτή τη φορά, μιλήσαμε με τον Βασίλη Λαγωνίκα.
Ο Βασίλης εργάζεται στη ΣΤΑΣΥ, ως διοικητικός υπάλληλος εκλεγμένος στο ΔΣ του ΣΕΛΜΑ -του πολυπληθέστερου σωματείου στην ΣΤΑΣΥ- με την παράταξη της ΔΑΣ (Δημοκρατική Αγωνιστική Συνεργασία).
Η κατάσταση που μας περιγράφει, κάνει σαφές πως, κάτω από το «κατάστρωμα» στο πλοίο φάντασμα της ΣΤΑΣΥ, λειτουργεί μια εργασιακή «γαλέρα» που έρχεται σε ζωηρή αντίθεση με το «ντεκαπάζ» των γραμμών που διαφημίζει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Ξεκινώντας, μάς εξηγεί πώς ακόμα και αυτή η καλοδεχούμενη παρέμβαση, είναι ουσιαστικά ένα έργο που ξεκίνησε προ του αναπόφευκτου.
«Η "προληπτική", όπως χαρακτηρίστηκε, αλλαγή των σιδηροτροχιών στις γραμμές 2 και 3 του Μετρό, καταδεικνύει τις συνέπειες που έχουν οι πολιτικές που ασκούνται διαχρονικά στις αστικές συγκοινωνίες τόσο για τις εργασιακές συνθήκες όσο και για την ποιότητα και την ασφάλεια στην μετακίνηση.
Μετά από 25 χρόνια λειτουργίας οι αλλαγές στις ράγες ήταν επιτακτική ανάγκη καθώς είχαν γίνει εμφανείς οι φθορές, κάτι που μπορεί να βρει ο καθένας σε σχετικά δημοσιεύματα, αρκετούς μήνες πριν ξεκινήσει η ανάθεση του έργου σε εργολάβο.
Επομένως δεν ευσταθεί το επιχείρημα του Υπουργείου ότι πρόκειται για προληπτική συντήρηση. Η ανάθεση μάλιστα του συγκεκριμένου έργου κόστισε αρκετά εκατομμύρια.
Κυβέρνηση και διοίκηση χρησιμοποιούν ως επιχείρημα το γεγονός ότι δεν επαρκεί το προσωπικό. Αποκρύπτουν όμως ότι αυτό είναι αποτέλεσμα της συστηματικής και σχεδιασμένης υποστελέχωσης, σχεδόν για το σύνολο των υπηρεσιών της ΣΤΑΣΥ.
Η επιλογή που κάνουν, διαχρονικά, αποτελεί πιστή εφαρμογή των οδηγιών της Ε.Ε. για την "απελευθέρωση" των αστικών συγκοινωνιών, με τραγικά αποτελέσματα τόσο για την ποιότητα της μετακίνησης εκατοντάδων χιλιάδων επιβατών όσο και για τους εργαζόμενους, με δεκάδες εργατικά ατυχήματα κάθε χρόνο, ενώ μάλιστα έχουμε και δύο δυστυχήματα τα τελευταία 4 χρόνια».
Άλλη μία «κακιά ώρα»
Υποστελέχωση και εργατικά ατυχήματα, πολύ μεγάλη η παρένθεση για τη στενή τους σχέση. Το έχουμε πια συνηθίσει. Είτε πρόκειται για 57 νεκρούς, είτε για έναν είτε για δύο, στα ξύλινα συλλυπητήρια που ακούμε από πολιτικούς και αρμόδιους σε τέτοιες περιπτώσεις, υπογραμμίζεται πάντα η οικουμενικά «τραγική διάσταση» του συμβάντος και η πολυτραγουδισμένη «κακιά στιγμή».
Τον Νοέμβριο του 2025, εργαζόμενος στο αμαξοστάσιο του ΗΣΑΠ Πειραιά τραυματίστηκε θανάσιμα ενώ εκτελούσε έργα μεταφοράς ανταλλακτικών. Όπως όμως μας εξηγεί ο Βασίλης, εκείνη την περίοδο, αυτής, αλλά και κάθε τέτοιας «κακιάς στιγμής» προηγούνται πρακτικές που τις προοικονομούν με μαθηματική βεβαιότητα.
Ο συγκεκριμένος εργαζόμενος δούλευε υπό συνθήκες τραγικής υποστελέχωσης και απούσας ασφαλείας, ουσιαστικά μόνος του, σε μία θέση όπου θα έπρεπε να υπάρχει τουλάχιστον και ένας επιτηρητής του συγκεκριμένου έργου, πέρα από ένα ζευγάρι «χέρια», σε ένα περιβάλλον με προσλήψεις «τελευταίας στιγμής», εργαζομένων με υποτυπώδη, και κατώτερα του απαιτούμενου προσόντα.
Ο χώρος μάλιστα όπου σκοτώθηκε ο συγκεκριμένος άνθρωπος, είχε δρομολογηθεί να παραχωρηθεί σε τιμή μη ευτελή, ως κομμάτι ενός μεγαλύτερου επενδυτικού «φιλέτου» σε ιδιώτη, που μαζί με τη γενικότερη «ανάπτυξή» του, θα αναλάβανε και την απαραίτητη ανακαίνιση του αμαξοστάσιου.
Τίποτα δεν ήταν τυχαίο.
ΣΤΑΣΥ: Η «αρπαχτή» στελέχωση μέσω ΔΥΠΑ
Υπάρχει ένα ανεκδοτολογικό «πείραμα σκέψης», που υποστηρίζει πως αν ρίξεις έναν βάτραχο σε βραστό νερό, θα πηδήξει αμέσως έξω. Αν όμως τον ρίξεις σε μία κρύα κατσαρόλα, και ανεβάσεις πολύ αργά τη θερμοκρασία, ο βάτραχος δεν θα καταλάβει καν το δικό του μαγείρεμα.
Πριν μερικά χρόνια, φαινόταν πως ακόμα και αυτή η κυβέρνηση αναγνώρισε την ανάγκη να υπάρχουν εκδότες, διοικητικοί, και εν γένει απαραίτητο προσωπικό στις άβολες άδειες καρέκλες των σταθμών. Ας δούμε τώρα πως αυτοί οι εργαζόμενοι κατέληξαν να είναι ο παροιμιακός βάτραχος.
«Το 2021, μετά από πολλά χρόνια όπου δεν είχαν πραγματοποιηθεί προσλήψεις, κάτω και από την πίεση που δημιουργούσε η πανδημία του COVID, έγιναν κάποιες προσλήψεις για να καλυφθεί ένα μέρος των τεράστιων ελλείψεων. Οι προσλήψεις αυτές έδειξαν ότι μπήκαμε σε μια νέα εποχή με εργαζόμενους διαφορετικών ταχυτήτων, καθώς δεν τους αναγνωρίστηκε η προϋπηρεσία που είχαν με αποτέλεσμα να πληρώνονται πολύ λιγότερο. Στη συνέχεια χρησιμοποιήσαν τα προγράμματα της ΔΥΠΑ για φθηνό προσωπικό, όμηρο της εργασιακής ανασφάλειας.
Τα συγκεκριμένα προγράμματα είτε επιδοτούνται 100% από τη ΔΥΠΑ, είτε η ΣΤΑΣΥ καταβάλει ένα μικρό μέρος, γύρω στο 25%. Συγκεκριμένα το 2023 πραγματοποιήθηκαν πάνω από 200 προσλήψεις για διοικητικές θέσεις, εκδοτήρια, έλεγχο εισιτηρίων και τεχνικό προσωπικό μέσω του προγράμματος ΔΥΠΑ "55 – 67 ετών".
Η μετονομασία μάλιστα του προγράμματος σε "55 ετών και άνω", καταδεικνύει τις προθέσεις των κυβερνήσεων για αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης.
Μετά το τέλος του προγράμματος και καθώς οι ελλείψεις προσωπικού για άλλη μία φορά χτύπαγαν "κόκκινο", η εταιρεία βρήκε λύση στην επιλογή του "τίτλου κτήσης", μιας υβριδικής σχέσης εργασίας όπου ο εργαζόμενους χάνει κάθε δικαίωμα.
Δεν υπάρχει το δικαίωμα της άδειας, της απουσίας λόγω ασθένειας, των παροχών που προβλέπονται στη Συλλογική Σύμβαση, της απεργίας. Μιλάμε με λίγα λόγια για ένα καθεστώς "γαλέρας".
Ειδικά για τους συναδέλφους που εργάζονταν το προηγούμενο διάστημα με το πρόγραμμα ΔΥΠΑ και συνέχισαν με τον «τίτλο κτήσης» αποτελεί όχι μόνο εμπαιγμό, αλλά και εκμετάλλευση της ανάγκης τους να μαζέψουν τα ένσημα που τους λείπουν για να βγουν στη σύνταξη.
Σε συνέχεια των παραπάνω εμφανίστηκε ακόμα μία μορφή συμβάσεων που διεύρυνε ακόμα περισσότερο τις διαφορετικές «ταχύτητες» εργαζομένων. Τους τελευταίους μήνες η ΣΤΑΣΥ δημοσιεύει αγγελίες για συμβάσεις 8μηνης διάρκειας, υποτίθεται για έκτακτες ανάγκες ενώ στην πραγματικότητα είναι πάγιες και μάλιστα αυξανόμενες όσο μεγαλώνει το δίκτυο.
Πρέπει να κάνουμε και ιδιαίτερη αναφορά στους δεκάδες συναδέλφους, περίπου 130, που ήρθαν από τα ναυπηγεία ΣΚΑΡΑΜΑΓΚΑ και εργάζονται με ειδικό πρόγραμμα ΔΥΠΑ. Μιλάμε για εργαζόμενους με πολλά χρόνια εμπειρίας και εξειδίκευσης οι οποίοι εδώ και δύο χρόνια αγωνιούν για το μέλλον τους».
Οι «άδειοι» σταθμοί και το μέλλον
«Πινγκ-πονγκ» με ανθρώπους που αγωνιούν για το βιοποριστικό, προοδευτική απευαισθητοποίηση στην εκμετάλλευση και διάσπαση της εργατικής βάσης, με προσλήψεις διαφορετικών «παρονομαστών». Έστω, θα μπορούσε να πει κάποιος καλοπροαίρετος, έγιναν για να γεμίσουν τα κενά. Πού βρισκόμαστε όμως τόσα χρόνια μετά; Ο Βασίλης μας λέει:
«Σύμφωνα με το εγκεκριμένο από τη διοίκηση της ΣΤΑΣΥ οργανόγραμμα, που είχε καταρτιστεί προ δεκαετίας, οι οργανικές θέσεις ξεπερνούν τις 3.100 και αυτή τη στιγμή μαζί με τους εκατοντάδες συναδέλφους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου δεν ξεπερνάμε τους 2.800.
Όλα αυτά αποδεικνύουν ότι ο σχεδιασμός των κυβερνήσεων και της διοίκησης της ΣΤΑΣΥ, περιλαμβάνει εργαζόμενους διαφορετικών ταχυτήτων, μειωμένων δικαιωμάτων και χαμηλών απαιτήσεων.
Από την πλευρά μας, τουλάχιστον οι συνδικαλιστές που συσπειρώνονται στο ΠΑΜΕ, παλεύουμε για να έχουμε όλοι οι εργαζόμενοι μόνιμη και σταθερή δουλειά με πλήρη και συγκροτημένα εργασιακά δικαιώματα, για Συλλογικές Συμβάσεις με πραγματικές και ουσιαστικές αυξήσεις στο μισθό μας, για να τηρούνται όλα τα μέτρα προστασίας της υγείας και της ζωής των εργαζομένων και των επιβατών. Για σύγχρονη, συχνή, ασφαλή, φθηνή και αποκλειστικά δημόσια αστική συγκοινωνία.
Όλο αυτό το διάστημα έχουν γίνει κινητοποιήσεις για να υπάρχει ίση μεταχείριση για όλους τους εργαζόμενους, για μόνιμη και σταθερή δουλειά με πλήρη και συγκροτημένα εργασιακά δικαιώματα. Όσον αφορά τους εργαζόμενους με το πρόγραμμα ΔΥΠΑ, από την πρώτη στιγμή οι συνδικαλιστές που συσπειρώνονται στη ΔΑΣ και στο ΠΑΜΕ, σταθήκαμε στο πλευρό τους για να οργανωθεί ο αγώνας τους και να διεκδικήσουν συλλογικά τα δικαιώματά τους».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
