Ψωμί, μπισκότα, μπάρες: Τα πρώτα προϊόντα από αλεύρι αλεσμένων εντόμων στα ράφια των σουπερ μάρκετ

Στις Ασιατικές χώρες η κατανάλωση βρώσιμων εντόμων αποτελεί παράδοση ριζωμένη βαθιά στην πολιτισμική και διατροφική τους κουλτούρα, η οποία μάλιστα κάποτε ξένιζε εντόνως την Δύση.

Στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο που ζούμε, ωστόσο, οι παραδόσεις και τα έθιμα δεν γνωρίζουν πλέον σύνορα και ταξιδεύουν σε κάθε γωνιά του πλανήτη δημιουργώντας νέες τάσεις, με τις οικονομικές, κλιματολογικές και επισιτιστικές συγκυρίες να συνθέτουν ένα πρόσφορο έδαφος για την ταχύτερη διάδοσή τους.

Από το 2021 υπάρχει σχετική ευρωπαϊκή Νομοθεσία

Η κατανάλωση βρώσιμων εντόμων ήρθε και στην Ευρώπη, με την ευρωπαϊκή νομοθεσία του 2021 να ορίζει ποια έντομα μπορούν να περιέχονται σε τρόφιμα κυρίως ως εναλλακτική πηγή πρωτεΐνης. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα από τα πρώτα βρώσιμα έντομα που χρησιμοποιήθηκε σε τρόφιμα και καλλυντικά (ειδικότερα σε κραγιόν) είναι το πρόσθετο Ε120, γνωστό και ως καρμίνιο που έχει την μορφή μιας κοκκινωπής σκόνης. Τα πιο κοινά έντομα που χρησιμοποιούνται αλεσμένα σε τρόφιμα περιλαμβάνουν τον γρύλο και το αλευροσκουλίκι.

Βιωσιμότητα, οικονομία και προστασία του περιβάλλοντος

Στην Ευρώπη, η χρήση των βρώσιμων εντόμων προτείνεται ως μια βιώσιμη λύση στο ζήτημα της επάρκειας των τροφίμων (επισιτιστική κρίση) και στη μείωση της περιβαλλοντικής ρύπανσης, καθώς τα έντομα αποτελούν μια εναλλακτική πηγή πρωτεΐνης, με πολύ μικρότερο αποτύπωμα άνθρακα από την κλασική πηγή, που δεν είναι άλλη από τα βοοειδή. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός πως οι φάρμες βοοειδών αντιπροσωπεύουν το 30% των εκπομπών άνθρακα (αερίων του θερμοκηπίου) παγκοσμίως, γεγονός που τις συνιστά εξαιρετικά ρυπογόνες και επιταχυντές του φαινομένου την κλιματολογικής αλλαγής.

Παρότι η πρόοδος στον συγκεκριμένο τομέα τρέχει με ανεβασμένες ταχύτητες στις χώρες της ΕΕ και ήδη λειτουργεί και στην Ελλάδα εκτροφείο βρώσιμων εντόμων στο Νομό Μαγνησίας, δεν αποτελεί πιθανό σενάριο να δούμε στο πιάτο μας τηγανιτές ακρίδες, όπως ισχύει για παράδειγμα στην Ταϊλάνδη. Στην Ευρωπαϊκή τους προοπτική τουλάχιστον για τα προσεχή χρόνια τα έντομα ως βρώσιμο προϊόν θα χρησιμοποιούνται κυρίως αλεσμένα ως άλευρα για την δημιουργία ψωμιού και αρτοσκευασμάτων, δημητριακών με επιπλέον πρωτεΐνη (μπάρες πρωινού), μπισκότων και ζυμαρικών. Άλλωστε σαν άλευρα ξεκίνησαν να χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στη Δύση τα βρώσιμα έντομα μέσα σε ζωοτροφές.

Το 10% των Ευρωπαίων έχουν δεύτερες σκέψεις για την κατανάλωση αλεύρων από έντομα

Σε έρευνες που έχουν γίνει πρόσφατα, το 85% των Ευρωπαίων παραμένουν διστακτικοί στην κατανάλωση ακέραιων βρώσιμων εντόμων–όπως γίνεται στην Κίνα και αλλού-με τους άνδρες να κατέχουν τα πρωτεία στην διστακτικότητα και τις γυναίκες και τα παιδιά να εμφανίζονται πιο δεκτικοί. Όταν όμως η ερώτηση στο κοινό αφορά την κατανάλωση αλεσμένων εντόμων (δηλαδή σαν αλεύρι για την παρασκευή προϊόντων), τότε η διστακτικότητα πέφτει στο 10%. Με άλλα λόγια μια μπάρα ή ένα μπισκότο πρωτεΐνης από αλεύρι εντόμων δεν σοκάρει σχεδόν κανένα και τα προϊόντα αυτά γνωρίζουν ήδη μεγάλη αποδοχή. Άλλωστε μπορεί να μην το ξέρουμε -και μπορεί να μην το φανταζόμαστε- αλλά κάθε άνθρωπος καταναλώνει τουλάχιστον 1 κιλό έως 2 κιλά έντομα ετησίως μέσω της αναπνοής του (αναφερόμαστε σε αυτά τα μικροσκοπικά «μυγάκια» που εισπνέουμε κυρίως την άνοιξη και το καλοκαίρι).

Η αξιοποίηση των βρώσιμων ενζύμων έχει μπει στο στόχαστρο πολλών μελετών τα τελευταία χρόνια, με περισσότερα από 300 Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, ιδρύματα και Οργανισμούς να ασχολούνται με το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των βιομηχανικών μονάδων συμπεριλαμβανομένων και όλων των μονάδων εκτροφής ζώων. Η εκτροφή εντόμων έχει σχεδόν μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και επιπλέον είναι εξαιρετικά οικονομική, καθώς τα περισσότερα έντομα τρέφονται με φρούτα που θα κατέληγαν στις χωματερές-αυξάνοντας τον παγκόσμιο όγκο των απορριμμάτων και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.  

Τα έντομα λοιπόν συνιστούν ήδη μια φιλική, οικονομική και βιώσιμη εναλλακτική πηγή πρωτεΐνης αλλά θα μπορούσαμε άραγε να τα εξετάσουμε και από την πλευρά της γαστρονομίας; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό, καθώς το καλοκαίρι που μας έρχεται σε λιγότερο από 30 ημέρες, στο Τορίνο της γειτονικής μας Ιταλίας θα διοργανωθεί για πρώτη φορά ένα ξεχωριστό φεστιβάλ γαστρονομίας, όπου 400 γευσιγνώστες θα δοκιμάσουν και θα αξιολογήσουν ψωμί και μπισκότα παρασκευασμένα από άλευρα με βάση τα έντομα. Γιατί μια πρωτεϊνούχα τροφή δεν αρκεί να είναι θρεπτική, πρέπει να έχει και καλή γεύση, αφού η διατροφή εκτός από θέμα υγείας (και επιβίωσης) ήταν είναι και θα παραμείνει (πρωτίστως) απόλαυση.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.