Μενού
james-webb-photo
James Webb | NASA
  • Α-
  • Α+

Μια νέα εντυπωσιακή φωτογραφία από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb που αποκαλύπτει πώς γεννιούνται τα άστρα δημοσίευσε η NASA. Πρόκειται για τις «μήτρες» του Σύμπαντος, όπως αποκαλούνται από τους επιστήμονες, την περιοχή NGC 346 που βρίσκεται στο Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου (SMC), έναν νάνο γαλαξία κοντά στον δικό μας. Το SMC περιέχει χαμηλότερες συγκεντρώσεις στοιχείων βαρύτερων από το υδρογόνο ή το ήλιο, τα οποία οι αστρονόμοι αποκαλούν μέταλλα, σε σύγκριση με τον Γαλαξία μας. Δεδομένου ότι οι κόκκοι σκόνης στο διάστημα αποτελούνται κυρίως από μέταλλα, οι επιστήμονες περίμεναν ότι θα υπήρχαν μικρές ποσότητες σκόνης και ότι θα ήταν δύσκολο να εντοπιστεί. Νέα στοιχεία από τον Webb αποκαλύπτουν ακριβώς το αντίθετο.

Οι αστρονόμοι μελέτησαν αυτήν την περιοχή επειδή οι συνθήκες και η ποσότητα μετάλλων μέσα στο SMC προσομοιάζουν σε εκείνες που επικρατούσαν στους γαλαξίες πριν δισεκατομμύρια χρόνια, κατά τη διάρκεια μιας εποχής στο σύμπαν γνωστή ως «κοσμικό μεσημέρι», όταν ο σχηματισμός των άστρων ήταν στο αποκορύφωμά του. Περίπου 2 έως 3 δισεκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang, οι γαλαξίες σχημάτιζαν αστέρια με έξαλλο ρυθμό.

«Ένας γαλαξίας κατά τη διάρκεια του κοσμικού μεσημεριού δεν θα είχε μία NGC 346 όπως το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου. Θα είχε χιλιάδες περιοχές σχηματισμού άστρων όπως αυτή», είπε η Margaret Meixner, αστρονόμος στην Ένωση Διαστημικών Ερευνών των Πανεπιστημίων και κύρια ερευνήτρια της ερευνητικής ομάδας. «Εφόσον ακόμα και αν η NGC 346 είναι το ένα και μοναδικό ογκώδες σμήνος που σχηματίζει μανιωδώς αστέρια στον γαλαξία του, μας προσφέρει μια μεγάλη ευκαιρία να διερευνήσουμε τις συνθήκες που υπήρχαν το κοσμικό μεσημέρι».

Παρατηρώντας πρωτοαστέρες που βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία σχηματισμού, οι ερευνητές μπορούν να μάθουν εάν η διαδικασία σχηματισμού άστρων στο SMC είναι διαφορετική από αυτή που παρατηρούμε στον δικό μας γαλαξία. «Με το Webb, μπορούμε να ερευνήσουμε ελαφρύτερα πρωτοαστέρια, τόσο μικρά όσο το ένα δέκατο του Ήλιου μας, για να δούμε αν η διαδικασία σχηματισμού τους επηρεάζεται από τη χαμηλότερη περιεκτικότητα σε μέταλλα», δήλωσε η Olivia Jones του Royal Astronomy Technology Centre του Ηνωμένου Βασιλείου και ερευνήτρια του προγράμματος.

Καθώς σχηματίζονται τα αστέρια, συγκεντρώνουν αέριο και σκόνη, που μπορεί να μοιάζουν με κορδέλες στις εικόνες του Webb, από το περιβάλλον του μοριακού νέφους. Το υλικό συλλέγεται σε έναν δίσκο προσαύξησης που τροφοδοτεί τον κεντρικό πρωτοάστρο. Οι αστρονόμοι έχουν ανιχνεύσει αέριο γύρω από πρωτοάστρα μέσα στο NGC 346, αλλά οι παρατηρήσεις του Webb σχεδόν στο υπέρυθρο σηματοδοτούν την πρώτη φορά που ανίχνευσαν σκόνη σε αυτούς τους δίσκους.

«Βλέπουμε τα δομικά στοιχεία, όχι μόνο των άστρων, αλλά και πιθανώς των πλανητών», δήλωσε ο Guido De Marchi του Ευρωπαϊκού Διαστημικού Οργανισμού, μέλος της ερευνητικής ομάδας. «Και επειδή το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου έχει παρόμοιο περιβάλλον με τους γαλαξίες κατά τη διάρκεια του κοσμικού μεσημεριού, είναι πιθανό ότι βραχώδεις πλανήτες θα μπορούσαν να είχαν σχηματιστεί νωρίτερα στο σύμπαν από ό,τι πιστεύαμε», είπε ακόμα.