Οι καινοτομίες, τα παράξενα και οι πιο αμφιλεγόμενες στιγμές της ΔΕΘ

Οι Διεθνείς Εκθέσεις των κρατών, είναι πάντα μια καλή αφορμή για να γνωρίσουμε από κοντά καινοτομίες που μπορεί και να μας αλλάξουν τη ζωή. Από την αντίστοιχη ΔΕΘ του Παρισιού, το 1889 μας συστήθηκε ο Πύργος του Άιφελ, ενώ το 1893 στο Σικάγο οι επισκέπτες έμειναν άναυδοι μπροστά στο θαύμα της ηλεκτρικής ενέργειας.

Στον 20ό αιώνα, οι καινοτομίες έγιναν ακόμα πιο εντυπωσιακές, καθώς στην έκθεση της Νέας Υόρκης (1939) παρουσιάστηκε η πρώτη τηλεοπτική εκπομπή,  ενώ το 1970 στην Οζάκα της Ιαπωνίας, οι θαμώνες είδαν μπροστά τους το πρώτο κινητό τηλέφωνο. 

Θα μας πείτε «μα εμείς τη φετινή ΔΕΘ την περιμένουμε γιατί έχουμε ακούσει ότι ο πρωθυπουργός θα εξαγγείλει φοροαπαλλαγές» αλλά οι εμφανίσεις των πολιτικών αρχηγών μπροστά στους δημοσιογράφους ποτέ δεν ήταν το κεντρικό γεγονός των ΔΕΘ, αλλά οι καινοτομίες που μας άλλαξαν τη ζωή. Παρακάτω θα θυμηθούμε τις πιο σημαντικές καινοτομίες της ΔΕΘ.

Λούνα παρκ, ξυστό και φθηνή μπύρα 

1926: Ο Νικόλαος Γερμανός ανοίγει τις πόρτες της πρώτης Έκθεσής, στο Πεδίον του Άρεως, στην περιοχή Στρατηγείο. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: 7.000 τ.μ., 600 εκθέτες και 100.000 επισκέπτες. Στο περίπτερο του ΦΙΞ η μπίρα κόστιζε 1 δραχμή το ποτήρι.

Πέντε χρόνια αργότερα, η έκθεση απογειώνεται: οι θαμώνες παρακολουθούν άφωνοι το γύρο του θανάτου με μοτοσυκλέτα, μέσα στο μοναδικό λούνα παρκ που έχει στηθεί στην έκθεση. Την επόμενη χρονιά, με την παγκόσμια οικονομική κρίση να έχει γονατίσει και τη χώρα μας, παρουσιάζεται ένα λαχείο που παραπέμπει στο σημερινό ξυστό.

Η εποχή των σφυροδρέπανων, της τηλεόρασης και του φραπέ

Το 1954 η έκθεση έχει ανακάμψει ύστερα από μια δεκαετία σιωπής (1940-50) λόγω του πολέμου. Το αμερικάνικο περίπτερο παρουσιάζει για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία ένα κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης. Οι θεατές παρατηρούν άφωνοι τους εαυτούς τους στο γυαλί της τηλεόρασης. Η ΕΣΣΔ έχει ίσως το μεγαλύτερο περίπτερο της έκθεσης (3.000 τ,μ), με τεράστια σφυροδρέπανα να ανεμίζουν. 

Τρία χρόνια αργότερα, ο Δημήτρης Βακόνδιος, υπάλληλος της εταιρείας καφέ «Δρίτσα», ανακαλύπτει ξαφνικά τον φραπέ. Γενιές Ελλήνων θα αράζουν με τις ώρες προς τιμήν του σε καφετέριες του κέντρου, σε στρατιωτικές μονάδες, σε καταστρώματα καραβιών, σε υπερτιμημένα «ελληνικά» καφέ ανά την Ευρώπη. 

«Καλή, μπορεί να γίνει και καλύτερη»

Αυτό ήταν το σχόλιο του Κωνσταντίνου Καραμανλή για τη ΔΕΘ  του 1976, που μάλλον δεν τον είχε ικανοποιήσει ιδιαίτερα. Είχε προηγηθεί η περίοδος της δικτατορίας των Συνταγματαρχών, όταν για πρώτη φορά ο στρατός απέκτησε δικό του εκθεσιακό περίπτερο. Λίγα χρόνια πριν, στη ΔΕΘ του 1960 είχε γίνει η πρώτη προβολή τηλεοπτικού προγράμματος ενώ δύο χρόνια αργότερα πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το «Φεστιβάλ Ελαφρού Ελληνικού Τραγουδιού», μια διοργάνωση που άντεξε μέχρι και τα πρώτα χρόνια των 90s, με την εμφάνιση του Σάκη Ρουβά.

Φυσικά δεν έλειπε το lifestyle στη ΔΕΘ. Το 1965 η ηθοποιός Ελένη  Ανουσάκη εμφανίστηκε στον εκθεσιακό χώρο με προκλητικό ντεκολτέ και «σκανδάλισε τα πλήθη», όχι περισσότερο από τον άνδρα με γυναικείο φόρεμα που εθεάθη στο χώρο της έκθεσης την ίδια χρονιά και βρέθηκε στη φυλακή. 

Τα εγκαίνια του πύργου του ΟΤΕ προκάλεσαν θαυμασμό σε όλους τους επισκέπτες της ΔΕΘ του 1970, ενώ η πρώτη έκθεση γούνας, στην έκθεση του 1973, έκανε πολλούς Έλληνες να πιστέψουν στο όνειρο του νεοπλουτισμού. 

Σαντιάγο Καλατράβα, ποντιακοί χοροί και διακρατικές συμφωνίες

Στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης, η έκθεση πέρα από τις τεχνολογικές καινοτομίες γίνεται χώρος και για πολιτικές, θρησκευτικές, κοινωνικές αντεγκλήσεις, Το 1989 η αμηχανία βαράει κόκκινο όταν τσακώνονται ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Παντελεήμων και ο εκπρόσωπος του Πατριάρχη Μητροπολίτη Βαρθολομαίου για το ποιος θα διαβάσει μήνυμα στα εγκαίνια έξω από το Παλέ Ντε Σπορ. Χρειάζεται η παρέμβαση των υπουργών για να μην αγριέψουν τα πράγματα και τελικά ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης αποχωρεί οργισμένος για να μην παραστεί ούτε στο επίσημο δείπνο των εγκαινίων. Τρία χρόνια μετά πάντως, παρουσιάζεται και μια σημαντική καινοτομία, τα πρώτα καρτοτηλέφωνα.

 Το 1994, η  59η ΔΕΘ γίνεται τόπος υπογραφής μιας πολύ σημαντικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, με την οποία οι δύο χώρες εκδήλωσαν την πρόθεσή τους για την κατασκευή του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη. 

Τα εγκαίνια της έκθεσης γίνονται στο νεόκτιστο Βελλίδειο συνεδριακό κέντρο από τον Ανδρέα Παπανδρέου που μας θυμίζει ότι αισθάνεται Θεσσαλονικιός. Φήμες ότι του προτάθηκε να παραγγείλει σουβλάκια για όλους, ελέγχονται ως ανακριβείς.

Τα χρόνια που ακολουθούν, οι εξαγγελίες πολιτικών αρχηγών είτε για παροχές είτε για μέτρα λιτότητας και περικοπές (ανάλογα με το ποιος βρισκόταν στην εξουσία) μπαίνουν στο επίκεντρο της ΔΕΘ, όπως και οι διαμαρτυρίες συλλογικοτήτων κυρίως από σωματεία εργατών, ακόμα και από οπαδούς ομάδων. 

H έκθεση ζώων στη ΔΕΘ του 2000, είναι μάλλον το αντίθετο της καινοτομίας.

Το 2005 πάντως, παρακολουθούμε μια φιλόδοξη κίνηση: ο φημισμένος αρχιτέκτονας Σαντιάγο Καλατράβα, παρουσιάζει τη δική του, καινοτόμο αρχιτεκτονική προσέγγιση για τη Θεσσαλονίκη του μέλλοντος. Τα νέα κτίρια μοιάζουν υπέροχα, όμως τα σχέδια του δεν θα προχωρήσουν. Τελικά, ο Ισπανός αρχιτέκτονας θα βρεθεί αμέσως αντιμέτωπος με μια νέα πρόκληση: το Ολυμπιακό Στάδιο Αθηνών.

Στην μετά-Ολυμπιακή Ελλάδα, ο Κώστας Καραμανλής γίνεται πρωθυπουργός, υποσχόμενος να στριμώξει τους «νταβατζήδες της διαπλοκής».  Το 2006, ο νομάρχης Παναγιώτης Ψωμιάδης τον υποδέχεται στο περίπτερο της Νομαρχίας χορεύοντας τον ποντιακό χορό «τικ».Λίγο showtime ανάμεσα στις καινοτομίες δεν έβλαψε κανέναν.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.