Ανάλυση για τη Γαλλία: Πίσω από το κίνημα της 10ης Σεπτεμβρίου, η ακρίβεια και ο φόβος για το αύριο

Διαδηλώσεις και απεργιακές κινητοποιήσεις σε όλη τη Γαλλία μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού Φρανσουά Μπαϊρού, με τις Αρχές της χώρας να έχουν πραγματοποιήσει εκατοντάδες συλλήψεις την τελευταία ημέρα.

Ανάλυση της Le Monde για τις εξελίξεις στη Γαλλία, στέκεται στο κίνημα της «10ης Σεπτεμβρίου», όπως «ονοματίστηκαν» οι κινητοποιήσεις στη χώρα, με τους πολίτες της να ζητούν τα αυτονόητα: Μείωση του πληθωρισμού και της ακρίβειας, και φυσικά περισσότερες ευκαιρίες με πιο δίκαιη ανακατανομή του πλούτου.

Τι ζητά το κίνημα της 10ης Σεπτεμβρίου στη Γαλλία

Στα βιβλία παραπόνων των Γάλλων που θα συμμετάσχουν στα μπλόκα εδώ κι εκεί την Τετάρτη 10 Σεπτεμβρίου, το ζήτημα της οικονομικής ανεξαρτησίας εμφανίζεται με πολλούς τρόπους.

Πολλοί καταγγέλλουν τον προϋπολογισμό του πρώην πρωθυπουργού Φρανσουά Μπαϊρού, ο οποίος ζητούσε πολλά από αυτούς που έχουν λίγα, υποστηρίζοντας την επώδυνη λιτότητα. Καταγγέλλουν τους μισθούς που δεν αλλάζουν, τους προϋπολογισμούς που είναι ολοένα και πιο δύσκολο να διατηρηθούν, τους αδύνατους συμβιβασμούς όσον αφορά το γέμισμα των καροτσιών στα σούπερ μάρκετ, τόσο μακριά από τις ανησυχίες της κυβέρνησης.

Κατά τη διάρκεια των «αποχαιρετιστηρίων ποτών» που διοργανώθηκαν σε όλη τη Γαλλία τη Δευτέρα 8 Σεπτεμβρίου, μετά την πτώση του πρωθυπουργού, αυτές οι ανησυχίες ήταν πανταχού παρούσες.

Όπως και στο Παρίσι, στο 20ό διαμέρισμα, όπου τουλάχιστον 200 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην Πλας Γκαμπέτα. «Είναι μια μεγάλη νίκη απόψε! Η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να σκεφτεί τους φτωχούς και τους συνταξιούχους. Όλα είναι ακριβά, όλα αυξάνονται», δήλωσε η 60χρονη Αμίνα Ελχαρντούρ στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).

Στα νοτιοδυτικά, μια 43χρονη ξεναγός είπε στο Reuters: «Είμαι εξαιρετικά θυμωμένη με το πολιτικό σύστημα, το οποίο ευνοεί τις μεγάλες εταιρείες, τους υπερπλούσιους δισεκατομμυριούχους (...) και, σιγά σιγά, καταπατά τα δικαιώματα της γαλλικής εργατικής τάξης, η οποία είναι αυτή που κάνει τη χώρα να γυρίζει».

Η Κλόε Τεσιέ, ακτιβίστρια των «κίτρινων γιλέκων» στο Μπλενβίλ, στο τμήμα της Μάγχης, λέει το ίδιο πράγμα, πάλι στο AFP: «Παλιότερα, για 50 ευρώ, είχαμε ένα καρότσι στο Lidl, τώρα είναι μια σακούλα με ψώνια. Για τους ανθρώπους, εξακολουθεί να είναι θέμα επιβίωσης, με τον πληθωρισμό να υπάρχει και τους μισθούς να μην έχουν αυξηθεί », σημειώνει αυτή η πρώην τακτική συνταξιούχος. Δισεκατομμύρια ευρώ σε δημόσια βοήθεια προς τις επιχειρήσεις, η βελτιστοποίηση των φόρων και η κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών τονίστηκαν επίσης στις γενικές συνελεύσεις στις οποίες συμμετείχε η Le Monde.

Επισήμως, ωστόσο, η σελίδα της πληθωριστικής έκρηξης, που τροφοδοτήθηκε από τον ρωσικό πόλεμο στην Ουκρανία και την απότομη αύξηση των τιμών των βασικών προϊόντων, έχει κλείσει.

Τον Αύγουστο, ο πληθωρισμός ήταν μόνο 0,9%, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (INSEE), μετά την εκτίναξη στο 4,9% το 2023 και στο 5,2% το 2022. Χάρη σε αυτή την υποχώρηση των τιμών, η αγοραστική δύναμη αυξήθηκε κατά 2,6% το 2024 και οι μισθοί αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό (+2,5% για τους εργαζόμενους και τους υπαλλήλους και +2,3% για τα στελέχη, σύμφωνα με την εταιρεία Deloitte).

«Το πληθωριστικό σοκ είναι πίσω μας, αλλά οι τιμές παραμένουν πολύ υψηλές», εξηγεί ο Dominique Schelcher, Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου καταστημάτων U. «  Επτά στα δέκα νοικοκυριά λένε ότι περιορίζουν την κατανάλωσή τους και το ένα τρίτο το κάνει για δημοσιονομικούς λόγους » αναφέρει, μεταξύ άλλων, το INSEE στην οικονομική του έκθεση της 18ης Ιουνίου. Αρκετά για να τροφοδοτήσει την απογοήτευση.

Ειδικά επειδή υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ των παγκόσμιων στατιστικών και της πραγματικότητας. Πρώτον, επειδή η πίτα της ανάπτυξης πρέπει να χωριστεί σε μικρότερα κομμάτια, ας πούμε. «Το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα, προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό, που είναι ένας από τους δείκτες αγοραστικής δύναμης, έχει αυξηθεί στη Γαλλία κατά 8% από το 2019 », εξηγεί ο Philippe Aurain, διευθυντής οικονομικών σπουδών στην La Banque Postale.

«Ταυτόχρονα, όμως, ο αριθμός των νοικοκυριών έχει αυξηθεί, λόγω δημογραφικών αλλαγών: πράγμα που σημαίνει ότι τελικά, το πραγματικό ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα ανά μονάδα κατανάλωσης, το οποίο λαμβάνει υπόψη τον αριθμό των νοικοκυριών, έχει αυξηθεί μόνο κατά 5%».

Ένας άλλος παράγοντας που εξηγεί γιατί η αγοραστική δύναμη παραμένει περιορισμένη σε ατομικό επίπεδο: η γενική βελτίωση τροφοδοτείται περισσότερο από τη δημιουργία θέσεων εργασίας παρά από την αύξηση του εισοδήματος. «Θα υπάρξουν περισσότερες από 1 εκατομμύριο νέες θέσεις εργασίας μεταξύ 2021 και 2024, γεγονός που θα διοχετεύσει αγοραστική δύναμη στην οικονομία» τονίζει ο Mathieu Plane, αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος ανάλυσης και προβλέψεων στο Γαλλικό Οικονομικό Παρατηρητήριο.

Αλλά αυτό δεν αντικατοπτρίζεται στη μισθοδοσία του κόσμου.

Η μείωση της ανεργίας, η οποία πλέον έχει σταθεροποιηθεί περίπου στο 7,5% του εργαζόμενου πληθυσμού, δεν έχει αποτρέψει την αύξηση του ποσοστού φτώχειας (15,4% το 2023, σύμφωνα με το INSEE, ή 0,9 μονάδες περισσότερο απ' ό,τι το 2022). Και βλέπουμε επίσης μια επιστροφή της υπερχρέωσης: ο αριθμός των αιτήσεων που υποβλήθηκαν στην Τράπεζα της Γαλλίας αυξήθηκε κατά 5% το 2023 και κατά 11% το 2024.

Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αυξανόμενη επισφαλή απασχόληση. Οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου, η προσωρινή εργασία και οι μαθητείες αντιπροσωπεύουν το 16% της μισθωτής απασχόλησης, σύμφωνα με υπολογισμούς του Παρατηρητηρίου Ανισότητας. Αυτό το ποσοστό είναι διπλάσιο από το επίπεδο που παρατηρήθηκε τη δεκαετία του 1980 και επηρεάζει κυρίως άτομα κάτω των 25 ετών.Σε αντίθεση με το εισόδημα από μισθούς, το χρηματοοικονομικό εισόδημα αυξήθηκε κατά μέσο όρο 7%, λόγω της αύξησης των επιτοκίων.

«Συνολικά, το 70% των πραγματικών κερδών στην αγοραστική δύναμη σε ευρώ από το 2021 έως το 2024 προήλθε από αυτό το χρηματοοικονομικό εισόδημα», παρατηρεί ο κ. Plane. Και αυτό ωφέλησε τα πλουσιότερα νοικοκυριά, εκείνα που διαθέτουν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (ασφάλειες ζωής, επενδύσεις στο χρηματιστήριο κ.λπ.).

Αυτή η απόκλιση μεταξύ της εξέλιξης του εισοδήματος από εργασία και του χρηματοοικονομικού εισοδήματος έχει διευρύνει τις ανισότητες. Το 2023, το βιοτικό επίπεδο του φτωχότερου 10% των νοικοκυριών μειώθηκε κατά 1% σε σταθερά ευρώ, σύμφωνα με σημείωμα της La Banque Postale που δημοσιεύθηκε στις 17 Ιουλίου.

Ταυτόχρονα, αυτό των πλουσιότερων αυξήθηκε κατά 2,1%. «Το επίπεδο ανισότητας που έχει επιτευχθεί στη Γαλλία είναι επομένως το υψηλότερο εδώ και τριάντα χρόνια», υπογραμμίζει ο Philippe Aurain, συντάκτης του σημειώματος.

Με πληροφορίες από Le Monde

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.