Τι συνέβη την πρώτη φορά που ο άνθρωπος μίλησε με τους εξωγήινους

Πριν από μισό αιώνα, οι άνθρωποι έστειλαν μια σειρά από άσους και μηδενικά από το μικρό μας μπλε πλανήτη σε μια μακρινή ομάδα αστεριών, σαν ένα μήνυμα σε ένα μπουκάλι που ρίχτηκε στον κοσμικό ωκεανό.

Ο κώδικας σηματοδότησε την πρώτη σκόπιμη διαστημική μετάδοση της ανθρωπότητας - μια κλήση μεγάλων αποστάσεων που προοριζόταν για ένα εξωγήινο κοινό.

Χρησιμοποιώντας ένα τεράστιο ραδιοτηλεσκόπιο στο Αστεροσκοπείο Αρεσίμπο, που βρίσκεται στους πρόποδες του Πουέρτο Ρίκο, οι αστρονόμοι έστειλαν το μήνυμα προς μια τεράστια ομάδα αστεριών που ονομάζεται Messier 13, περίπου 25.000 έτη φωτός μακριά από τη Γη.

Το λεγόμενο Μήνυμα του Αρεσίμπο, που μεταδόθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1974, ήταν ιδέα του Φρανκ Ντρέικ, ενός θρυλικού αστρονόμου γνωστού για την ομώνυμη εξίσωση Ντρέικ, η οποία υπολόγιζε την πιθανότητα ύπαρξης ζωής εκτός Γης, με τη συμβολή του διάσημου επιστημονικού επικοινωνιολόγου Καρλ Σάγκαν. 

«Ήταν το πρώτο μήνυμα που στάλθηκε στο διάστημα και εκπέμφθηκε από το πιο ισχυρό όργανο της εποχής», λέει ο Abel Méndez, πλανητικός αστροβιολόγος και διευθυντής του Εργαστηρίου Πλανητικής Κατοικησιμότητας του Πανεπιστημίου του Πουέρτο Ρίκο στο Arecibo.

Για τον Méndez και άλλους, η κληρονομιά της μετάδοσης συνεχίζει να ζει, καθώς προσπαθούν να προσδιορίσουν πού βρίσκεται σήμερα το μήνυμα και να σχεδιάσουν νέες διαστημικές επικοινωνίες.

«Αυτί στραμμένο προς το σύμπαν»

Ας πιάσουμε το νήμα από την αρχή. Η κατασκευή του ραδιοτηλεσκοπίου του Arecibo το 1963 δημιούργησε ένα κολοσσιαίο “αυτί” στραμμένο προς το σύμπαν. Μετά την αναβάθμισή του το 1974, απέκτησε τη δύναμη να εκπέμπει σήματα ισχυρότερα από ό,τι παρήγαγαν τότε όλοι οι ηλεκτροπαραγωγικοί σταθμοί της Γης μαζί.

Για να τιμήσουν αυτή τη νέα ικανότητα, όπως σημειώνει το National Geographic, ο Φρανκ Ντρέικ και μια ομάδα φοιτητών δημιούργησαν το περίφημο Μήνυμα του Arecibo: μια μίνι κωδικοποιημένη “κάρτα γνωριμίας” της ανθρωπότητας σε δυαδικό κώδικα, με βασικές πληροφορίες για τα μαθηματικά μας, τη δομή του DNA, το Ηλιακό Σύστημα και τον άνθρωπο. Ήταν περισσότερο μια συμβολική χειρονομία παρά μια πραγματική προσπάθεια επικοινωνίας — μια δήλωση ότι μπορούμε να απλώσουμε το χέρι προς το άγνωστο.

Αν και οι πιθανότητες απάντησης ήταν απειροελάχιστες, το εγχείρημα άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στη σκέψη γύρω από τη διαστρική επικοινωνία.

Επιστήμονες άρχισαν να αναρωτιούνται αν άλλα νοήμονα όντα θα μπορούσαν να κατανοήσουν ένα τέτοιο μήνυμα, αλλά και αν το να «φωνάζουμε» στο σύμπαν είναι τελικά συνετό.

Το μήνυμα θα φτάσει σπτον πρώτο του στόχο σε 345 χρόνια

Οι συζητήσεις για τους κινδύνους, από τη θεωρία του «Σκοτεινού Δάσους» έως την ανάγκη διεθνούς συνεννόησης πριν από οποιαδήποτε εκπομπή, έφεραν στην επιφάνεια ένα είδος κοσμικής υπευθυνότητας.

Παράλληλα, η ανακάλυψη χιλιάδων εξωπλανητών αναζωπύρωσε τη φαντασία γύρω από το ενδεχόμενο ύπαρξης ζωής εκεί έξω και ενέπνευσε νεότερες γενιές να σχεδιάσουν πιο προσεγμένα, σύγχρονα μηνύματα προς τα άστρα.

Η κατάρρευση του Arecibo το 2020 έβαλε τέλος στη δυνατότητα αποστολής του «Τελευταίου Μηνύματος» που είχε ετοιμάσει μια ομάδα νέων επιστημόνων.

Ωστόσο, το πρωτότυπο μήνυμα εξακολουθεί να ταξιδεύει στο διάστημα και, σύμφωνα με υπολογισμούς, θα φτάσει στον πρώτο του στόχο σε περίπου 345 χρόνια. Έτσι, ακόμη κι αν το ίδιο το τηλεσκόπιο σίγησε, η φωνή του συνεχίζει το ταξίδι της — μια μικρή αλλά αποφασιστική προσπάθεια της ανθρωπότητας να απαντήσει στο αρχέγονο ερώτημα: είμαστε μόνοι;

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.