Η μαγική ετυμολογία της φράσης «τύπος και υπογραμμός» μάς δείχνει πώς δίδασκαν στο Βυζάντιο

Πρόκειται για μία από τις φράσεις που μπορεί να έχει ακούσει κανείς πολλές φορές. Ελάχιστες, όμως, εξ αυτών τις έχεις δει με τα μάτια του γραπτές. Εξάλλου, το «τύπος και υπογραμμός» είναι κάτι που θα το βρεις πιο συχνά στον προφορικό λόγο και ως εκ τούτου μπορεί να σε μπερδέψει. Μπορεί για παράδειγμα κάποιος να το γράψει ως «τύπως και υπογραμμώς» θεωρώντας πως πρόκειται για κάποιο επίρρημα. Δεν είναι.

Το ζήτημα εδώ του κειμένου βέβαια είναι πώς προέκυψε αυτή η φράση. Η αλήθεια είναι ότι η ιστορία της συγκεκριμένης φράσης, που σημαίνει κάποιον που είναι «ηθικά και όχι μόνο άψογος», είναι πολύ ενδιαφέρουσα και χάνεται πίσω στους αιώνες.

Η ιστορία του «τύπος και υπογραμμός»

Φαίνεται ότι για να βρούμε τη ρίζα της πρέπει να φτάσουμε στα βυζαντινά χρόνια και συγκεκριμένα στον τρόπο με τον οποίο γινόταν η εκπαιδευτική διαδικασία στο Βυζάντιο. Eκεί όπου δινόταν μεγάλη έμφαση στην καλλιγραφία των μαθητών η οποία θεωρούνταν βασική για τη μόρφωσή τους.

Έτσι, στις μικρές τάξεις, υπήρχε μία συγκεκριμένη διαδικασία κατά την οποία ο δάσκαλος, όταν πρωτομάθαινε τους νεαρούς μαθητές του τη γραφή, έπαιρνε πρώτα μία πλάκα και έγραφε λέξεις, φράσεις οι προτάσεις βάζοντας όλη την τέχνη του στην καλλιγραφία. Αυτό λεγόταν «τύπος».

Αφού, λοιπόν, είχε γράψει τις λέξεις που λειτουργούσαν ως πρότυπο, τραβούσε μία γραμμή και από κάτω ο μαθητής καλούνταν να αντιγράψει ο μαθητής κάτω από το υπόδειγμα του δασκάλου του. Η προσπάθεια του μαθητή λεγόταν «υπογραμμός» ακριβώς γιατί γραφόταν κάτω από την υπογράμμιση.

Έτσι, τελικά γεννήθηκε η φράση «τύπος και υπογραμμός» η οποία σήμερα ουσιαστικά δηλώνει τον άνθρωπο που φέρεται σε όλα άψογα. Αν θέλουμε να φτιάξουμε μία εικόνα, αυτόν που παίρνει έναν ηθικό κώδικα και τον μεταγράφει τέλεια στην καθημερινή τους ζωή και δραστηριότητα.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.